Foto: Roman Cherednychenko/Flickr
Na Facebook stranici “Bosna i Hercegovina online” 11. decembra 2025. podijeljena je slika ruskog predsjednika Vladimira Putina na kojoj je ispisano da su “Rusi pogodili NATO bazu”.
MNOGO MRTVIH! RUSI POGODILI NATO BAZU
Foto: Screenshot/Facebook
Objava je u vrijeme pisanja ove analize imala više od 4.800 interakcija. Iste su objave na toj stranici podijeljene još dvaput (link, link), kao i na Facebook stranici “Pozitivnasrpska.com”.
U ovim je objavama podijeljen link koji vodi na članak objavljen 11. oktobra 2025. godine na portalu Pozitivna Srpska. Članak je opremljen sljedećim naslovom:
Katastrofa u Odessi: ruski udar pogodio NATO oficire i vojni konvoj — „ćutanje“ ukrajinskog Generalštaba izazvalo šok!
U članku se tvrdi da su ruske rakete pogodile ukrajinsku luku Iljičevsk u Odesi, gdje su se navodno nalazili vojni stručnjaci NATO-a i skladišta s municijom. Navedeno je i da ruske snage napreduju u Dnjepropetrovskoj oblasti, dok ukrajinski generalštab navodno prešućuje stvarne gubitke. Za razliku od objava na Facebooku, u članku se ne navodi da je u luci Iljičevsk postojala NATO baza.
Prema ruskim izvorima i kanalu Smotritel, u napadu su pogođena vojna vozila i skladište municije u luci, što je izazvalo višeminutne detonacije i veliki požar, a ukrajinska protivzračna odbrana, uključujući sistem Patriot, navodno nije uspjela spriječiti udar.
Šta su činjenice?
Iljičevsk je stari naziv za grad Černomorsk u oblasti Odesa u Ukrajini. Nalazi se u blizini grada Odesa i ima luku na Crnom moru. Naziv je promijenjen 2016. godine u okviru ukrajinskog zakona o dekomunizaciji, kojim su uklonjeni toponimi povezani s komunističkim periodom i sovjetskim nasljeđem budući da je ime Iljičevsk bilo izvedeno iz imena Vladimira Iljiča Lenjina. U ruskim izvorima i medijima i dalje se često koristi stari naziv Iljičevsk.
Pretragama medijskih izvještaja s početka oktobra (link, link) nismo pronašli vijest o napadu u oblasti Odese u kojem je meta bila luka u gradu Černomorsku (Iliječevsku). U noći 9. oktobra ruske snage izvele su niz napada dronovima na širem području Odese zbog kojih je došlo i do prekida u napajanju električnom strujom za 30.000 ljudi, prema izvještaju ukrajinskih medija. Napadi su, pored požara u dvije kuće i administrativnoj zgradi plinare, izazvali vatru i u “lučkom objektu”, ali nije specificirano u kojoj luci.
U oblasti Odesa nalazi se više luka na Crnom moru, a veće su Odesa, Pivdenji i Černomorsk.
Prema izvještaju ukrajinske Državne službe za vanredne situacije (DSNS) od 9. oktobra, bez spominjanja imena luke, navedeno je da je u požaru koji je izbio u lučkom infrastrukturnom objektu nakon napada na oblast Odese zahvaćen civilni teret, odnosno kontejneri s biljnim uljem i drveni peleti.
Međutim, ruska novinska agencija RIA Novosti je 9. oktobra objavila tekst u kojem se navodi da je, prema saznanjima koordinatora proruskog “Nikolaijvskog podzemlja” (op.a. po ruskom nazivu za grad Mikolajiv, koji se nalazi u istoimenoj oblasti pored Odese), došlo do obustave u radu luke Černomorsk, u kojoj se “skladište municija i NATO oprema”. RIA Novosti navodi da je ranije koordinator podzemlja Sergej Lebedev potvrdio da je eksplozija u navedenoj luci uništila NATO naoružanja, skladišta oružja i “visokorangirane goste sa zapada”. U tekstu RIA Novosti, kao i u tekstu portala Pozitivna Srpska, ne tvrdi se da je pogođena NATO baza u Černomorsku.
