Manipulativne strategije anonimnog portala Sve za vas

U nastojanju da dođe do što većeg broja čitatelja/ki, portal Sve za vas pribjegava različitim manipulativnim strategijama, nerijetko kreirajući ili prenoseći različite dezinformacije.

Anonimni portal Sve za vas se u “borbi za klikove” čitatelja/ki koristi različitim dezinformativnim tehnikama. Veliki dio sadržaja koji se objavljuje na ovom portalu je dezinformativan, a gotovo svi članci su opremljeni senzacionalističkim klikbejt naslovima. 

Anonimni portal i sedam Facebook stranica

Na portalu Sve za vas ne postoje impressum ili kontakt-podaci, kao ni podaci o vlasničkoj strukturi ili o novinarima/kama koji/e kreiraju sadržaje na njemu. Prema podacima Who.is alata, domenu svezavas.site zakupio je u junu 2019. godine neko iz Tuzlanskog kantona u Bosni i Hercegovini, ali su podaci o imenu zakupca sakriveni. Ovaj portal svoje sadržaje dijeli na najmanje sedam naizgled nepovezanih Facebook stranica (Samo Dobre Stvari, Mesa Selimovic-citati koji zive, Citati Citati, Balkanska Muzika, Veseli Bosanci, Samo Dobra Zabava, Samo Veselo).

Jedna od tehnika kojom se na portalu Sve za vas koriste u privlačenju čitatelja/ki jeste objavljivanje starih vijesti i njihovo predstavljanje aktuelnima. Tako je 5. oktobra 2021. godine objavljen članak o navodnom događaju iz Srbije u kom je 72-godišnja udovica primila telefonski poziv od sahranjenog supruga. Članak je naslovljen:

Sahranila muža Živka s mobitelom, on je nazvao iz groba i rekao samo OVO: Cela Mitrovica BRUJI o tome! (FOTO)

U članku se, između ostalog, navodi:

Naime, u pitanju je priča koju je ispričala 72-godišnja Vera iz sela u blizini Mitrovice. Naime, ona je nedavno sahranila svog supruga Živka i vjeruje da njegov duh još poziva je. Prilikom sahrane muža, Vera je u sanduk stavila i njegov telefon uz koji je on bio stalno vezan. Medjutim, nekoliko dana nakon sahrane ona je počela da dobija pozive sa broja koji je imao njen suprug.

Ova priča, ipak, nije nastala “nedavno”, kako se u članku tvrdi. O njoj su domaći mediji pisali još u avgustu 2013. godine (1, 2). Dakle, ova bizarna priča stara je više od osam godina, a naslov portala Sve za vas, te tekst u kom se navodi da se događaj odvio “nedavno”, čitatelje/ke mogu navesti na pomisao da se radi o nečemu što je sada aktuelno. U naslovu članka se takođe navodi da je suprug Veru “nazvao iz groba”, dok se u samom članku tvrdi da ona “vjeruje” da ju je muž počeo zvati iz groba danima nakon što je sahranjen.

Članci u kojima se ova “vijest” predstavlja kao aktuelna, iako datira već osam godina unazad, pojavljuju se i na drugim portalima povremeno, uz slične naslove i navode da se dogodila “nedavno”. Tako se ista priča dijelila i u maju 2021, prije niza članaka koji su objavljeni u oktobru ove godine. Prvo, još uvijek dostupno pojavljivanje ovih tvrdnji pronašli smo na portalu BH dijaspora, u članku od 25. januara 2020. godine.  

Isti je slučaj i sa člankom o voditeljki iz Srbije Jovani Jeremić, objavljenim 29. septembra 2021. godine. Ovaj članak je naslovljen: 

Jovana Jeremić na ivici smrti, STANJE JE ALARMANTNO!? Voditeljka se suočila sa teškim momentom u svom životu…Svi u šoku!(FOTO)

U članku se navodi:

Koliko dobro (ili loše) Jovana podnosi trenutnu situaciju pokazuje činjenica da joj zdravstveno stanje uopšte nije stabilno! Pogledajte šta joj se dogodilo…

Naime, Jovana je prije par mjeseci doživjela srčani udar o kojem nikome nije željela pričati.

