Laž o novim simptomima koronavirusa: Izmislio “Sputnik”, razradila “Slobodna Bosna”

Singapurski ljekari upozorili su da je hitno potrebno razviti nove i bolje testove za virus COVID-19, kako bi se isti mogao preciznije razlikovati od denga groznice. Tu je činjenicu portal “Sputnik Srbija” predstavio kao “otkriće novih simptoma koronavirusa”, a “Slobodna Bosna” kao “mutaciju virusa” koja bezmalo “lomi kosti”.

Ocijenjeni članci
Sputnik Lažna vijest; Dezinformacija; Pseudonauka; Klikbejt; Demantirano; Slobodna Bosna Lažna vijest; Dezinformacija; Pseudonauka; Klikbejt; Alternativna televizija Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Nezavisne Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Depo Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Alo Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Kurir Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Republika.rs Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; PCNEN Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Buka Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Glas Banjaluke Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Edukacija Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Vojvodina info Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Objektiv.rs Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Info Bijeljina Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Informer Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; B 92 Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Vesti net Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Kuckaj Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Demantirano; Glas Srpske Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; AntenaM Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt; Standard (me) Prenošenje lažnih vijesti; Klikbejt;

Agencija Sputnik 10. marta je objavila vijest pod naslovom:

Lekari otkrili nove simptome koronavirusa

U članku, koji je ubrzo prenio veliki broj portala u BiH i regionu, se navodi:

Grupa lekara iz Singapura otkrila je nove simptome nove koronavirusne bolesti. Rezultati istraživanja objavljeni su u časopisu „Lanset“.
Prema njihovim podacima, nekim pacijentima u početku je dijagnostikovana groznica denga. Pacijenti su se žalili na groznicu i osip. Oni pri tome nisu imali simptome tipične za koronavirus.
Lečenje groznice denga nije pomoglo i pacijenti su počeli da se žale na teško disanje, a dodatno su testirani i na koronavirus. Analize su pokazale pozitivne rezultate.
Lekari su apelovali na kolege da ozbiljno pristupe dijagnozi, podsetivši da nepravilno lečenje predstavlja pretnju za javno zdravlje.
Denga groznica je infekcija koju izaziva denga virus. Komarac prenosi (ili širi) virus denge. Denga groznica je takođe poznata pod nazivom „groznica koja lomi kosti“, jer izaziva toliko snažne bolove da oboleli imaju osećaj da im neko lomi kosti.

Uvidom u originalni članak objavljen u naučnom magazinu The Lancet, koji je objavljen 4. marta može se ustanoviti da se u Sputnikovoj interpretaciji radi o netačnim tvrdnjama da su ljekari "otkrili nove simptome" koronavirusa te da pacijenti "nisu imali simptome tipične za koronavirus".

Naime, originalni naučni članak ljekara iz Singapura govori o dva pacijenta kod kojih su prvi, tzv. brzi serološki testovi koji se rade kod sumnje na infekciju, greškom pokazali pozitivne rezultate na denga virus, a ne na koronavirus koji je pacijentima dijagnostikovan prilikom ponovljenih seroloških testova:

Ovdje opisujemo slučajeve dva pacijenta iz Singapura sa lažno pozitivnim rezultatima dobijenim putem brzog serološkog testiranja na virus denga, kod kojih se kasnije potvrdilo da imaju ozbiljan oblik akutnog respiratornog sindroma koronavirus 2 (SARS-CoV-2), uzročnika virusa COVID-19.

Također, ovaj članak stručnog naziva "Prikriveni  COVID-19 i lažno-pozitivni serološki test na dengu u Singapuru", navodi da su pacijenti pokazivali simptome kašlja, otežanog disanja, groznice i bola u mišićima, što su, prema podacima Svjetske zdravstvene organizacije (WHO), također i simptomi koronavirusa.

