Preuranjeni zaključci o trajanju imuniteta na Covid-19 i zaštiti koju pruža prehlada

Portali u BiH i regiji objavili su tvrdnje da preležana prehlada stvara imunitet na Covid-19, te da imunitet stečen nakon infekcije virusom SARS-CoV-2 traje “duže nego što se mislilo”. Radi se o pretpostavkama nakon provedene studije, a u kojoj mjeri su one tačne trebaju dokazati daljnja naučna istraživanja.

Ocijenjeni članci
Sputnik Dezinformacija; Klikbejt; RTV Slon Dezinformacija; Demantirano; Balkans Press Dezinformacija; Klikbejt; Prijepolje info Dezinformacija; Klikbejt; Srpski Glasnik Dezinformacija; Klikbejt; RTRS Dezinformacija; Banjaluka net Dezinformacija; Klikbejt; Nezavisne Dezinformacija; Avaz Dezinformacija; Klikbejt; BL Portal Dezinformacija; Klikbejt; Buka Dezinformacija; Klikbejt; Hayat Dezinformacija; Srbija danas Dezinformacija; Mondo.rs Dezinformacija; Bljesak Dezinformacija; Klikbejt; Princip Dezinformacija; Objektiv.rs Dezinformacija; Klikbejt; Alo Dezinformacija; Rama-Prozor info Dezinformacija; Klikbejt; Grad-Busovača Dezinformacija; Klikbejt;

 Srpski Sputnik je 6.10.2020. godine objavio članak u čijem naslovu se tvrdi da imunitet “na koronu”, odnosno Covid-19 nakon preležane bolesti, traje duže nego se misli, te da nas od te bolesti štiti i obična prehlada. Ove tvrdnje su predstavljene kao “otkrića naučnika”:

Čuva nas i obična prehlada: Imunitet na koronu traje duže nego što se misli — nova otkrića naučnika

U uvodu članka se navodi da imunitet stečen prebolijevanjem bolesti Covid-19 traje duže nego što se misli, iako nije objašnjeno koliko se “misli” da imunitet traje. Za razliku od naslova, u uvodu članka nije zaključeno da nas od bolesti Covid-19 “čuva i obična prehlada”, već je to predstavljeno kao mogućnost:

Imunitet kod ljudi koji su preležali virus korona traje duže nego što se misli, možda čak i ceo život, dok nas od zaraze možda čuva i obična sezonska prehlada, nova su otkrića naučnika.

Članke sa identičnim tvrdnjama u naslovu i uvodu objavili su portali Balkan Press, Prijepolje Info i Srpski glasnik.

Pojedini portali su pri prenošenju ovog članka u naslovima izostavili tvrdnju da nas “čuva i prehlada”, ali su zadržali tvrdnju da “imunitet ljudi koji su preležali koronu traje duže nego što se misli”. Neki od tih naslova su objavljeni u formi pitanja. Međutim, kao i u Sputnikovom članku, ova tvrdnja je ponovljena i u uvodima članaka tih portala.

Članke su u ovakvom obliku objavili RTRS, banjaluka (.net), Nezavisne, RTV Slon, Avaz, BL portal, Buka i Hayat.

U naslovu članka na portalu banjaluka (.net) stoji da “organizam štiti i od obične prehlade”, što ne odgovara sadržaju članka, te pretpostavljamo da se radi o uredničkoj grešci.

ORGANIZAM ŠTITI I OD OBIČNE PREHLADE: Imunitet na koronu može da traje i cijeli život?

RTRS, Nezavisne i banjaluka (.net) naveli su novinsku agenciju SRNA kao izvor za ovu vijest, međutim takav članak na portalu ove agencije nismo uspjeli pronaći. 

Srbija Danas, Mondo (.rs) i Bljesak su imali nešto drugačije naslove, no tvrdnja o dužem trajanju imuniteta je zadržana u uvodu članaka.

Bljesak je tako recimo u naslovu zaključio da imunitet na Covid-19 nema “roka trajanja”:

Nova saznanja: Stečeni imunitet na Covid je bez ''roka trajanja''

Šta su činjenice?