Osim proruskih izvora koji su prenijeli ovakve tvrdnje, zvaničnu potvrdu da je u Odesi pogođen NATO konvoj i da su ubijeni oficiri ovog saveza nismo pronašli pretragom na internetu.
Mogući razlog za ponovo dijeljenje vijesti iz oktobra jesu novi ruski napadi dronovima na lučku infrastrukturu Ukrajine u oblasti Odese iz decembra 2025. godine (link, link). Na udaru ruskih napada u luci Černomorsk 13. decembra našao se i privatni brod u vlasništvu turske kompanije.
NATO nema baze u Ukrajini
Tvrdnje da su na teritoriji Ukrajine gađane NATO baze nisu novitet, s obzirom na to da su se portali za provjeru činjenica još prije samog početka invazije Rusije na Ukrajinu u februaru 2022. godine bavili analizom netačnih tvrdnji da je luka u Odesi pretvorena u NATO bazu. Portal FullFact se u junu prošle godine također bavio tvrdnjama da je u ruskom napadu na luku u Odesi pogođen NATO centar. NATO je za ovaj portal potvrdio da zgrada na snimku ne pripada tom savezu.
Ukrajina nije članica NATO saveza i na svojoj teritoriji nema vojne baze ili trening-centre koji su zvanično vezani za komandu NATO saveza. Ukrajina je zemlja partner NATO saveza od 1994. godine, s aspiracijom da postane punopravna članica.
Od početka invazije Ruske Federacije na Ukrajinu 2022. godine, saveznici toj državi pružaju opsežnu vojnu, finansijsku i logističku pomoć. Ta pomoć uključuje isporuku vojne opreme, obuku ukrajinskih snaga, jačanje protivzračne odbrane i dugoročne programe modernizacije putem NATO-vog Sveobuhvatnog paketa pomoći (CAP) i novog mehanizma NATO Security Assistance and Training for Ukraine (NSATU).
U okviru partnerstva, pomoć se koordiniše upravo putem NSATU-a, komandne strukture NATO-a koja djeluje isključivo na teritoriji država članica Saveza. NSATU ima sjedište u Wiesbadenu u Njemačkoj i zadužen je za koordinaciju vojne pomoći i obuke koju Ukrajini pružaju pojedinačne države, kao i za logistiku i održavanje donirane opreme unutar NATO teritorije. Ova struktura ne djeluje u Ukrajini, ne učestvuje u borbenim operacijama i, prema međunarodnom pravu, ne čini NATO stranom u sukobu.
Prema interaktivnoj mapi ovog vojno-političkog saveza, može se vidjeti da se na teritoriji Ukrajine, u Kijevu, nalazi NATO predstavništvo, koje se, kako je navedeno na stranici ovog saveza, ne može smatrati “vojnom bazom”.
Slika: Screenshot mape na kojoj su prikazane glavne aktivnosti, civilni i vojni objekti vezani za NATO savez. Izvor: NATO
Drugih vojno-političkih objekata na teritoriji Ukrajine nema. Prema tome, navodi sa slike iz Facebook objava da su Rusi pogodili NATO bazu, koja se odnosi na rusku kampanju bombardovanja luka u oblasti Odesa, nisu tačne. Takve baze ne postoje u Ukrajini. Netačne su i tvrdnje o gađanju NATO konvoja i eliminacije NATO oficira.
Što se tiče tvrdnji da je u luci Černomorsk došlo do uništavanja NATO naoružanja i eliminacije vojnih stručnjaka, koje dolaze iz nezvaničnih izvora “ruskog podzemlja”, one nisu u skladu sa zvaničnim informacijama o posljedicama ruskih napada 9. oktobra koje su objavile ukrajinske službe. Međutim, u tim je izvještajima izostalo precizno imenovanje luke iz oblasti Odese koja je bila pod ruskim napadom, pa se ne može izvući definitivan zaključak.
Shodno navedenom, tvrdnju da su ruske snage pogodile NATO konvoj i oficire ovog saveza u Odesi, objavljenu u članku portala Pozitivna Srpska, ocjenjujemo kao lažnu vijest. Istu ocjenu dajemo i prvoj Faceobook objavi u kojoj je navedeno da su “Rusi pogodili NATO bazu” i u kojoj je podijeljen članak Pozitivne Srpske. Druge objave ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti.
(Raskrinkavanje.ba)