Ljekari su u ovom članku već u prvoj rečenici upozorili da je viruse denga i COVID-19 teško odmah razlikovati zbog mnogobrojnih kliničkih i laboratorijskih sličnosti, te su zatim istakli da je potrebno hitno razviti nove i preciznije testove, kako se takvi propusti više ne bi dešavali:

Propust da se coronavirus dijagnosticira zbog pozitivnog testa na denga virus implicira ozbiljne posljedice za pacijenta, ali i za javno zdravlje. Slučajevi naših pacijenata su tu da istaknu važnost prepoznavanja lažnih rezultata testova na denga virus u pacijenata koji imaju COVID-19. Ističemo hitnu potrebu za brzim i široko dostupnim dijagnostičkim testovima koji trebaju biti visoko precizni u svrhu zaštite javnog zdravlja.

U članku se ni na jednom mjestu ne može pronaći tvrdnja agencije Sputnik o otkriću novih simptoma koronavirusa, kao ni tvrdnja da se kod pacijenata radilo o simptomima atipičnim za COVID-19. 

Kako smo već spomenuli, vijest sa Sputnika sa istim ili sličnim naslovima ubrzo su prenijele desetine portala u BiH. Slobodna Bosna je otišla korak dalje pa je 10. marta objavila ovaj članak sa sljedećim senzacionalističkim naslovom i to uz čak tri netačne tvrdnje:

LJEKARI ŠOKIRANI: Korona virus mutirao, IMATE OSJEĆAJ DA VAM NEKO LOMI KOSTI, BOLOVI SU NEPODNOŠLJIVI...

Članak objavljen na Sputniku, koji je prenijela Slobodna Bosna, nigdje ne navodi tvrdnju da je "virus mutirao". Druge dvije tvrdnje iz naslova koje se odnose na "osjećaj da vam neko lomi kosti te "nepodnošljive bolove", izvučene su iz dijela teksta koji je agencija Sputnik prekopirala s Wikipedije, te koja govori o simptomima denga groznice, a ne koronavirusa:

Denga groznica je infekcija koju izaziva denga virus. Komarac prenosi (ili širi) virus denge. Denga groznica je takođe poznata pod nazivom „groznica koja lomi kosti“, jer izaziva toliko snažne bolove da oboleli imaju osećaj da im neko lomi kosti.

Tvrdnju da su “ljekari otkrili nove simptome koronavirusa” iznesenu u članku Sputnika, kao i tvrdnju da je “virus mutirao” koju je objavila Slobodna Bosna, ocjenjujemo kao lažnu vijest i pseudonauku. Tvrdnju da pacijenti “nisu imali simptome tipične za koronavirus” ocjenjujemo kao dezinformaciju. Članke Sputnika i Slobodne Bosne ocjenjujemo i kao klikbejt, budući da se u tekstovima članaka ne pružaju informacije najavljene naslovom. 

Svi portali koji su prenijeli vijest agencije Sputnik dobijaju ocjenu klikbejt i ocjenu prenošenje lažne vijesti. 

Napomena 23.03.2020.

Nakon što smo kontaktirali portale koji su objavili ovaj članak, agencija Sputnik je korigovala članak i promijenila mu naslov, te je ovaj put kao izvor vijesti navela ruske novine Izvestia. Spornom članku na Sputnikovoj stranici izmijenjen je naslov, te dio teksta u kojem se prethodno netačno tvrdilo da su ljekari u Singapuru otkrili nove simptome koronavirusa.

Zbog toga, članku agencije Sputnik dajemo ocjenu demantirano.

 

(Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Elma Murić Objavljeno: 19. 03. 2020 | Zadnji put osvježeno: prije 4 mjeseca

Posljednje objavljene analize

Lažna vijest
“Najsmješniji” predizborni plakati su ipak foto montaže

U proteklih nekoliko dana na društvenim mrežama, a potom i u člancima nekol...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Demantirano
Manipulisanje činjenicama
Istinit članak i pogrešan Vinko Puljić

Kurir i nekoliko drugih portala objavili su vijest o hrvatskom svećeniku Vi...

Manipulisanje činjenicama Greška Klikbejt Demantirano
Lažna vijest
Virus Sars-CoV-2 ne izaziva “običnu prehladu” već bolest Covid-19

Slika stranice knjige na kojoj piše da je uzročnik obične prehlade “Corona...

Lažna vijest Teorija zavjere
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me