Članak Sputnika govori o studiji koja je objavljena 25.09.2020. i koju su sproveli naučnici/e Univerziteta Rochester u američkoj saveznoj državi New York. Studijom se nastojalo utvrditi da li infekcija virusom SARS-CoV-2 generiše memorijske B ćelije, značajne za imunološki odgovor i proizvodnju antitijela pri sljedećoj infekciji ovim virusom. 

Dodatno, ovom studijom se istraživalo da li B ćelije, nastale prilikom ranije prehlade koju je prouzrokovao neki drugi virus iz grupe humanih koronavirusa, mogu prepoznati virus SARS-CoV-2 i proizvesti antitijela koja bi se borila s njim.

Kako je u samom članku navedeno, saznanje da infekcija virusom SARS-CoV-2 proizvodi memorijske B ćelije sugeriše da bi osobe koje su preboljele Covid-19 mogle biti zaštićene od nove infekcije tim virusom puno duže nego što se mislilo. To je u suprotnosti s tvrdnjom u naslovu i uvodu članka da imunitet traje puno duže, što nije potvrđena činjenica. 

Memorijske B ćelije mogu da prežive u ljudskom telu decenijama, mogle bi dugo da štite one koji su preležali koronu, čak možda i doživotno, a istraživanja po ovom pitanju biće nastavljena.

U Sputnikovom članku je izostavljeno objašnjenje koliko se to “mislilo” da imunitet na Covid-19 traje prije objave studije, iako ova konstatacija upućuje na to da su postojali određeni podaci o tome. Ono što do sada znamo je da su istraživanja na ovom polju još uvijek u toku, no na stranici Američkih centra za kontrolu i prevenciju bolesti CDC nalazi se napomena da ne postoje slučajevi ponovljene infekcije tri mjeseca nakon prve infekcije:

Do danas ne postoje potvrđeni izvještaji o osobi koja je se ponovo zarazila unutar tri mjeseca od prve infekcije. Međutim, dodatna istraživanja su u toku. Stoga, ukoliko osoba koja se oporavila od bolesti Covid-19 ponovo ima simptome ove bolesti, potrebna je dodatna evaluacija reinfekcije, naročito ako osoba ima blizak kontakt s nekim ko je već zaražen. 

U članku o rezultatima studije, koji je objavljen na stranici Medicinskog centra Rochester Univerziteta, također se naglašava mogućnost dugotrajnog imuniteta. U njemu je navedeno da proizvedene B ćelije kod osoba koje su preboljele Covid-19 potencijalno mogu pružiti zaštitu od ponovljenih infekcija uzročnikom ove bolesti, ali da predstojeća istraživanja to moraju dokazati:

Studija, čiji autori su bili stručnjaci za zarazne bolesti sa Medicinskog centra Univerziteta Rochester, sugeriše da bi imunitet na Covid-19 mogao da traje duže vremena - možda i doživotno.  

(...)

Zbog toga što memorijske B ćelije mogu preživjeti decenijama, one bi mogle zaštiti osobe koje su preživjele COVID-19 od sljedećih infekcija [istim virusom] dugo vremena,  ali dodatna istraživanja bi to trebala potvrditi. 

I zaključak u Sputnikovom naslovu da nas prehlada može zaštiti od infekcije virusom SARS-CoV-2 je nepotvrđen. 

Obična prehlada nastaje kao posljedica infekcije različitim virusima, a među češćim uzročnicima su humani koronavirusi, koji su po učestalosti odmah poslije rinovirusa. Na stranicama Američkih centara za kontrolu i prevenciju bolesti (CDC) se navodi:

Uobičajeni humani koronavirusi, uključujući tipove 229E, NL63, OC43, i HKU1, obično izazivaju blage do umjerene bolesti gornjih dišnih puteva, kao što je obična prehlada. 

