Snimak na kojem Čaušesku ustaje nakon pogubljenja scena je iz filma

Na Facebooku je viralan snimak koji navodno pokazuje da bivši rumunski predsjednik Nikolaje Čaušesku i njegova supruga Elena nisu pogubljeni. Ipak, riječ je o isječku iz filma redatelja Richarda Vetterlija iz 1991. godine.

Foto: Shutterstock

Na Facebooku je 25. avgusta objavljen videosnimak na kojem se navodno vide bivši rumunski predsjednik Nikolaje Čaušesku i njegova supruga Elena neposredno nakon što su pogubljeni. Na snimku se prvo vidi kadar s njihovim tijelima, a zatim i kadar u kojem ustaju na mjestu pogubljenja i odlaze. U opisu snimka navodi se:

Čaušesku posle streljanja

Ova je objava do vremena pisanja analize zabilježila više od 2.000 dijeljenja na Facebooku.

sti snimak pronašli smo na još jednom Facebook profilu i na YouTube kanalu AnatemA TV. U ovim slučajevima, snimak je objavljen uz opise kojima se implicira da dokazuje da bivši rumunski predsjednik i njegova supruga nisu pogubljeni.

Nikolaj Čaučesku i supruga pogubljeni ??

Tako to rade političari.Da li je Čaušesku i njegova supruga živ?Pogledajte u ovom videu.

 

Šta su činjenice?  

 

Talas revolucija koji se 1989. godine proširio centralnom i istočnom Evropom doveo je do pada jednostranačkih komunističkih režima, uvođenja višestranačkih sistema i otvaranja granica u zemljama Varšavskog pakta. 

Promjena vlasti u Rumuniji bila je praćena nasiljem u kojem je stradalo više od hiljadu osoba, a komunistički lider Nikolaje Čaušesku, čija je vladavina upamćena po brutalnosti i represiji, pogubljen je sa suprugom Elenom 25. decembra 1989. godine. 

Kako piše BBC na srpskom, Čaušesku je osamdesetih godina prošlog vijeka, usredsređen na otplaćivanje stranog duga, pokrenuo niz mjera štednje koje su gurnule zemlju u ekonomsku krizu. Ovaj medij navodi da su se istovremeno trošile ogromne sume novca na megalomanske projekte, što je dodatno pogoršalo finansijsku situaciju u zemlji. Ljudi su patili zbog nestašice osnovnih potrepština kao što su hrana, grijanje i struja.

 Nezadovoljstvo građana/ki ekonomskom situacijom, ali i represijom koju je sprovodio režim, doveli su do protesta u decembru 1989. godine, koji su završili pogubljenjem bračnog para Čaušesku i padom komunističkog režima. 

 Protesti su počeli sredinom decembra u Temišvaru, gdje su nasilno ugušeni, no pobuna se proširila zemljom, kulminirajući demonstracijama stotina hiljada ljudi u Bukureštu.

 Nikolaje Čaušesku se 20. decembra 1989. vratio iz posjete Iranu i iste se večeri putem televizije obratio naciji, optuživši strani faktor da stoji iza nereda u Rumuniji. Za sljedeći dan zakazan je i miting, osmišljen kao skup podrške njegovoj politici. Ipak, stvari su otišle u suprotnom smjeru od onoga što je bilo planirano. Kada se Čaušesku obratio masi s balkona zgrade Centralnog komiteta u Bukureštu, okupljeni/e su počeli/e zviždati i negodovati, a televizijski prenos obraćanja je prekinut.

 Broj ljudi na ulicama se uvećavao. Počeli su neredi koji su trajali do kasno u noć. Sukobi demonstranata/kinja i policije nastavljeni su i narednog dana. 

 Elena i Nikolaje su 22. decembra pobjegli helikopterom iz zgrade Centralnog komiteta Komunističke partije u Bukureštu, gdje su proveli prethodnu noć. Uhapšeni su u mjestu Trgovište, a prijeki Vojni sud osudio ih je na smrtnu kaznu.

 Prema pisanju BBC-a, tokom Rumunske revolucije 1989. godine ubijeno je više od 1.100 ljudi. Većina je stradala nakon što je Čaušesku pobjegao i bio uhvaćen, a vlast preuzeo Nacionalni front spasa.

 Kako navodi CNN u svom dokumentarcu, nakon što je obznanjeno da je Čaušesku pobjegao, na ulicama je nastao haos u kojem su se borile različite frakcije.

 

Da li je videosnimak koji se dijeli na društvenim mrežama autentičan?

