Nema dokaza da mRNA vakcine izazivaju autoimune bolesti

Tvrdnje da mRNA vakcine protiv Covid-19 izazivaju autoimune bolesti šire se društvenim mrežama, iako za to ne postoje nikakvi dokazi. Odatle su ih preuzeli i neki portali.

Ocijenjeni članci
Lola magazin Lažna vijest; Dezinformacija; Pseudonauka; Preokret Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Pseudonauka; Cure Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Pseudonauka; Facebook profili i stranice Prenošenje lažnih vijesti; Pseudonauka;

Na portalu Lola je u kategoriji “Medicina” 12.1.2021. godine objavljen članak pod naslovom:

 Doktor pojašnjava razliku između vakcina: I da, vakcinisaću se, ali ne Pfizerom sigurno.

Iako se u naslovu najavljuje “pojašnjenje” teme od doktora, radi se zapravo o nizu tweetova preuzetih sa anonimnog Twitter profila “Teddy Bundy” (Ted Bundy je, inače, ime poznatog serijskog ubice i silovatelja iz SAD-a). Uz tekst je priložen i link na originalnu objavu profila TBudndy, koji je u međuvremenu suspendovan zbog kršenja pravila ove društvene mreže (ovdje se može vidjeti arhivirana verzija originalnog tweeta od 28.12. 2020). 

Navodni doktor u svojim tweetovima opisuje i poredi vakcine protiv Covid-19 kompanija Pfizer i Sinopharm i vakcinu Sputnik V ruskog Gamaleja instituta. Kad je riječ o vakcini Pfizer, u tweetovima, a zatim i tekstu portala Lola, navodi se mogućnost nastanka autoimunih oboljenja koja će se navodno manifestovati za pet, deset ili 20 godina.

1. PFIZER VAKCINA

je bazirana na unošenju mRNK (iRNK) koji kodira “spike” protein kojim se virus vezuje za ćelijski receptor. Pobuđuje se imuni sistem koji onda juri taj “spike” protein u organizmu i na taj način blokira sposobnost virusa da izazove infekciju.

Ideja je zaista odlična, tehnologija je nova i efikasnost je fenomenalna… Ono što ostavlja gorak ukus u ustima je mogućnost pobuđivanja imunog sistema, prema individualnih genetskim karakteristikama, da počne da juri taj “spike” protein ili njegovu varijantu i na našim ćelijama.

Ovo daje mogućnost za nastanak nekih autoimunih oboljenja koja se neće manifestovati sada, već za 5, 10 ili 20 godina… To je rizik koji ova tehnologija nosi sa sobom, kao i naše neznanje o funkcionisanju imunog sistema.

U  tekstu se dalje tvrdi da je “bezbjednost na duge staze” vakcine Sputnik veća, jer je riječ o “poznatoj tehnologiji koja se koristi duže vrijeme”.

SPUTNIK VAKCINA JE VEKTORSKA VAKCINA.

To znači da je deo nukleotida (DNK/RNK) koji kodira “spike” protein koji se vezuje za ćelijske receptore prebačen na “nosač” koji je adenovirus, iz grupe DNK virusa. Naš imunološki sistem prepoznaje ovaj oslabljeni virus, razgrađuje ga i onda razvija imunitet na adenovirus sa “spike” proteinom koji ima i Covid19 virus. Bezbednost je na duge staze značajno veća jer je tehnologija poznata i koristi se duže vreme. Efikasnost nije kao kod Pfizera, negde je oko 91,5% dok Pfizer ima efikasnost oko 95%.

Za vakcinu kompanije Sinopharm stoji da je “možda najbezbednija”, jer je u pitanju “gomila mrtvih partikula virusa” koji će imunološki sistem čitati kao virus i tako ih tumačiti. Navodi se da je njena učinkovitost “nešto niža od 90%”, ali da je problem pravljenje, “jer je potrebno ‘uzgajati’ živ virus, pa ga razmnožiti, pa ga učiniti i aktivnim, što proces čini dugim i sporim”.

Na kraju članka, kopirano je nekoliko posljednjih tweetova u kojima se implicira da tehnologija koju koristi Pfizer nije bezbjedna, pa čak i da je opasna do te mjere da bi njome bilo prekršeno pravilo “najprije ne naškoditi”: 

Nijedan hirurg neće operisani pacijenta koji nema benefit od operacije. Onaj koji to radi, ili uzima pare ili je jebeni psihopata. Nijedan lekar neće ugroziti život pacijenta sem ako nije ili lud ili neznalica.