Upoređivanjem 21 uzorka krvi zdravih osoba, prikupljenih prije 6-10 godina, sa 26 uzoraka od osoba oboljelih od Covid-19, autori/ce studije su primijetili da su osobe u to vrijeme zaražene virusom SARS-CoV-2 već imale određenu količinu memorijskih B ćelija (zbog prehlade uzrokovane drugim virusom iz podgrupe beta-koronavirusa) koje mogu “prepoznati” virus SARS-CoV-2, te proizvesti antitjela koja bi napala taj virus.

Tačno je i da naučnici/e koji/e su radili na studiji vjeruju da ova činjenica može značiti da skoro svako ko je bio inficiran koronavirusom iz ove podgrupe, odnosno svako ko je preležao prehladu uzrokovanu tim virusima, može imati određeni stepen imuniteta na Covid-19. Kako se navodi u članku na stranici Medicinskog centra Rochester Univerziteta:

Ova studije također je prva u kojoj je utvrđena unakrsna reaktivnost memorijskih B ćelija - što znači da su B ćelije, koje su [ranije] napadale koronavirus koji je uzrokovao prehladu, sposobne prepoznati i virus SARS-CoV-2. Autori/ce studije su uvjerenja da bi ovo moglo značiti da svako ko je bio zaražen uobičajenim koronavirusom [uzročnik obične prehlade] - što smo gotovo svi mi - može imati određeni nivo već postojećeg imuniteta na COVID-19. 

Ono što nije utvrđeno ovom studijom jeste u kojoj mjeri su te osobe imune na Covid-19, odnosno koliko prethodna prehlada utiče na to da simptomi bolesti Covid-19 budu blaži. To je sljedeći korak u istraživanju, navode naučnici, koji bi sasvim sigurno trebao razjasniti u kojoj mjeri nas preboljela prehlada “čuva” od bolesti Covid-19.

Sada trebamo utvrditi da li prisustvo ovih memorijskih B ćelija od prije ima veze sa blažim simptomima i kraćim tokom bolesti - ili da li pomaže da se pojača učinkovitost vakcina protiv covida-19.

Shodno navedenom, tvrdnju da nas od Covida-19 “čuva i obična prehlada” ocjenjujemo kao dezinformaciju. Istraživanje koje se navodi kao izvor za ovu tvrdnju sugeriše da postoji mogućnost da prethodno preboljena prehlada stvori određeni nivo imuniteta na Covid-19, ali su potrebna dodatna istraživanja da bi se znalo u kojoj mjeri.

Istu ocjenu dajemo i tvrdnji da “imunitet kod ljudi koji su preležali virus korona traje duže nego što se misli”. Navedena studija zaista sugeriše mogućnost da imunitet traje dugo vremena, pa čak možda i doživotno, ali je isto tako navedeno da su potrebna dalja istraživanja koja bi potvrdila tu pretpostavku. 

Svim portalima koji su ove tvrdnje imali u naslovu dodjeljujemo i ocjenu klikbejt, s obzirom na to da se u članku nalazi objašnjenje kako zaključci o zaštiti koju pruža preležana prehlada te o dužini trajanja imuniteta na Covid-19 nisu definitivni.

Portal RTV Slon je u svom članku uvrsio ispravku netačnih navoda, pa u skladu s tim dobija i ocjenu demantirano.

(Raskrinkavanje.ba)

Autor: Amar Karađuz Objavljeno: 12. 10. 2020 | Zadnji put osvježeno: prije 1 sedmice

Posljednje objavljene analize

Analiza
Ko od kandidata_kinja na ovogodišnjim izborima širi lažne vijesti o bolesti COVID-19?

U ovoj analizi, zajedno sa partnerskim portalom Istinomjer, Raskrinkavanje....

Razabiranje
Teorija zavjere
“Meme mudrovanja” o pandemiji nisu činjenično utemeljena

Slika koja navodno prikazuje razliku između “prave i inscenirane pandemije”...

Teorija zavjere
Lažna vijest
Željko Ražnatović Arkan nije živ - osim u klikbejt naslovima

Nekoliko anonimnih portala je u oktobru 2020. objavlilo članke sa naslovima...

Lažna vijest Klikbejt
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me