Ne, Milorad Dodik nije najavio vojnu vježbu Srbije i RS-a

Nakon sastanka Milorada Dodika, predsjedavajućeg Predsjedništva Bosne i Hercegovine, i Nebojše Stefanovića, ministra odbrane Srbije, javni emiter Republike Srpske objavio je vijest da “Srpska i Srbija organizuju vojnu vježbu”, te da je to izjavio Dodik. Iako objavljena na 50 domaćih i regionalnih portala, vijest nije tačna, jer Dodik to nije najavio, niti RS, kao entitet, uopšte ima vojsku.

Ocijenjeni članci
RTRS Dezinformacija; Klikbejt; Nezavisne Dezinformacija; Klikbejt; Ispravljeno; Info Srpska Dezinformacija; Klikbejt; Banjaluka Dezinformacija; Klikbejt; Srpska cafe Dezinformacija; Klikbejt; Glas Srpske Dezinformacija; Klikbejt; Ispravljeno; Banjalučki Info Dezinformacija; Klikbejt; Čitaj filter Dezinformacija; Klikbejt; Bijeljina (.org) Dezinformacija; Klikbejt; Ispravljeno; Rejting Dezinformacija; Klikbejt; Ispravljeno; Topportal Dezinformacija; Klikbejt; Glas Laktaša Dezinformacija; Klikbejt; Central news Dezinformacija; Klikbejt; TV K3 Dezinformacija; Klikbejt; Big portal Dezinformacija; Klikbejt; Naša Hercegovina Dezinformacija; Klikbejt; Istočno Dezinformacija; Klikbejt; Olovka Dezinformacija; Klikbejt; Top Danas Dezinformacija; Klikbejt; Argumenti Dezinformacija; Klikbejt; Radio Sarajevo Dezinformacija; Klikbejt; Avaz Dezinformacija; Ispravljeno; 021.rs Dezinformacija; Klikbejt; Moj Cazin Dezinformacija; Klikbejt; Ispravljeno; Oslobođenje Dezinformacija; Klikbejt; Ispravljeno; Espreso.rs Dezinformacija; Klikbejt; Ispravljeno; Mondo Dezinformacija; Standard Dezinformacija; Klikbejt; Vijesti Dezinformacija; Alternativna televizija Dezinformacija; Ispravljeno; Studio B Dezinformacija; Klikbejt; Informer Dezinformacija; Klikbejt; Bosnae Dezinformacija; Kurir Dezinformacija; Ispravljeno; Pink Dezinformacija; Klikbejt; IN Media Dezinformacija; Klikbejt; Kakanj-X Dezinformacija; Klikbejt; Red portal Dezinformacija; Klikbejt; Info 24 Dezinformacija; Klikbejt; Balkan TV Dezinformacija; Klikbejt; Sputnik Dezinformacija; PressMedia Dezinformacija; Ispravljeno; Radio-televizija Vojvodine Dezinformacija; Klikbejt; TV Most Dezinformacija; Klikbejt; Radio Televizija Srbije Dezinformacija; Klikbejt; Izazov Dezinformacija; Klikbejt; Tanjug Dezinformacija; Klikbejt; Patria Dezinformacija; Ispravljeno; Facebook profili i stranice Dezinformacija; Klikbejt;

Izvještavajući o sastanku predsjedavajućeg Predsjedništva Bosne i Hercegovine Milorada Dodika i ministra odbrane Srbije Nebojše Stefanovića, Radio televizija Republike Srpske je 10.3.2021. objavila članak sa naslovom:

Srpska i Srbija organizovaće prvu zajedničku vojnu vježbu na Manjači (VIDEO)

Tvrdnja iz naslova o vježbi, koju navodno organizuju “Srpska i Srbija”, našla se i u tekstu, uz citat Milorada Dodika. Ipak, u njegovom citatu nije naveden termin “Srpska” ili Republika Srpska.

(...) Dodik je naglasio da su danas razgovarali o više tema.
Dodik je istakao da će Srpska i Srbija organizovati prvu zajedničku vojnu vježbu na Manjači. 
- Čim se stvore uslovi, a to zavisi i od pandemije, OS BiH i Vojska Srbije će održati vojnu vežbu. Mislim da će to biti prva vojna vježba - rekao je Dodik. (...)