Svako ko tako radi ili ko forsira nešto u šta nije siguran je poput Mengelea
.

Svaka čast svakome na stručnosti, ali bih ja ipak da pomognem ljudima, a ne da ih koristim kao kuniće bez njihovog odobrenja. Poštujmo život i on će nas.

I da vakcinisaću se, ali ne Pfizerom sigurno.

Ovaj članak, baziran na anonimnom tweetu, podijeljen je na Facebook stranici portala Lola uz napomenu “za one koji žele da znaju više o vakcinama koje su trenutno na tržištu”. Nakon što je jedan korisnik ove društvene mreže pitao ko je autor teksta, urednica portala ga je linkom uputila na već spomenuti Twitter profil “Teddy Bundy” . 

Ovaj tekst su objavili i portali Preokret i Cure (.ba), a u formi screenshota dijelovi su objavljeni 15. januara i na Facebook profilu Milojević Medic

Najranije javno dostupne objave na našem jeziku u kojima se mRNA vakcine povezuju sa mogućim autoimunim bolestima pronašli smo na Facebooku  (iz novembra i decembra 2020), a slične objave se mogu naći i na profilima na Twitteru (mart 2021). Pored tvrdnji da ova vakcina “može” izazvati, na društvenim mrežama se dijele i eksplicitne tvrdnje da vakcine “izazivaju” autoimune bolesti (1, 2, 3, 4).


Izazivaju li mRNA vakcine autoimune bolesti?

 

Tvrdnje da mRNA vakcine protiv Covid-19 mogu izazvati autoimune bolesti pojavile su se ubrzo nakon što su ove vakcine dobile odobrenje za hitnu upotrebu, te su se njima već bavile i različite fact-checking stranice.

Associated Press (AP) se u analizi objavljenoj 6.1.2021. godine bavio viralnim videom u kojem medicinska sestra Tamika Morrow iz Michigana tvrdi da će vakcine protiv Covid-19, koje su temeljene na tehnologiji mRNA, “naučiti” tijelo da napada sebe i dovesti do autoimunih bolesti. 

Autoimune bolesti nastaju kada imunološki sistem ne razlikuje strane ćelije, protiv kojih mu je “posao” da se bori, od ćelija sopstvenog organizma. Zbog toga napada sopstvene ćelije, što može dovesti do pojave različitih bolesti. Vakcine bazirane na mRNA tehnologiji prenose informaciju o proteinu “šiljka”, pomoću kojeg se SARS-CoV-2 “kači” za ljudske ćelije, bez stvarnog unošenja virusa ili bilo kojeg njegovog dijela u organizam. Umjesto toga, vakcinom se u tijelo unosi mRNA - messenger RNA, ili glasnička/prenosnička ribonukleinska kiselina - koja ljudskim ćelijama prenosi instrukciju na osnovu koje same proizvode protein “šiljka” koronavirusa, ne replicirajući ostale dijelove virusa. Imuni sistem zatim “uči” kako da prepozna proteine “šiljka” koronavirusa i bori se protiv njih, stvarajući antitijela koja ih uništavaju - i koja će uništiti i stvarni virus ukoliko uđe u organizam. 

U svom izlaganju, Morrow je tvrdila da bi se, zbog toga što se vakcinom šalje “poruka tijelu da samo proizvodi protein šiljka koronavirusa, moglo stvoriti autoimuno oboljenje”, pogrešno zaključujući da bi zbog toga tijelo počelo napadati sopstvene ćelije.

Morrow je u videu tvrdila da su naučnici koji su istraživali vakcine Pfizer i Moderna otkrili da postoji mogućnost da vakcine uzrokuju autoimune bolesti. Nakon što ju je AP kontaktirao, ona je ovoj agenciji dostavila članak o mRNA vakcinama iz 2018. godine, u kojem se izražava zabrinutost zbog mogućeg efekta “autoimunosti” koji bi mogle proizvesti takve vakcine. 

AP je kontaktirao i koautora ovog članka, dr. Drewa Weissmana.  

