Ubistva sarajevskih policajaca kao prilika za zaradu na klikovima

 Prizemnu manipulaciju ubistvom policajaca Adisa Šehovića i Davora Vujnovića pronašli smo u nekoliko članaka objavljenih na novouspostavljenom portalu “Vremeplov.online”.   

Predmet ove analize su četiri članka sa anonimnog portala „Vremeplov“. U jednom slučaju riječ je o recikliranju tri godine starog članka istraživačkog portala „Žurnal“, sa ciljem da se na nedavnom ubistvu  dvojice sarajevskih policajaca, Adisa Šehovića i Davora Vujnovića, ugrabi „klik viška“. U drugom, riječ je o podjednako besprizornom pokušaju da se izmišljanjem vijesti dodatno kapitalizira na dvostrukom ubistvu koje je potreslo cijelu BiH. U trećem slučaju je reciklirana vijest o izricanju presude Zijadu Turkoviću i njegovoj zločinačkoj organizaciji.

Na ovom portalu ne postoje rubrike “o nama”, “kontakt”, “impressum” niti bilo kakvi podaci o vlasništvu i uredništvu portala. Vlasnički podaci domene su prilikom kupovine sakriveni, a informacija koja je vidljiva kaže da je portal kreiran prije samo nekoliko dana, 30. oktobra ove godine. Prvi članak koji je tema ove analize nosi naslov:

„HAPŠENJE U SARAJEVU: Svjedok dojavio da teroristi pripremaju ubistva policajaca za Novu godinu !“

Članak za temu ima anonimnu dojavu da određeni broj osoba priprema izvesti teroristički napad podmetanjem eksploziva pod policijsko vozilo za Novu godinu. Riječ je o članku koji je preuzet sa portala „Žurnal“, koji je objavljen u decembru 2015 godine. Taj podatak na portalu “Vremeplov“ ne postoji, te je tako vijest stara skoro tri godine predstavljena kao aktuelna vijest. Dodamo li tome činjenicu da je objavljena u trenutku kada mediji s pažnjom prate istragu vezanu za ubistvo dvojice policajaca počinjeno 26. oktobra 2018. godine u Sarajevu, sa priličnom sigurnošću možemo zaključiti da je namjera ovog “recikliranja” bila da se profitira na ubistvu dva policajca iz Sarajeva. To dodatno potvrđuju i članci kojima se bavimo u nastavku analize.

Zbog činjenice da se radi o recikliranom članku koji je star tri godine, ovaj članak ocjenujemo kao klikbejt. Ocjenu manipulacija činjenicama članak dobija iz razloga što pri prenošenju nije navedeno vrijeme radnje, odnosno u članku piše kako se slučaj desio “danas”.

Nekoliko minuta nakon članka o “dojavi svjedoka”, pojavio se još jedan u kom je objavljen isti “Žurnalov” tekst, sa drugačijim naslovom i uvodnom rečenicom:

Slucajnost ili namjerno ?Vijest iz 2015 godina koja se obistinila.Nepoznata osoba prijavili policiji da se priprema ubistvo dva policajca.Teroristicki napad nakon 3 godine izvrsen

Prenosimo vijest iz 2015 godine koja je kruzila na svim drustvenim mrezama.

Tvrdnja iz naslova se ne objašnjava u tekstu, niti se na bilo koji način objašnjava kako su “novinari” ovog portala ta dva događaja doveli u vezu, te i ovaj članak ocjenjujemo kao klikbejt. Iz razloga što se hapšenje iz 2015. vezuje sa napadom na policajce iz 2018. - što su, po svim javno dostupnim saznanjima, potpuno nepovezani slučajevi - članak ocjenjujemo i kao lažnu vijest.

Sljedeći članak je naprosto izmišljotina o tome da neimenovani “hercegovački biznismen” nudi nagradu od milion maraka za informacije koje će dovesti do hapšenja ubice ili ubica sarajevskih policajaca.

„Hercegovacki biznismen nudi milion maraka onome ko otkrije ko su ubice Sarajevskih policajaca“

Članak počinje prenošenjem informacija o policijskoj istrazi, objavljenih na “Klixu” 27.10.2018. Tvrdnja iz naslova se pojavljuje u samo jednoj rečenici, na kraju članka:

 „Na jednoj Facebook grupi pojavila se vijest da jedan Hercegovacki biznismen nudi milion KM za onog ko otkrije ubice policajaca“

Uz ovu tvrdnju nije naveden naziv Facebook grupe u kojoj se pojavila navodna “vijest”, niti bilo kakav dokaz o njenom postojanju, kao ni o postojanju samog „hercegovačkog biznismena“. Takve tvrdnje nismo pronašli ni u jednom legitimnom mediju, niti pretragom navedene društvene mreže. Ovaj članak ocjenjujemo kao lažnu vijest i klikbejt.

Četvrti članak na istom portalu napisan je skoro identičnom „metodom“. Originalni naslov članka glasi:

„Zijad Turkovic-Nije mi zao sto sam dobio 40 godina zatvora,zalim sto oni koji su gori 20 puta od mene vode drzavu“

Ponovo je riječ o recikliranom članku, odnosno recikliranoj vijesti, također iz 2015. godine kada je Zijadu Turkoviću i njegovoj zločinačkoj organizaciji pred Sudom BiH izrečena drugostepena presuda. Prvi dio ovog članka je identičan onom koji je svojevremeno objavio “Klix” pod naslovom “Zijad Turković osuđen na 40, a Milenko Lakić na 35 godina zatvora”. Kao i u prethodnom slučaju, jedina razlika između “Klixovog” članka i onog sa portala “Vremeplov” je u posljednjoj rečenici, koja je po svemu sudeći u potpunosti izmišljena i integrisana u originalni članak:

 „Turkovic tvrdi da ne zali sto je dobio tolike godine vec zali i krivo mu je sto ljudi poput Radoncica vode drzavu a gori su 20 puta od njega.“

Ni ovu tvrdnju nismo uspjeli pronaći nigdje drugo osim na portalu “Vremeplov”. Zbog izmišljenje tvrdnje članak dobije ocjenu lažna vijest i klikbejt. Ocjenu manipulacija činjenicama članak dobija zbog kombinacije istinitih i lažnih navoda, odnosno stvarnog članka i izmišljene tvrdnje.

(Raskrinkavanje.ba)

Raskrinkali smo
Vremeplov Manipulisanje činjenicama; Klikbejt; Vremeplov Lažna vijest; Klikbejt; Vremeplov Lažna vijest; Manipulisanje činjenicama; Klikbejt; Vremeplov Lažna vijest; Klikbejt;
Autor: Emir Zulejhić Objavljeno: 05. 11. 2018 | Zadnji put osvježeno: prije 1 nedjelju

Posljednje objavljene analize

Prenošenje lažnih vijesti
Lažna vijest o vršnjačkom nasilju

Opisani incident se desio u SAD-u, ne u Srbiji.

Prenošenje lažnih vijesti Klikbejt
Dezinformacija
BNN-ov članak Šulića stavlja u pogrešan kontekst

Članak portala “BNN” koji je kategorizovan kao vijest, očit je primjer...

Dezinformacija Manipulisanje činjenicama Pristrasno izvještavanje
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com