Članak identičnog sadržaja, koji je objavio RTRS, potom su, uz neznatne izmjene naslova, objavili i sljedeći portali: Nezavisne, Info Srpska, Banjaluka, Srpska Cafe, Čitaj filter, Bijeljina, Glas Srpske, Banjalučki, Rejting, Top portal, Glas Laktaša, Central News, TVK3,  Big portal, Naša Hercegovina, Istočno, Olovka, Top danas, Argumenti, Radio Sarajevo, Oslobođenje, Standard, In media, Izazov, RTS, Espreso, O21 story, Pink, Red portal, Balkan TV,  RTV, Tanjug, TV Most, Studio B, Kakanj X, Info 24, Moj Cazin.

Glavna razlika u varijacijama naslova ovih medija, koji nisu koristili naslov kao RTRS, jeste ta da su neki članke opremili naslovima u kojima su navedeni Dodik i Stefanović, uz najavu o vojnoj vježbi koju navodno organizuju Republika Srpska i Srbija i sličnim formulacijama.

Dodik-Stefanović najavili vojnu vežbu SRB i RS na Manjači  (Tanjug, TV Most,  Studio B,  Kakanj X, Info 24, Oslobođenje,)
Dodik sa Stefanovićem: Srpska i Srbija organizovaće prvu zajedničku vojnu vježbu na Manjači (Argumenti,)
Dodik: Srbija i Republika Srpska organizuju prvu zajedničku vojnu vežbu na Manjači (021, Novi Standard, Pink, RTS, Izazov,)
MILORAD DODIK: Srbija i Republika Srpska organizovaće zajedničku vojnu vežbu na Manjači! (Espreso)
OVE GODINE PRVA ZAJEDNIČKA VOJNA VEŽBA SRBIJE I RS NA MANJAČI! Ministar Stefanović se sastao sa Miloradom Dodikom u Banjaluci! (Informer)
Vojna vežba Srbije i Srpske na Manjači, razvoj namenske industrije (RTV), Dodik-Stefanović najavili vojnu vežbu SRB i RS na Manjači (Tanjug)

Neki portali odlučili su prenijeti članak RTRS-a sa tvrdnjom o vježbi koju navodno organizuju RS i Srbija, dok su u naslovima naveli da je u pitanju vježba “Vojske Srbije i OS BiH”. Članke sa takvim naslovima objavili su: ATV,  Avaz, Mondo, Vijesti, Bosnae, Kurir, Sputnik.

Dogovorena vježba Vojske Srbije i OS BiH na Manjači (ATV)
Dodik razgovarao sa Stefanovićem: Zajednička vježba OSBiH i Vojske Srbije ove godine na Manjači (Avaz) 
Stefanović kod Dodika: Zajednička vojna vježba na Manjači Vojske Srbije i OS BiH (Mondo)
Dodik najavio zajedničku vojnu vježbu OSBiH i Srbije na Manjači (Vijesti, Bosnae)
Dodik: Želimo da vratimo otete nadležnosti /video/ (Sputnik)
DODIK NAJAVIO: Vojska Srbije i Oružane snage BiH na Manjači organizuju vojnu vežbu (Kurir)

Agencija Patria je 11.3.2021. objavila autorski tekst kojeg potpisuje Rasim Belko, koji je, u suštini, osvrt na najavljenu vojnu vježbu, sa naslovom “OD AGRESIJE OPASNIJE: Nesposobnost Komšića, Džaferovića i Podžića: Omekšalo srce, radi samo jezik”, u kojem se navodi da je Dodik najavio “održavanje vojne vježbe entiteta RS” i Srbije.

(...) U istom danu tako je Dodik, na mig Srbije i pod patronatom Rusije, najavio mirnu disoluciju Bosne i Hercegovine i održavanje vojne vježbe entiteta RS koji nema vojsku i agresorske Vojske Srbije. (...)

Dio ovog citata, o tome da je Dodik najavio mirnu disoluciju, tačan je, no navod o tome da RS i Vojska Srbije održavaju vojnu vježbu nije tačan.