 Weissman je rekao da takva zabrinutost ne postoji kod vakcina protiv COVID-19 jer koriste novu vrstu RNK koja ne bi prouzrokovala autoimune bolesti.
(...)
“Ne postoje podaci koji govore da mRNK vakcina može uzrokovati autoimunu bolest”, rekao je. “Nisam vidio ni čuo ni za jedan izvještaj da mRNA vakcine uzrokuju autoimunost”.

U analizi se dalje objašnjava da sama činjenica da naše ćelije proizvode strani protein ne predstavlja specifičnost mRNA vakcina, jer se radi o procesu koji se konstantno dešava u našem tijelu:

U tijelu postoje ćelije koje stalno procesuiraju i imunom sistemu “nude” strane proteine, to se stalno dešava, a naše ćelije koje ubijaju viruse ne eliminišu takve proteine.

“Mi konstantno proizvodimo stotine hiljada kopija glasničke RNA u našim ćelijama, što čini hiljade proteina”, rekao je Dr. Paul Offit, specijalist za imunizaciju u Dječijoj bolnici u Philadelphiji i član Savjetodavnog odbora za vakcine u Američkoj agenciji za hranu i lijekove (FDA).  

AP u tekstu dalje navodi da FDA nije identifikovala nikakve posebne sigurnosne probleme ili ozbiljne nuspojave prije nego što je odobrila upotrebu vakcina Pfizer i Moderna. Stav FDA je da ljudi s autoimunim bolestima mogu primiti mRNA vakcine, uz napomenu da nije specifično ispitivana sigurnost ovih vakcina za takve pacijente.

Potvrdu da ne postoje dokazi koji upućuju da vakcine protiv Covid-19 izazivaju autoimune bolesti moguće je naći i na sajtu Vlade Australije, odnosno njenog resornog ministarstva, gdje se navodi:

Autoimune bolesti, poput artritisa i multipla skleroze, hronične su (dugotrajne) bolesti kod kojih naš imunološki sustav napada vlastite ćelije.

Nema dokaza koji upućuju na to da vakcine protiv COVID-19 mogu uzrokovati autoimune bolesti.

O ovoj temi pisao je i Centar za istraživačko novinarstvo Srbije 15.1.2021. U članku se, između ostalog, bavi i navodima da bi Pfizer i Moderna vakcine mogle izazvati autoimune bolesti. Sagovornik CINS-a Miloš Babić, neurobiolog i molekularni biolog, naveo je da takvi slučajevi nisu zabilježeni. Babić kaže da postoji “teorijska” mogućnost da vakcina bude “okidač” kod osoba koje imaju predispozicije za autoimune bolesti, no napominje da bi za takvu osobu bilo opasnije da se zarazi samim virusom:

Ipak, Miloš Babić objašnjava da u vrlo retkim slučajevima vakcina može biti okidač autoimune bolesti kod ljudi kod kojih za to postoji predispozicija, ali dodaje i da bi kod te osobe teže oblike te autoimune bolesti još lakše pokrenula infekcija virusom.

„Da li vakcine protiv kovida mogu da proizvedu ovakve efekte? Teorijski da, ali ni blizu onako efikasno koliko sam kovid virus. U praksi još nisu primećeni ovakvi slučajevi.“

On kaže da zabuna nastaje jer ljudi, među kojima ima i lekara, pogrešno zaključuju da RNK ima samo u „RNK vakcinama“. U stvarnosti, objašnjava, RNK je sastojak skoro svih vakcina, a „RNK vakcine“ se tako zovu zato što se njihov mehanizam dejstva zasniva samo na RNK.

Imunologinja Emina Milošević je za CINS pojasnila i to da u tom pogledu nema nikakve razlike između mRNA i adenovirusnih vakcina, to jest da “nose potpuno isti rizik, ako uopšte možemo da govorimo o riziku nastanka autoimunosti”.

Babić je za publikaciju “Nauka u Srbiji” napisao tekst na osnovu ankete o najčešćim pitanjima vezanim za vakcine i vakcinisanje protiv koronavirusa. Ovaj tekst objavljen je na portalu Danas 22.1.2021, a jedno od pitanja tiče se i autoimunih bolesti. Babić u članku objašnjava da nije primijećeno povećanje autoimunih bolesti kod vakcinisanih protiv koronavirusa, ali jeste kod onih koji su ga preležali.

Važno je razumeti da su najveći uzročnici autoimunih bolesti infekcije bakterijama i virusima, a ne vakcine.

