Novo “podmetanje” lažnih vijesti “zapadnim medijima”

Na društvenim mrežama kruži tvrdnja da “zapadni mediji” prikazuju snimke Bejruta iz 2020. godine kao snimke Ukrajine.

Društvenim mrežama se već neko vrijeme širi videosnimak koji prikazuje poređenje dva identična snimka razorenog grada. Preko jednog od snimaka ispisana je i lokacija koja prikazuje “Harkiv”, grad u Ukrajini, dok na drugom lokacija nije navedena. Iznad snimaka ispisan je opis i jednog i drugog snimka, gdje se onaj s označenom lokacijom opisuje kao “Laž sa društvenih mreža, Kharkov, Ukraina, 2022”, a drugi, na kojem nema lokacije, kao “Stvarnost, Beirut, Lebanon, 2020”.

Snimak je 15.3.2022. u Facebook grupi Sv. loza Nemanjića objavio korisnik Marko Ličina, uz opis:

 Kako laži zapadni mediji, prikazuju Ukrajinu, sa snimcima Bejruta pre 2 godine

Ova objava, u kojoj se zapravo tvrdi da “zapad za snimak iz Bejruta tvrdi da je iz Ukrajine”, na Facebooku je podijeljena više od 83.000 puta i ostvarila je preko 7.500 interakcija, a iste tvrdnje objavljene su na još nekoliko Facebook profila.

Videosnimak s oznakom lokacije koju prikazuje, ukrajinski grad Harkiv, prije toga je 10.3.2022. na Twitteru objavio korisnik krunskisvedok, bez navoda o “zapadnjačkoj laži”. Prenoseći ovu objavu u formi medijskoj izvještaja, tvrdnje o “zapadnjačkoj laži” uz njega su dodane u članku portala 24 Sedam, pod sljedećim naslovom:

Nova zapadnjačka laž: Snimak Bejruta iz 2020. godine predstavljaju kao “rusko razaranje Harkova” (VIDEO)


Šta su činjenice?

 Nakon početka ruske agresije na Ukrajinu pojavio se i veliki broj lažnih vijesti. Neke od njih za cilj imaju povećanje čitanosti i zarade od online portala, dok neke predstavljaju i zvaničnu propagandu zaraćenih strana. 

 U ovoj konkretnoj situaciji riječ je o novom fenomenu za koji smo već ranije ustanovili da je postao izuzetno popularan tokom posljednjih mjeseci – kreiranju dezinformacija o dezinformacijama. Ruski izvori na društvenim mrežama, kao i mediji u vlasništvu Rusije i oni koji su im bliski, plasiraju lažne vijesti koje pripišu “zapadnim” ili ukrajinskim medijima. Na osnovu takvih objava, dalje se gradi narativ o “zapadnjačkoj propagandi” i tvrdi da “zapadni” mediji plasiraju lažne vijesti kako bi diskreditovali rusku stranu. 

 Radi se, zapravo, o diskreditaciji kredibilnih izvora na osnovu netačnih informacija, a ne diskreditaciji ruske strane. Tačno je, naime, da snimak ne prikazuje dešavanja u Ukrajini, međutim, nije tačno da su “zapadni mediji” tvrdili da on to prikazuje.

 Drugi fact-checking portali, kao što su Reuters, AFP Fact Check, Logically i Full Fact, pisali su o tome da se na društvenim mrežama snimak lažno predstavlja kao da je nastao u Ukrajini. Kako su utvrdili, izvori koji su tvrdili da snimak prikazuje Ukrajinu dolaze iz Libanona i kineskog i indijskog govornog područja, a ne “sa zapada”, kako se tvrdi.

 Da “zapadni” ili bilo koji drugi mediji nisu tvrdili da je snimak nastao Ukrajini, potvrđuje i Google pretraga tih tvrdnji.

 Snimak prikazuje eksploziju skladišta za eksplozive i hemikalije u luci u Bejrutu, koja se dogodila 2020. godine, a to potvrđuje i obrnuta Google pretraga fotografije uzete iz snimka. Originalni snimak eksplozije u bejrutskoj luci je prvi put objavljen na društvenoj mreži Twitter 4.8.2020.

 Svrha ovakvih manipulacija je diskreditiranje vjerodostojnih izvještaja i medija kojima se pripisuje objavljivanje dezinformacija koje nisu objavili. Ovakvi primjeri se ponavljaju, i to sa ciljem da javnost postane skeptična, počinje sumnjati u tačnost pouzdanih i kredibilnih izvora i informacija te izgubi povjerenje u medije generalno. Kao posljedicu, ovakve strategije omogućavaju lakše širenje proruske ratne propagande. 

 Raskrinkavanje je i ranije pisalo o pokušajima da se uglednim medijima pripiše manipulativno izvještavanje o ratu u Ukrajini:
 

Lažna vijest
CNN nije predstavio eksploziju iz 2015. godine kao snimak bombardovanja Ukrajine

Društvenim mrežama uveliko kruže tvrdnje da “zapadni mediji obmanjuju javno...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti 08.03.2022

 
Lažna vijest
CNN nije objavio da je “isti novinar poginuo i u Kabulu i u Ukrajini”

Društvenim mrežama dijele se tvrdnje da je CNN na Twitter profilima dvaput...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Klikbejt Ispravljeno 03.03.2022

Shodno navedenim činjenicama, tvrdnju da su “zapadni mediji” za snimak iz Bejruta tvrdili da je nastao u Ukrajini ocjenjujemo kao lažnu vijest. Sva prenošenja ove tvrdnje ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti.

Napomena

29.4.2022.

Nakon objave ove analize, portal 24 sedam ispravio je svoj članak, zbog čega im dajemo i ocjenu ispravljeno.

 (Nikolina Lukić i Nerma Šehović, Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Redakcija Objavljeno: 29. 04. 2022 | Zadnji put osvježeno: prije 3 sedmicu

Posljednje objavljene analize

Analiza
Pregled sedmice: Diskreditacija satirom koja to nije, rat u Ukrajini i teorije zavjere o pandemiji

Dezinformacije o ratu u Ukrajini i dalje su najbrojnije među manipulativnim...

Dezinformacija
Svastika na zastavama finskog vazduhoplovstva nema veze s nacizmom

Iako se uglavnom povezuje s nacističkom Njemačkom, simbol svastike se u raz...

Dezinformacija Manipulisanje činjenicama
Lažna vijest
Doktor Aleksandar Babić: Dezinformacije o pandemiji pod krinkom medicinskog autoriteta

Doktor Aleksandar Babić na svojim nalozima na društvenim mrežama redovno di...

Lažna vijest Teorija zavjere
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me