Članak, koji formom podsjeća na kolumnu, iako to nije naznačeno, i koji je objavljen u rubrici “BiH” agencije Patria, potom je u identičnom obliku objavljen na portalu Press media.

Svi ovi članci su, do trenutka pisanja analize, ostvarili 2.777 interakcija, kako pokazuju podaci Facebookovog alata za pretragu interakcija na društvenim mrežama CrowdTangle. Najviše interakcija, 901, zabilježio je članak kojeg su objavile Nezavisne.

Na Facebook stranici “Naša Republika Srpska” je 10.3.2021. objavljen status sa navedenim tvrdnjama da navodno Srbija i RS organizuju vojnu vježbu.

Šta su činjenice?

Video, koji je najavljen u naslovu RTSR-ovog članka, objavljen je istog dana i na YouTube kanalu ovog javnog emitera, u trajanju od nepunih 20 minuta. Video prikazuje konferenciju za medije o kojoj je RTRS izvijestio tog dana, nakon sastanka Dodika i Stefanovića.

Kako se jasno čuje na snimku, od 1:30 do 2:57 minuta, Dodik je jasno izjavio da je riječ o vojnoj vježbi koju bi realizovale Oružane snage BiH i Vojska Srbije, bez pominjanja Republike Srpske.

(...) U svakom slučaju, ovdje je razgovor i o mogućnosti da Srbija, zajedno sa Oružanim snagama BiH, održi vojnu vježbu na Manjači. Mi smo pokrenuli to pitanje već u okviru Predsjedništva, okvirna odluka za to postoji, preostaje da se detalji oko svega toga dogovore. Naravno, ne moram ponovo reći, to što ponekad djeluje kao izlaz za mnoge, ali pandemija je taj okvir u kom ćemo se kretati i čim se stvore uslovi, van pandemije, ta vježba će se održati ovdje na Manjači i mislim da je to dobra prilika da se pokaže dobra saradnja Oružanih snaga BiH i Vojske Srbije. To je prva vježba koja bi se održala, koliko ja znam, nakon dugo godina i mislimo da će u tom pogledu se pokazati sposobnost i spremnost za saradnju i sjedne i s druge strane. (...)

I ministar Stefanović je tokom ove konferencije za medije govorio o vježbi koju organizuje Srbija sa Oružanim snagama BiH, bez ikakvog pominjanja RS-a u tom kontekstu:

Ono što je nama važno, takođe i zajednička vežba naše Vojske i Oružanih snaga BiH, o čemu je predsednik Dodik nešto rekao, dakle, koja će, po planovima, treba da se održi ove godine na Manjači. Mi smo imali u planu prošle godine, ali, naravno, zbog epidemije Covida smo imali, da kažem, neka odlaganja. Videćemo, naravno, šta će biti moguće, ali očekujem da će biti realno da se ove godine održi.

Dakle, preslušavanjem snimka konferencije za medije, koji je RTRS i objavio u svom članku, jasno je da ni Dodik ni Stefanović nisu izjavili da “Srpska i Srbija” organizuju vojnu vježbu, nego da to čine Oružane snage BiH i Vojska Srbije.

Posve je nejasno na osnovu čega je RTRS odlučio da organizaciju vojne vježbe pripiše Republici Srpskoj, s obzirom na to da ovaj entitet, kao ni Federacija BiH, nema svoju vojsku. 

U BiH, od 2006. godine funkcionišu jedinstvene Oružane snage BiH, pa entiteti (RS i FBiH), kao ni Distrikt Brčko, nemaju svoju vojsku na tom nivou, a komandu nad Oružanim snagama BiH ima Predsjedništvo koje odluke donosi konsenzusom, što je i navedeno na zvaničnoj stranici Oružanih snaga BiH.

O pomenutoj vojnoj vježbi se u medijima oglasio i Sifet Podžić, ministar odbrane BiH, koji je pojasnio da je riječ o vježbi koja je planirana u okviru regionalne saradnje predviđene Američko-jadranskom poveljom (Inicijativom A5).

