Od NATO samita do apokalipse

Činjenica da je BiH uopšte spomenuta na samitu NATO u Briselu, predstavljena je u najnovijoj teoriji zavjere kao “najava velike oluje”.

Raskrinkali smo
Vesti-online Teorija zavjere; Klikbejt; Srbin Teorija zavjere; Klikbejt; Webtribune Teorija zavjere; Klikbejt; Pravda Teorija zavjere; Klikbejt; Skandalozno Teorija zavjere; Klikbejt; Balkanito Teorija zavjere; Klikbejt;

Raskrinkavanje se već bavilo „analizama“ Predraga Ćeranića, dekana Fakulteta bezbjednosnih nauka iz Banjaluke, ocjenjujući njegov autorski članak o protestima „Pravda za Davida“ kao teoriju zavjere. U ovom slučaju, Ćeranić nije autor, ali je poslužio kao sagovornik za još jedan članak o zavjeri protiv Republike Srpske.

Članak je objavljen na portalu „Vesti online“, koji je, prema podacima iz impresuma, registrovan u Njemačkoj. Tamo je objavljen pod sljedećim naslovom:

“NATO lomi kičmu Srpskoj“

Ono što slijedi nakon ovog strašnog naslova, moglo bi se sažeti u konstataciju da se desio samit NATO u Briselu, gdje su ponovljeni već godinama poznati zaključci o Bosni i Hercegovini, koji su odavno dio njenih zvaničnih politika. Naravno, u interpretaciji Ćeranića i “Vesti online”, sve je to zvučalo mnogo apokaliptičnije.

Kao i prethodne Ćeraniće „ekspertize“, i ovdje se protesti „Pravda za Davida“ objašnjavju -  tačnije, diskvalifikuju - kao rezultat aktivnosti „velikih sila“, odnosno navodnih geostrateških i geopolitičkih igara na Balkanu.  

„I Zapadu i opoziciji je potpuno jasno da Milorada Dodika ne mogu da smene na legalan način, kroz izborni proces. Otuda se sve čini da će doći do ometanja sprovođenja izbora, a zatim i negiranja izbornih rezultata na istovetan način, kao što je to učinjeno u Makedoniji, ili uz određene sitne modifikacije - ocenjuje profesor Ćeranić.
Prema njegovim rečima, 'makedonski scenario' podrazumevao je nekoliko faza. Prva je bila izlazak opozicije na ulice, a zatim i zahtev za smenom ministra policije. Dr Ćeranić ukazuje da opozicija u Srpskoj sada traži smenu ministra policije RS Dragana Lukača.“

Kakve veze tačno protesti „Pravda za Davida“ i opozicija u RS imaju sa samitom NATO? Teško je objasniti logički skok koji slijedi u nastavku članka, ali poenta teorija zavjera i nije u logici, nego u ostavljanju čitateljima/kama dovoljno prostora da “naslute” međusobnu vezu između realno nepovezanih stvari.

“Profesor Ćeranić kaže da je nedavno završen Samit NATO u Briselu, poslao četiri važne poruke narodima Balkana.
- Prva je adresirana na Srbiju koja je "obaveštena" da će NATO podržati razvoj bezbednosnih snaga na KiM, čime izlazi izvan okvira rezolucije 1244 UN.
- Druga poruka je da će NATO učiniti sve da zemlje Balkana stavi pod svoj kišobran.
- Treća poruka se odnosi na izbore u BiH. NATO, kaže dr Ćeranić, kao da je politička ili nevladina organizacija, a ne vojna alijansa, očekuje da će ti izbori biti održani po demokratskim standardima.
- Poslednja, četvrta poruka je najopasnija za Srpsku, jer je NATO ocenio da prati proces knjiženja vojne imovine sa entiteta u BiH. Ukoliko se Srpskoj zaista oduzmu kasarne sa velikim zemljištem u posedu, tada ovaj entitet više neće imati 49 odsto teritorije koliko je određeno Dejtonskim sporazumom, već mnogo manje. Pritom, Srpska bi na taj način bila prošarana kao leopardova koža.”

Ostavljajući po strani „poruke“ koje je NATO uputio Srbiji i drugim zemljama Balkana, pogledajmo kako Ćeranić interpretira “poruke upućene Bosni i Hercegovini”.