Ni ovo se nije dogodilo “prije par mjeseci”, te ne opisuje “trenutnu situaciju”. O zdravstvenim problemima Jeremić mediji su pisali u avgustu 2019. godine (1, 2, 3). Dakle, ova vijest stara je više od dvije godine. Članak sličnog naslova, u kom se nalazi tvrdnja da je voditeljka “nedavno otkrila” ovu vijest, objavljen je 27. septembra 2021. godine na portalu Republika. 

Neki od naslova članaka portala Sve za vas ne poklapaju se sa njihovim sadržajem. Primjeri naslova koji ne odgovaraju informacijama u člancima su, recimo, sljedeći:

SKANDAL NA SAHRANI MARINE TUCAKOVIĆ: Laća UHVATIO ZA VRAT i isterao Cecu Ražnatović sa Novog groblja! (FOTO) (30.9.2021)

Zatekli ih na kamari! Pa, samo što se razvela ŽENA našla novog… SEVERINA I MILOŠ BIKOVIĆ ZAJEDNO?! Sve se SNIMILO…ŠOK (FOTO) (3.10.2021)

Ni u jednom od navedenih članaka se ne navodi tvrdnja istaknuta u naslovu. Tako se u prvom slučaju ne navodi da je sin Marine Tucaković na njenoj sahrani Svetlanu Cecu Ražnatović “uhvatio za vrat i istjerao sa groblja”, već samo da joj je navodno prišao i “otjerao” je. Prvi primjer ovakvog naslova, koji je još uvijek dostupan, objavljen je na portalu Izvorno 29. septembra. 

Senzacionalistički naslov o Severini Vučković i Milošu Bikoviću posve je neadekvatan za članak koji oprema. Naime, u članku se navodi da je Vučković Bikovića navodno “zapratila na Instagramu, redovno mu komentariše a i on odgovara”, te su navodno “izvori koji su bliski pjevačici” potvrdili da su “oni već imali i prvi dejt”. Dakle, nema nikakvih navoda o tome da se nešto “snimilo” ili da ih je neko “zatekao na kamari” (sic!). 

Raskrinkavanje je članke portala Sve za vas ocjenjivalo i ranije u nekoliko analiza, koje možete pročitati ovdje

Tehnike prikupljanja klikova kojima se koristi portal Sve za vas manipulišu čitateljima/kama najčešće kroz dezinformativne klikbejt naslove koji ne odgovaraju sadržaju članaka koje prate, te kroz predstavljanje starih članaka kao aktuelnih. 

Shodno činjenicama, naslov u kom se tvrdi da je “nedavno” sahranjeni suprug Veru “nazvao iz groba”, objavljen na portalu BH dijaspora, ocjenjujemo kao lažnu vijest. Sva druga prenošenja iste tvrdnje ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti. Ovim naslovima dajemo i ocjenu klikbejt.

Analizirane članke u kojima se tvrdi da je voditeljka Jovana Jeremić “na ivici smrti”, jer je “prije par mjeseci doživjela srčani udar”, ocjenjujemo kao manipulisanje činjenicama, budući da se radi o događaju iz 2019 godine.

Članak u čijem se naslovu tvrdi da je sin Marine Tucaković pjevačicu Svetlanu Cecu Ražnatović “uhvatio za vrat i istjerao sa groblja”, koji je prvi put objavljen na portalu Izvorno, ocjenjujemo kao lažnu vijest. Druga prenošenja istog naslova ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti. Svi ovi članci dobijaju i ocjenu klikbejt, budući da naslovi ne odgovaraju sadržaju članaka. 

I naslov o navodnoj vezi i “snimku” pjevačice Severine Vučković i glumca Miloša Bikovića ocjenjujemo kao lažnu vijest i klikbejt

(Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Marija Ćosić Objavljeno: 30. 11. 2021 | Zadnji put osvježeno: prije 7 mjeseci

Posljednje objavljene analize

Analiza
Pregled sedmice: Povorka ponosa i moralna panika oko Huggy Wuggy igračke

Raskrinkavanje je tokom protekle sedmice pisalo o nizu tema koje su bile ak...

Lažna vijest
Niti smilje raste samo na Balkanu, niti magično uklanja ožiljke od akni

Izvještavajući o učincima smilja na kožu, nekoliko portala iznijelo je neta...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Pseudonauka Ispravljeno
Lažna vijest
Ruska vojska nije zaplijenila oružje koje je Francuska poslala Ukrajini

Portali iz regije prenijeli su netačne tvrdnje iz tweeta francuskog advokat...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me