Foto: Raskrinkavanje.ba
U iskakanju tramvaja na liniji 1 kod Zemaljskog muzeja u Sarajevu 12. februara 2026. godine život je izgubio 23-godišnji student Erdoan Morankić, dok je maloljetna učenica Katoličkog školskog centra u Sarajevu zadobila po život opasne povrede. Još su tri osobe zadobile lakše tjelesne povrede.
Ova tragedija pokrenula je protestna okupljanja učenika/ca, studenata/tica i građana/ki koji/e između ostalog, zahtijevaju temeljitu istragu okolnosti nesreće i utvrđivanje odgovornosti. Reakcije su se, osim na ulici, intenzivno dijelile i na društvenim mrežama, gdje su iznošena različita tumačenja i stavovi. Zbog percepcije nedovoljne i nepravovremene reakcije vlasti u Kantonu Sarajevo, događaj je dodatno politizovan, što je doprinijelo pojačanoj polarizaciji javnosti.
U metežu objava na društvenim mrežama, dijelile su se i one koje se tiču tipa i starosti tramvaja koji je učestvovao u incidentu, a koje nisu utemeljene u činjenicama. Tako je na jednom Facebook profilu već 12. februara 2026. godine podijeljen screenshot objave s Facebooka u kojoj se tvrdi da je tramvaj iz 1963. godine te da je riječ o tipu tramvaja GT-8, koji je u Sarajevo stigao kao donacija 2015. godine iz turskog grada Konye.
Tramvaj model GT-8, koji je danas iskočio iz šina, proizveden je 1963. godine. Trenutno ih GRAS ima 16. U Sarajevo su stigli 2015. godine kao donacija od grada Konye, Turska. I pored kupovine novih tramvaja, barem pet bi nastavilo da saobraća do 2028. godine.
Foto: Screenshot/Facebook
U objavi 17. februara podijeljena je fotografija dva modela tramvaja koji navodno saobraćaju u Sarajevu. Jedan je stariji model, drugi je noviji. U opisu objave za prvi se ironično tvrdi da je “kupljen nov”, a da je u stvari riječ o tramvaju iz turskog grada Konye, proizvedenog navodno 1950. godine.
Foto: Screenshot/Facebook
Šta su činjenice?
Tramvaj koji je učestvovao u nesreći kod Zemaljskog muzeja u februaru je imao garažni broj 516. Riječ je o zglobnom tramvaju čehoslovačkog proizvođača ČKD, tip Tatra K2YU, serijskog broja 166518. Prema različitim podacima s interneta, ovaj tramvaj proizveden je 1975. ili 1977. godine.
Sudeći po serijskom broju, vjerovatnije je da je proizveden 1977. godine. Riječ je o jednom od 90 tramvaja koje je Grad Sarajevo kupio u periodu od 1973. do 1983. godine.
Foto: ČKD Tatra K2YU garažnog broja 516 prije reklame/Instagram
Prema tome, tvrdnja da je 12. februara 2026. godine u Sarajevu iskočio tramvaj GT8 iz 1963. godine nije tačna. Na profilu na kojem je originalno objavljena, tvrdnja je u međuvremenu ispravljena.
Tramvajski vozni park Kantonalnog javnog komunalnog preduzeća Gradski saobraćaj Sarajevo (Gras), pored tramvaja ČKD Tatra K2YU, čine i vozila koja su do incidenta u februaru bila u redovnom saobraćaju: ČKD Tatra KT8D5 (trodijelni), Satra II (dvodijelni, modernizovana verzija modela K2YU), Satra III (trodijelni, također modernizovan od modela K2YU), Duewag GT8 (trodijelni, donacija iz Turske) te najnoviji Stadler Tango NF3.
Tramvaji proizvođača Duewag, tip GT8, koji su 2015. godine iz Konye u Turskoj donirani GRAS-u, prema podacima sa interneta proizvedeni su između 1963. i 1966. godine. Do povlačenja svih starih tramvaja iz saobraćaja 17. februara, to su bili najstariji tramvaji u saobraćaju putnika u Sarajevu (ne računajući tramvaje koji su u inventaru, ali ne voze Sarajevom).
Foto: Duewag GT8 na Željezničkoj stanici/Instagram
Na fotografiji iz druge objave analizirane u ovom tekstu su prikazani tramvaji Stadler Tango NF3 i ČKD Tatra K2YU - ne tramvaj iz turskog grada Konye (Duewag GT8), kako se tvrdi u objavi. Osim toga, fotografija sadrži više nelogičnosti koje upućuju na to da je vjerovatno napravljena pomoću alata vještačke inteligencije. Naprimjer, na informativnoj tabli tramvaja Stadler naziv “Baščaršija” nije jasno i ispravno ispisan.
Foto: Istaknuti dijelovi na fotografiji koji ukazuju na to da ne predstavlja autentičan prikaz tramvaja/Raskrinkavanje
Na čeonoj strani tramvaja vidi se brisač, što ukazuje na to da je riječ o dijelu vozila gdje se nalazi upravljačka kabina. U tom slučaju, položaj vrata na lijevoj strani u odnosu na pravac kretanja bio bi nelogičan. Naime, sarajevski tramvajski sistem je kružni, a vrata se kod svih tramvaja (osim modela KT8D5) nalaze isključivo s desne strane u odnosu na smjer kretanja. Iako model KT8D5 ima vrata s obje strane, u Sarajevu se koriste samo ona s desne strane.
Shodno navedenom, analiziranu objavu s tvrdnjom da je u udesu u Sarajevu učestvovao tramvaj modela GT8 koji je bio donacija iz Turske ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti, jer je tvrdnja potekla s Facebook profila na kojem je naknadno izmijenjena.
Tvrdnju da je tramvaj ČKD Tatra K2YU na fotografiji iz druge objave zapravo tramvaj iz Konye ocjenjujemo kao lažnu vijest.
(Raskrinkavanje.ba)