 

Videosnimak koji korisnici/e društvenih mreža dijele kao dokaz da Nikolaje Čaušesku i njegova supruga Elena nisu pogubljeni, već da je njihova smrt izrežirana, dio je filma redatelja Richarda Vetterlija iz 1991. godine.

Kombinacijom autentičnih snimaka s odglumljenim scenama u filmu nastoji se pokazati mogućnost manipulacije televizijskim slikama. Snimci sa suđenja bračnom paru Čaušesku, te snimak na kojem se vide njihova tijela nakon pogubljenja, autentični su. Film također sadrži i snimak samog čina pogubljenja, koji je prikazan na rumunskoj televiziji. Međutim, njegova autentičnost je kasnije dovođena u pitanje. Film sadrži i odglumljenu scenu u kojoj se prvo vide tijela bračnog para Čaušesku, a zatim i kako oni ustaju.

Ovaj film moguće je pronaći na internetu. U njegovom kratkom opisu navodi se:

Kratki film o praznovjerju da su televizijske slike, predstavljene kao ilustracije stvarnosti, stvarne i o tome da postoji mogućnost da se koriste kako bi se nametnuli interesi te da se u skladu s tim oblikuju, lažiraju i prikazuju. (Internationales KurzFilmFestival Hamburg)


Na kraju filma ispisana su imena glumaca i glumica. 

Autentičnost pojedinih dijelova ovog filma, snimka suđenja, ali i kadra bivšeg rumunskog predsjednika u krupnom planu nakon pogubljenja, može se provjeriti u televizijskim izvještajima iz tog perioda (link, link, link), koje smo pronašli na stranici francuskog nacionalnog audiovizualnog instituta.

S druge strane, scene u kojima Čaušesku, a zatim i njegova supruga, ustaje odglumljene su i ne prikazuju stvarne događaje, što je vidljivo na osnovu stvarnih snimaka, ali i fotografija pogubljenja, kao i fotografija mjesta pogubljenja. Zid ispred kojeg su strijeljani izgleda drugačije.

Foto: Screenshot iz filma

Foto: Screenshot iz filma

<p>Visitors take pictures of the spot where Romania's late communist dictator Nicolae Ceausescu and his wife Elena were executed on Christmas Day in 1989, at a former military barracks in Targoviste, about 75 km (47 miles) northwest of Bucharest September 3, 2013. The former cavalry barracks, used during the communist era as a military headquarters, has been transformed into a museum and opened to the public. REUTERS/Radu Sigheti</p>

Foto: Reuters

Godinu nakon pogubljenja, pojedini mediji, među kojima i AP, izvijestili su da francuski forenzičari vjeruju da je snimak strijeljanja prikazan na rumunskoj televiziji djelomično lažiran te da je bračni par Čaušesku ubijen nekoliko časova ranije hicima u glavu.

Na zahtjev porodice, tijela Nikolaja Čaušeskua i njegove supruge ekshumirana su 2010. godine radi provjere identiteta. DNK testovi potvrdili su da je riječ o posmrtnim ostacima para  Čaušesku. 

Isječak iz filma iz 1991. godine dijelio se i na turskom jeziku, također kao “dokaz” da bračni par Čaušesku nije pogubljen, što su opovrgle tamošnje fact-checking platforme Malumatfurus i teyit.

Ove platforme ukazale su na još neke razlike između filma i autentičnih slika iz 1989. godine – kao, naprimjer, na razlike u odjeći i činjenicu da u filmu ruke bračnog para Čaušesku nisu vezane.

Objave u kojima su snimci iz filma predstavljeni kao dokaz da Nikolaje i Elena Čaušesku nisu pogubljeni ocjenjujemo kao teoriju zavjere

(Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Marija Manojlović Objavljeno: 10. 09. 2022 | Zadnji put osvježeno: prije 2 sedmicu

Posljednje objavljene analize

Lažna vijest
Nove lažne nagradne igre lažnih Bingo Facebook stranica

Nekoliko Facebook stranica koje oponašaju vizuelni identitet trgovačkog lan...

Lažna vijest
Lažna vijest
Organizacija RAND nije kreirala izvještaj u kom se “planiraju rat i energetska kriza”

Portal Epoha u svom članku tvrdi da je organizacija RAND Corporation autor...

Lažna vijest
Analiza
Kako portali zloupotrebljavaju Istinomjer za političku promociju i diskreditaciju

Fact-checking portal Istinomjer čest je izvor vijesti za bh. portale. Ipak,...

Razabiranje
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me