Klikbejtom do ekonomskog blagostanja: Prosječna plata u Republici Srpskoj nije veća od 1.000 KM

Ova analiza je označena kao: Razabiranje

Portal Banjaluka(.net) objavio je članak u čijem se naslovu navodi netačna informacija o prosječnoj plati u Republici Srpskoj. Nepotpuni statistički podaci prikazani u tekstu iskorišteni su kao podrška argumentu o potencijalnom privrednom rastu.

Ocijenjeni članci
Banjaluka net Lažna vijest; Manipulisanje činjenicama; Klikbejt; Ispravljeno;

Na portalu Banjaluka(.net) 29.1.2021. objavljen je članak u čijem naslovu se tvrdi da je prosječna plata u Republici Srpskoj “veća od 1.000 KM”:

ANALIZA: Prosječna plata u Srpskoj veća od 1.000 KM

Ovaj portal je članak podijelio i na Facebooku, gdje je zabilježio skoro 500 interakcija. 

U članku se, međutim, specificira da se radi o najvećoj prosječnoj plati u decembru 2020. godine, odnosno o prosječnoj plati iz oblasti finansija i osiguranja, a ne o generalnoj prosječnoj plati na nivou cijelog entiteta.

Prema podacima Saveza sindikata u decembru prošle godine najveća prosječna plata u Republici Srpskoj prvi put dostigla je vrijednost preko 1.000 KM i iznosila je 1.497 KM.

Najveća plata isplaćena je u oblasti finansijske djelatnosti i osiguranja, dok je najniža iznosila 665 KM i isplaćena u oblasti građevinarstva.

Iako se u tekstu našla informacija o “najvećoj prosječnoj plati” u decembru 2020, odnosno o prosječnoj plati u jednom sektoru - članak ne donosi informaciju o tome kolika je bila generalna prosječna plata u decembru 2020. godine u cijeloj Republici Srpskoj i u svim sektorima.

Za razliku od podataka za decembar 2020. godine koji nisu navedeni, tekst donosi informaciju o prosječnoj plati u Republici Srpskoj u novembru 2020, kao i 2019. godine.

Prosječna plata nakon oporezivanja isplaćena u novembru prošle godine iznosila je 969 КM, dok je za isti taj period 2019. godine prosječna plata nakon oporezivanja iznosila 906 КM.

Podaci o najvećoj prosječnoj plati u decembru 2020. godine i prosječnoj plati u novembru 2020. i 2019. godine korišteni su u kontekstu priče o ekonomskom rastu u ovom entitetu, o kojem je govorio predsjednik Unije udruženja poslodavaca Republike Srpske Saša Trivić.

Za uslove koji su pratili prošlogodišnje ekonomske tokove i poslovanje pod prijetnjom globalne ekonomske krize, takav podatak mogao bi se smatrati početkom pozitivnog trenda rasta plata u Republici Srpskoj i promjena pokazatelja na tržištu radne snage, smatra Saša Trivić, predsjednik Unije udruženja poslodavaca Republike Srpske.(...)

On zaključuje da ukoliko ključni činioci budu aktivni u dovoljnoj mjeri, postoji mogućnost da iz korone privreda Srpske bude u plusu i da na kraju globalna katastrofa za nas pokaže i pozitivne efekte.

U saopštenju Saveza sindikata od 26.1.2021, na koje se referira Banjaluka(.net), prikazan je podatak o prosječnoj plati u decembru 2020. godine, preuzet sa zvanične stranice Republičkog zavoda za statistiku, a koji se nije našao u članku navedenog portala. 

Prosječna plata nakon oporezivanja (neto plata) u Republici Srpskoj isplaćena u decembru 2020. godine iznosi 979,00 KM i veća je za 10,00 KM u odnosu na prosječnu platu nakon oporezivanja (neto platu) isplaćenu u novembru 2020. godine. 

U saopštenju se nalazi i tabela koja prikazuje i prosječne plate po djelatnostima, od kojih je najviša bila, kao što je već spomenuto, iz oblasti finansija i osiguranja. 

Iz priložene tabele jasno je i da nije tačno da je najveća prosječna plata “prvi put dostigla vrijednost preko 1.000 KM” u decembru 2020. godine. Isti sektor je mjesec ranije imao prosječnu platu u iznosu od 1.438KM. Osim toga, ukupno šest sektora je imalo prosječnu platu veću od 1.000KM i u novembru i u decembru. 

Saopštenje Saveza sindikata podatke o prosječnoj plati prikazalo je u kontekstu njihovog odnosa sa potrošačkom korpom, zaključivši da pokrivaju tek polovicu te sume. 

 Sindikalna potrošačka korpa za decembar 2020. godine iznosi 1.945,83 KM i prosječna plata je pokriva sa 50,31%. Sindikalna potrošačka korpa sadrži troškove za: hranu, stanovanje i komunalne usluge, tekuće održavanje domaćinstva, odjeću i obuću, higijenu i njegu zdravlja, prevoz, obrazovanje i kulturu.

S obzirom na to da se tvrdnja iz naslova o tome da je “prosječna plata u Srpskoj veća od 1.000 KM” ne navodi u samom članku, ista dobija ocjenu klikbejt

Budući da navedena tvrdnja iz naslova nije tačna, ocjenjujemo je i kao lažnu vijest. Ocjenu lažna vijest dobija i tvrdnja da je najveća prosječna plata u decembru 2020. prvi put iznosila više od 1.000KM. 

S obzirom na to da su prikazani selektivni podaci kako bi se uklopili u ostatak teksta, te da je izostavljen podatak o prosječnoj plati u Republici Srpskoj u decembru 2020, članak dobija i ocjenu manipulacija činjenicama

Napomena: 4.2.2021.

Portal Banjaluka(.net) je nakon objave ove analize ispravio netačne navode u svom članku, zbog čega je članak ocijenjen i kao ispravljeno. 

(Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Maida Salkanović Objavljeno: 03. 02. 2021 | Zadnji put osvježeno: prije 7 mjeseci

Posljednje objavljene analize

Lažna vijest
Nebojša Vukanović nije objavio sliku “budućeg pasoša Republike Srpske”

Mnogobrojni mediji su fotografiju koju je Nebojša Vukanović objavio na svom...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti
Prenošenje lažnih vijesti
Sportski novinar Milojko Pantić ponovo promoviše lažne vijesti o pandemiji

U viralnom videosnimku, sportski novinar Milojko Pantić bavi se “porijeklom...

Prenošenje lažnih vijesti Dezinformacija Teorija zavjere
Lažna vijest
Huškanjem do klikova: Gorica Dodik nije “tvitnula” da su Bošnjaci izmišljeni

Portal BiH News je “nadogradio” tweet Gorice Dodik, u kojem se izjašnjava k...

Lažna vijest Klikbejt
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me