Lažni “švedski dvojnici” Dodika i Izetbegovića

Društvenim mrežama proteklih dana kruži viralna fotografija koja prikazuje digitalno “podmlađena” lica Bakira Izetbegovića i Milorada Dodika, uz tvrdnju da se na njoj nalaze “švedski političari Olaf Gustafsson i Bjørn Lomberg”. 

Ocijenjeni članci
Slobodna Bosna Klikbejt; Krupljani Klikbejt; Hayat Prenošenje lažnih vijesti; Vijest.ba Prenošenje lažnih vijesti;

Nekoliko čitatelja/ki nam je u protekla dva dana poslalo sliku koja je postala “viralna” na društvenim mrežama, na kojoj se mogu vidjeti “podmlađeni” Bakir Izetbegović i Milorad Dodik uz sljedeći tekst:

Švedski političari Olaf Gustafsson i Bjørn Lomberg...
Nagrabusila i Švedska, jer ovo su zasigurno Bakirovi i Dodikovi vanbračni sinovi...
.?????

Najstariju objavu našli smo na Facebook stranici “Insider.ba”, gdje su ove dvije fotografije objavljene odvojeno uz gore navedeni tekst, a odatle ih je prenijela i Facebook stranica "Podrška Senadu Hadžifejzoviću" uz opis “Švedski političari Olaf Gustafsson i Bjørn Lomberg”. U komentarima na originalnu objavu, stranica “Insider.ba” je postavila i sliku Dragana Čovića opisanog kao “Anders Pederssen” i obrađenu na isti način, uz komentar u kom se navodi da se radi o manipulaciji putem neke od popularnih aplikacija kao što su FaceApp, Age Face i sl. 

 

“Snimljena” objava se zatim počela širiti na nizu privatnih Facebook profila, te je “vijest” o njoj prenesna i na nekoliko portala. “Meme” se prvo pojavio na portalu “Slobodna Bosna”, u članku naslovljenom “HIT NA INTERNETU: Ovo je urnebesno, švedski političari vanbračni sinovi Dodika i Izetbegovića… (FOTO)”, odakle su ga preuzeli i portali “Krupljani”, “Hayat” i “Vijest”. Članak je prvobitno objavljen u sljedećem tekstu:

Na društvenim mrežama pojavila se urnebesna montaža
Montaža je u kratkom vremenu postala viralni hit, a prikazuje švedske političare Olafa Gustafssona i Bjorna Lomberga, prenosi „Slobodna Bosna“.
„Nagrabusila i Švedska, ovo su sigurno Bakirovi i Dodikovi vanbračni sinovi“, stoji u komentaru objave na društvenim mrežama.
Koliko je sličnosti u svemu ovome prosudite i sami…

Navedena verzija članka je u trenutku pisanja ovog teksta još uvijek bila vidljiva u rezultatima Google pretrage.

Nedugo zatim tekst je promijenjen tako što je, u rečenici koja govori da su na fotografijama švedski političari po imenu Olaf Hustafsson i Bjørn Lomberg, dodata riječ “nepostojeći”:

Montaža je u kratkom vremenu postala viralni hit, a prikazuje nepostojeće švedske političare Olafa Gustafssona i Bjorna Lomberga, prenosi „Slobodna Bosna“.

Na portalima “Vijest” i “Hayat” se, međutim, zadržala originalna verzija, te se u ovim tekstovima i dalje tvrdi da se na fotografijama nalaze “Gustafsson i Lomberg”. Nijedan od ova dva portala nije odgovorio na upit “Raskrinkavanja” do trenutka objave ove analize.

Slika je zatim inspirisala i satirični portal “Zicer”, koji je objavio članak naslovljen “Dva mlada švedska političara zahtevaju u EU parlamentu nezavisnu Republiku Srpsku!” za koji su ponovo iskorištena imena Olaf Gustafsson i Bjørn Lomberg, uz digitalno obrađene fotografije Milorada Dodika. Članak su prenijele stranice “Vidovdan” i “Avaz.live”, koji se na Facebooku predstavlja kao “Balkan X portal”.

 

 

 “Igranje” ovakvim aplikacijama nije novost za portale širom regije - mnošto njih je nedavno objavilo fotografije osoba sa političke scene čija su lica učinjena starijim putem aplikacije FaceApp.

Sa druge strane, veliki broj ljudi do kojih je slika došla na društvenim mrežama nije prepoznao da se radi o digitalnoj manipulaciji, niti je to eksplicitno rečeno u objavama koje su tako ispunile svoju svrhu - privlačenje klikova i jačanje vidljivosti Facebook stranica koje su ozbiljno ili poluozbiljno objavile tvrdnju da se radi o “vanbračnim sinovima” domaćih političara.

Objave u kojima se tvrdi da su na slikama stvarni “švedski političari” ocjenjujemo kao prenošenje lažne vijesti, a naslove u kojima se tvrdi da su “švedski političari vanbračni sinovi Dodika i Izetbegovića” kao klikbejt.

Autorica: Tijana Cvjetićanin Objavljeno: 16. 08. 2019 | Zadnji put osvježeno: prije 7 mjeseci

Posljednje objavljene analize

Prenošenje lažnih vijesti
Steven Meyer: Saradnika Dodikovog lobiste i dalje opisuju kao “bivšeg šefa CIA-e”

Već godinama brojni mediji regiona daju legitimitet izjavama Stevena Meyera...

Prenošenje lažnih vijesti
Dezinformacija
Eksploatacija smrti Balaševića u svrhu prikupljanja klikova

Domaći anonimni portali po ko zna koji put iskoristili su neku tragediju za...

Dezinformacija Klikbejt Ispravljeno
Lažna vijest
Farme klikova: Milorad Ulemek Legija (ponovo) nije pobjegao iz zatvora

Tvrdnjom da je Milorad Ulemek Legija pobjegao iz zatvora Raskrinkavanje se...

Lažna vijest Manipulisanje činjenicama
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me