Serije ovakvih infekcija proizvode imunološki kontekst, odnosno situaciju u kojoj je moguće da u određenom trenutku, u organizmu nešto “okine” i da od toga počne pun tok autoimune bolesti.

Kod ljudi kod kojih već postoji ovakav imunološki kontekst, razne stvari mogu biti okidači. To može biti stresan period života, još jedna infekcija, a u ređim slučajevima okidač mogu da budu i vakcine. Međutim, ako vakcina može da bude okidač, virus će zasigurno biti još snažniji – tako da je čak i u tom slučaju bolje vakcinisati se nego zaraziti se.

Pošto su virusi i druge infekcije uzroci velikog broja autoimunih problema, vakcinacije generalno smanjuju verovatnoću ovakvih bolesti.

Prema trenutnim podacima, možemo očekivati manji nivo autoimunih bolesti u budućnosti kod vakcinisanih nego kod zaraženih. (istraživanje 1, istraživanje 2)

 

“Klasične” i moderne vakcine

 

U članku i tweetovima na kojima se zasniva, iznose se i netačne tvrdnje o druge dvije vakcine, poput one da je Sputnik V navodno “bezbjedniji na duže staze”, jer se radi o tehnologiji koja je “već poznata”, to jest koristi se duže vrijeme.

Vakcina Sputnik V pripada adenovirusnim vakcinama. Iako se one istražuju već duže vrijeme, nije tačno da je riječ o “staroj tehnologiji”. O ovome je pisao i naš partnerski portal Istinomjer, kao i biologinja i naučna blogerka Jelena Kalinić u članku objavljenom 9.2.2021. godine na sajtu Vakcine (.ba). Na stranici Gamaleja instituta, proizvođača vakcine Sputnik V, također se navodi da se na razvoju ove tehnologije radi od 1980. godine, ali da su prve ovakve vakcine registrovane 2015. godine. 

U decembru 2020, kada su nastali tweetovi na kojima je baziran članak portala Lola, učinkovitost vakcine kineskog proizvođača Sinopharm nije bila utvrđena, niti je bila procijenjena na skoro 90%, kako se tu navodi. Dugo vremena nisu postojali pouzdani podaci o njenoj efikasnosti, a studije rađene u različitim zemljama pokazale su različite rezultate. Predstavnici kompanije su krajem decembra 2020. godine saopštili da je vakcina pokazala 79,34% učinkovitosti. Nedavno je objavljena informacija da je Strateška savjetodavna grupa eksperata (SAGE) pri Svjetskoj zdravstvenoj organizaciji utvrdila da je ova vakcina efikasna 78%. 

Tvrdnje da mRNA vakcine izazivaju autoimune bolesti, koje bi se mogle “pojaviti za 5, 10 ili 20 godina”, te da su vakcine bazirane na tehnologiji adenovirusnog vektora i/ili oslabljenog virusa po tom pitanju “bezbjednije” nemaju utemeljenje u naučnim činjenicama niti u dostupnim istraživanjima i podacima iz prakse. Ocjenjujemo ih kao lažnu vijest i pseudonauku.  

Tvrdnje da se vakcina Sputnik V proizvodi “starom, dobro poznatom tehnologijom”, te da je (još u decembru 2020.) utvrđena efikasnost Sinopharm vakcine od gotovo 90% ocjenjujemo ka dezinformaciju.

(Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Marija Manojlović Objavljeno: 10. 05. 2021 | Zadnji put osvježeno: prije 1 mjesec

Posljednje objavljene analize

Lažna vijest
Nove QAnon besmislice: Mediji nisu “osuđeni na smrt” u Nirnbergu i Trump nije vraćen na Facebook

Američka teorija zavjere QAnon i dalje je iznimno popularna na našem govorn...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Teorija zavjere
Lažna vijest
Uprkos tvrdnjama njemačkog biologa, virusi postoje i izazivaju bolesti

Njemački biolog Stefan Lanka poznat je po tvrdnjama da virusi ne izazivaju...

Lažna vijest
Dezinformacija
Niti je tačno da bi sutkinja Nyambe “oslobodila” Mladića, niti da je izdvojila mišljenje po svim tačkama

Pojedini mediji manipulativno su izvijestili o izdvojenom mišljenju sutkinj...

Dezinformacija Klikbejt Ispravljeno
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me