“Digitalni zeleni certifikat” iz Srbije važi na granici i s “upozorenjem” zbog treće doze

Tvrdnja da “digitalni zeleni certifikat”, dokument kojeg posjeduju i građani/ke BiH koji su se vakcinisali/e objema dozama vakcine u Srbiji, neće biti važeći na granici ako nositelj/ica nije primio/la treću dozu nakon sedam mjeseci – nije tačna.

Sporost bosanskohercegovačkih vlasti u obezbjeđivanju vakcina protiv Covid-19 kroz direktne nabavke uzrokovala je njihov manjak općenito, a time i izostanak masovne imunizacije, te je značajan broj građana/ki Bosne i Hercegovine u martu 2021. godine iskoristio priliku da se vakciniše u Beogradu.

Nakon dopuštanja da se bh. građani/ke besplatno vakcinišu u Srbiji, vlasti ove zemlje su isto učinile i junu, omogućivši imunizaciju u svim mjestima. Iako zvanične statistike ne postoje, procjene su da su se desetine hiljada bosanskohercegovačkih građana/ki potpuno vakcinisale i shodno tome dobile srbijansku potvrdu o vakcinaciji (tzv. digitalni zeleni certifikat). 

Ovaj dokument sa QR kodom, kojeg izdaje Institut za javno zdravlje Srbije “Dr. Milan Jovanović Batut”, validna je potvrda o vakcinaciji i može se koristiti za prelazak granice države koja ga priznaje. U Srbiji je 17.8.2021. godine počela i dobrovoljna vakcinacija trećom (booster) dozom protiv Covid-19, koja se primjenjuje najmanje šest mjeseci nakon druge doze. 

17.10.2021. godine, na portalu Srbija 24h objavljen je članak sa sljedećim naslovom: 

Ako posle 7 meseci ne primite treću dozu nećete moći preko granice – zeleni sertifikati neće važiti

Članak počinje pitanjem:

Da li ste znali da se u okviru zelenog sertifikata nakon 7 meseci od primanja druge doze ukoliko niste primili treću pojavljuje znak upozorenje

Poslije pitanja dolazi tvrdnja da će u slučaju upozorenja u sistemu građani/ke biti vraćeni/e s graničnog prelaza: 

U tom slučaju vratiće vas sa graničnog prelaza.

U članku se navodi da je u Sloveniji zabilježen slučaj zabrane ulaska u hotel zbog upozorenja u “zelenom pasošu”:

Sloveniji je juče zabeležena situacija da su jednu osobu vratili iz hotela zbog upozorenja u zelenom pasošu.

Ovaj članak je ostvario gotovo 1.300 interakcija na Facebooku, podaci su alata CrowdTangle.

Članak s istim tvrdnjama objavljen je 17.10. i na portalu Pink radio. 

 

Šta su činjenice?

Na oba portala kao izvor naveden je portal Mondo. Naslov članka na ovom portalu, objavljen 17.10, glasio je ovako:

VRAĆAJU SA GRANICA AKO NEMATE I TREĆU DOZU VAKCINE? Evo da li važe zeleni sertifikati bez buster doze!

U ovom članku nije navedena tvrdnja da će osobe kod kojih se pojavi upozorenje prilikom očitavanja certifikata biti vraćene s granice. U članku se tek spekuliše o neugodnostima na granici i eventualnoj zabrani ulaska:

Međutim, čak i ako je tako i ako je ovo upozorenje samo podsetnik za građane koje čeka buster doza, na granici bi ih u najmanju ruku dočekalo neprijatno iskustvo objašnjavanja kako su oni vakcinisani iako se tako ne čini. Vrlo moguće je da bi bili i vraćeni sa granice.

Mondo je ovaj članak preuzeo s portala Politika, na kojem je objavljen 16.10.2021. godine. Tu je također navedeno da bi crveno upozorenje pri očitavanju tzv. zelenog certifikata “moglo” biti problem na granici.

Šta znači crveno upozorenje pri očitavanju QR koda s certifikata?

Statusi koji se pojavljuju prilikom očitavanja QR koda sa “zelenog certifikata” objašnjeni su na stranci eUprava Srbija. 

Očitavanjem QR koda na Digitalnom zelenom sertifikatu dobijaju se sledeći statusi:

 1. Zeleni status – za lica koja imaju negativan PCR rezultat u poslednjih 72 sata ili negativan antigenski test u poslednjih 48 sati ili potpunu imunizaciju (primljene najmanje dve doze vakcina) ili podatak o preležanoj bolesti u poslednjih 6 meseci.

  2. Crveni status –  za lica koja imaju pozitivan PCR ili antigenski rezultat u poslednjih 14 dana (bez obzira da li su imunizovani ili imaju podatak o preležanoj bolesti), takođe i za lica kojima je prošlo više od 7 meseci od primanja druge doze.

Dakle, crveni status će se pojaviti ukoliko je od primanja druge doze proteklo više od sedam mjeseci - odnosno period kada bi građani/ke trebali/e da prime treću, booster dozu. S obzirom na ovo podudaranje, u članku Politike spekuliše se o eventualnim neugodnostima koje bi ovaj status mogao uzrokovati prilikom očitavanja QR koda na granici ili prilikom ulaska u javne objekte i hotele s obzirom na to da se crveni status dodjeljuje i u slučaju pozitivnog rezultata testa na Covid-19 (PCR, antigenski ili serološki test).