Tvrdnja da NATO očekuje demokratske izbore u Bosni i Hercegovine je ovdje predstavljena kao alarmantna, iako postoji cijeli niz zvaničnih, javno dostupnih dokumenata koji se tiču članstva u NATO u kojima se eksplicitno navodi da sve buduće članice moraju biti demokratske zemlje. Na primjer, u „Study on NATO Enlargement“, objavljenoj još 1995, u paragrafu 70 se navodi da se od mogućih novih članica očekuje da se pridržavaju „temeljnih principa Washingtonske povelje: demokratije, individualnih sloboda i vladavine zakona“.

Druga “poruka”, o knjiženju „perspektivne vojne imovine“ - odnosno njena registracija pred zakonom kao imovine Oružanih snaga Bosne i Hercegovine - takođe se teško može predstaviti kao novi i iznenađujući “zaokret” u odnosu NATO prema BiH. Bosna i Hercegovina je zatražila aktiviranje Akcionog plana za članstvo u NATO (MAP) još 2009. godine, u zvaničnom dokumentu Predsjedništva BiH koji je tada potpisao Nebojša Radmanović. Knjiženje vojne imovine je jedan od uslova za aktivaciju MAP-a, koju je BiH zvanično zatražila putem svojih državnih organa.

Dakle, “poruke” koje Ćeranić predstavlja kao znake za “uzbunu” nisu ništa novo niti nepoznato - radi se o smjernicama i procesima koji su javni, dobro poznati i odavno ugrađeni u zvanične dokumente koji definišu odnos između BiH i NATO. Iste su, međutim, iskorištene za nevjerovatan zaključak o “velikoj oluji” koja samo što nije zapljusnula Bosnu i Hercegovinu iz pravca Brisela.

„Dekan fakulteta bezbednosnih nauka iz Banjaluke i ekspert za pitanja bezbednosti, docent dr Predrag Ćeranić ocenjuje za "Vesti" da je fokusiranje Briselske deklaracije NATO na predstojeće izbore u BiH, kao i identična retorika koja se mogla čuti tokom Londonskog samita o Zapadnom Balkanu, ukazuju da se Bosni, a posebno Republici Srpskoj sprema "velika oluja".“

Deklaracija sa posljednjeg samita NATO je vrlo dug tekst, podijeljen u 79 paragrafa, od čega se ukupno jedan (64. paragraf) bavi Bosnom i Hercegovinom. Identična ili veća pažnja posvećena je i ostalim državama o kojima se govorilo, te je tvrdnja da je samit bio „fokusiran na BiH“ potpuno besmislena. Ključni teme pasusa koji se odnosi na BiH su, ponovo, standardne i dobro poznate: teritorijalni integritet i suverenitet, stabilna i sigurna Bosna i Hercegovina; izbori u skladu sa demokratskim standardima; knjiženje perspektivne vojne imovine; podrška u provođenju Pregleda odbrane. Dakle, ništa “spektakularno”, a svakako ništa što bi opravdalo tvrdnju o “oluji”.

Klikbejt verzija ovog članka se pojavila i na portalima “Slobodna Bosna” i “Novi Vjetar”, gdje je objavljen sa ovim tabloidnim naslovom:

DODIKOVI SAVJETNICI NA RUBU PAMETI, JEDAN OD NJIH GA UVJERAVA: "Ovako ćeš završiti, a RS neće imati 49 posto teritorije ukoliko se vojna imovina uknjiži na BiH"

Zato što daje neistinit i neprovjerljiv opis, odnosno „analizu“ jednog događaja koji zatim bez ikakvog vidnog dokaza ili logike povezuje sa drugim događajima, članak dobija ocjenu teorija zavjere, dok naslove o “lomljenju kičme” i “uvjeravanju Dodika” ocjenjujemo kao klikbejt. Članak su sa minimalnim uredničkim intervencijama prenijeli „Srbin.info“, “Webtribune”, “Skandalozno”, “Balkanito” te „Pravda.rs“, koji dobijaju iste ocjene.

(Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Tijana Cvjetićanin Objavljeno: 25. 07. 2018 | Zadnji put osvježeno: prije 10 mjeseci

Posljednje objavljene analize

Klikbejt
Nema najezde ajkula u Jadranu

Za potrebe klikbejta “Slobodna Bosna” je neosnovano pisala o “najezdi...

Klikbejt
Analiza
Pregled sedmice: O Mektiću i Davidu neosnovano

U proteklim danima pisali smo o seriji članaka koji su objavljivani na portalu...

Dezinformacija
Klikbejt o imenima

Kako od „običnog“ Zakona o ličnom imenu napraviti klikbejt? Nekoliko medija...

Dezinformacija Klikbejt
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me