Kako je objavljeno 11.3.2021. u članku Radiotelevizije Bosne i Hercegovine, riječ je o redovnoj saradnji BiH, Albanije, Hrvatske, Makedonije, Sjedinjenih Američkih Država i Crne Gore, te Srbije, koja ima status posmatrača.

“Ta Povelja označava strateško partnerstvo država članica sa ciljem integracija u evropske političke, ekonomske, bezbjednosne i odbrambene institucije. Američko-jadransku povelju osnovale su 2003. Albanija, Hrvatska, Makedonija i SAD kako bi se pomoglo državama aspirantima da se pridruže NATO-u”, pojasnio je Podžić.  
Precizirao je da su se Bosna i Hercegovina i Crna Gora zvanično pridružile Povelji 2008. godine, dok je Srbija dobila status posmatrača.

Iz svih navedenih činjenica jasno je da Dodik nije najavio vojnu vježbu koju organizuju “Srbija i Srpska”, nego je precizno izjavio da vježbu organizuju Oružane snage BiH i Srbije, što je jedino i moguće, budući da RS nema sopstvenu vojsku na nivou entiteta.

Zbog činjenice da je u članku ispravno prenesena izjava Milorada Dodika, tvrdnju iz članka RTRS-a, da je Dodik “istakao da će Srpska i Srbija organizovati prvu zajedničku vojnu vježbu na Manjači”, ocjenjujemo kao dezinformaciju. Istu ocjenu dobijaju i svi portali koji su prenijeli članak RTRS-a.

I novinska agencija Patria, koja je prenijela istu tvrdnju u svom članku, također dobija ocjenu dezinformacija. 

Dodatno, svi članci čiji naslovi imaju netačnu tvrdnju dobijaju ocjenu klikbejt, s obzirom na to da je u njima objavljena tačna izjava Milorada Dodika.

Napomena, 15.03.2021.

Portali Espreso, Kurir i Nezavisne novine su u originalnom članku ispravili netačne navode, pa u skladu sa izmijenjenom metodologijom (link), člancima ovog portala dodijeljena je i ocjena ispravljeno.

17.3.2021. kontaktirali su nas Dnevni Avaz i Oslobođenje koji su ispravili netačne navode u člancima te su ocijenjeni i kao ispravljeno. 18.3.2021. i ATV je poslala ispravljen članak koji je dobio i ocjenu ispravljeno.

Portal Bijeljina (.org) je 19.03.2021. ispravio netačne navode te je članak ovog portala dobio i ocjenu ispravljeno. 2.4.2021. i portal Glas Srpske je ispravio netačne navode, te je članak ocijenjen i kao ispravljeno. 6.4.2021. i redakcija portala Moj Cazin nas je obavijestila o izmjenama prvobitno objavljenog članka koji je ocijenjen i kao ispravljeno. 12.4.2021. i redakcija portala Rejting nam je dostavila izmjene prvobitnog članka koji je ocijenjen i kao ispravljeno. 4.5.2021. portal Press media je takođe izmjenio članak te je ocijenjen i kao ispravljeno. 11.6.2021. i Patria nam je dostavila izmjene članka te je ocijenjen i kao ispravljeno.

(Raskrinkavanje.ba)

Autor: Mladen Lakić Objavljeno: 13. 03. 2021 | Zadnji put osvježeno: prije 1 mjesec

Posljednje objavljene analize

Lažna vijest
Besmisleni “eksperiment” s prašinom i magnetom kao opravdanje za opasno odvraćanje od vakcinacije

U snimku koji je postao vrlo popularan na društvenim mrežama, muškarac izvo...

Lažna vijest Teorija zavjere
Prenošenje lažnih vijesti
Stara kompilacija netačnih tvrdnji o vakcinama “oživljena” u vrijeme imunizacije protiv Covid-19

U videosnimku koji godinama kruži internetom, klinička embriologinja i prot...

Prenošenje lažnih vijesti Dezinformacija Pseudonauka
Lažna vijest
Stari spisak mogućih neželjenih reakcija na vakcine protiv Covid-19 kao “dokaz” za zavjeru

Na jednom srbijanskom portalu objavljen je članak koji se bavi opširnim spi...

Lažna vijest Dezinformacija Manipulisanje činjenicama Teorija zavjere
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me