No, iz eUprave su za Politiku potvrdili da je “digitalni zeleni certifikat”, uprkos upozorenju zbog treće doze, ipak validan dokaz o obavljenoj imunizaciji.

U e-upravi su nam juče, na pitanje, da li je moguće putovati u inostranstvo sa dokumentom na kome se očitava crveni znak zabrane, odgovorili da je ovakav zeleni sertifikat važeći i da sadrži informacije o obavljenoj imunizaciji.

Redakcija Raskrinkavanja pokušala je dobiti i direktno pojašnjenje situacije sa “crvenim upozorenjem” iz eUprave, no do objave ove analize nismo dobili odgovor iz ove institucije. 

Sa sličnim problemom susrela se i redakcija BBC-a na srpskom, no novinari/ke ovog medija uspjeli/e su dobiti objašnjenje problema iz Kabineta premijerke Srbije Ane Brnabić, koje je objavljeno u članku od 22.10.2021. godine. 

„Država Srbija je od 23. oktobra uvela kovid propusnice za ulazak u ugostiteljske objekte nakon 22 časa i za njih postoji rok trajanja 210 dana od poslednje doze vakcine", kažu iz kabineta premijerke.

Zato je kju-ar kod crven ako ste poslednju dozu primili u tom vremenskom periodu.

„Razumemo da su ljudi zabrinuti kada vide da im je digitalni sertifikat crven, ali ne treba da brinu - kada se sertifikat skenira na zvaničnim proverama granične policije, on će biti zelen ako imate sve što ta zemlja traži za ulazak."

Iz kabineta dodaju da je najbitnije da se ljudi detaljno upoznaju sa svim pravilima određene zemlje pre nego što krenu na put.

Podsjećanja radi, uslovi prelaska granice regulisani su između svake države pojedinačno. Ukoliko je za prelazak granice određene države građanima BiH i Srbije dovoljna potvrda o vakcinaciji s dvije doze određene vakcine, a drugu dozu su primili prije više od sedam mjeseci, njihov “zeleni certifikat” je validan uprkos upozorenju. 

Osim toga, države trenutno ne zahtijevaju od stranaca potvrdu o trećoj dozi za prelazak njihove granice sedam mjeseci nakon primanja druge doze vakcine protiv Covid-19. Kako navodi Forbes, trenutni period važenja potvrde o potpunoj vakcinaciji za prelazak granica pojedinih država određen je na godinu. Prva država koja je uvela takav rok za potvrde o vakcini bila je zapravo Hrvatska. Iste uslove imaju Austrija i Švicarska, dok su “Covid propusnice” u Izraelu validne šest mjeseci poslije druge doze. 

Nadalje, u Politikinom tekstu je naveden primjer Slovenije, u kojoj je za ulazak u brojne objekte potreban QR kod na potvrdi o vakcinaciji. Međutim, tvrdnja portala Srbija 24h da je zabilježen slučaj u kojem je jedna osoba vraćena iz hotela u toj zemlji zbog crvenog upozorenja nije tačna. 

Naime, novinar/ka Politike je kod sa crvenim znakom upozorenja poslao/la jednom hotelu u Sloveniji, iz kojeg su rekli da je ulazak bez negativnog testa nemoguć:

Na primer u Sloveniji, građanima se obavezno pre ulaska u bilo koji objekat – hotele, prodavnice, tržne centre, skenira kju ar kod koji potvrđuje podatke neophodne za ulazak u te objekte. „Politika” je ovakav kod, sa znakom upozorenja, juče prosledila jednom hotelu u Ljubljani odakle je stigao odgovor da je ulazak, bez negativnog testa, nemoguć.

Dakle, suprotno tvrdnjama portala Srbija 24h, građani/ke koji nisu primili/e dozu neće biti vraćeni/ne s graničnih prelaza, budući da, uprkos crvenom upozorenju, “digitalni zeleni certifikati” sadrže informaciju o potpunoj vakcinaciji, što je dovoljno za prelazak granica s obzirom na to da ne postoje zahtjevi za treću dozu. 

Shodno tome, ovu tvrdnju ocjenjujemo kao lažnu vijest.

Kasnija pojavljivanja dobijaju ocjenu prenošenje lažnih vijesti.

S druge strane, niko nije vraćen iz hotela u Sloveniji zbog crvenog upozorenja pri očitavanju QR koda, barem ne u ovom slučaju. Desilo se to da je novinaru/ki Politike iz neimenovanog hotela u Sloveniji, nakon poslane slike upozorenja, rečeno da ulazak nije moguć bez negativnog testa. Tvrdnju o “vraćanju iz hotela” ocjenjujemo kao dezinformaciju

 

(Raskrinkavanje.ba)

Autor: Amar Karađuz Objavljeno: 26. 10. 2021 | Zadnji put osvježeno: prije 2 mjeseca

Posljednje objavljene analize

Manipulisanje činjenicama
Christian Schmidt nije “nelegalno izabrani” visoki predstavnik

Brojni mediji u svojim člancima novog visokog predstavnika u BiH nazivaju “...

Manipulisanje činjenicama
Klikbejt
Banja Luka 24 i Svijet.info: Klikbejt naslovi za desetine hiljada pratilaca

Prema metodologiji Raskrinkavanja, ocjenu klikbejt dobija medijski izvješta...

Klikbejt
Lažna vijest
Izmišljeni citati kao “dokaz” da je pandemija paravan za depopulaciju

Američki doktor Vladimir Zelenko je u emisiji “InfoWars” pročitao citate ko...

Lažna vijest Teorija zavjere
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me