Podaci bez konteksta iskorišteni za netačnu tvrdnju da su vakcine smrtnosnije od Covid-19

Podaci o prijavljenim neželjenim efektima vakcinacije, izvučeni iz konteksta, iskorišteni su za članke u kojima se netačno tvrdi da je više ljudi umrlo zbog vakcinacije protiv Covid-19 u SAD u jednoj sedmici nego od same bolesti.

Ocijenjeni članci
Nulta tačka Lažna vijest; Borba Prenošenje lažnih vijesti;

Portal Nulta Tačka je 16.7.2021. objavio članak sa sljedećim naslovom:

PROTEKLE NEDELJE U SAD-u VIŠE LJUDI JE UMRLO OD VAKCINA PROTIV COVID- NEGO OD SAMOG COVID-a (Zvanični izveštaj)

U članku se tvrdi:

Prema sopstvenim podacima CDC-a, 2021. godine u prva 3 meseca, veb lokacija VAERS zabeležila je preko 1.750 smrtnih slučajeva zbog vakcina u SAD-u.

Prošle nedelje prijavili su 6.985 smrtnih slučajeva, a ove nedelje je taj broj porastao za 2.043 na 9.048.

(...)

Takođe, prošle nedelje bilo je 1.505 smrtnih slučajeva od Kovid 19 u SAD-u.

To znači da je prošle nedelje u SAD-u bilo više smrtnih slučajeva od Kovid vakcina nego prošle nedelje.

Također, u članku se priložen i sljedeći grafikon na kome se tvrdi da su prijavljena 9.048 izvještaja o smrti nakon vakcincije protiv Covid-19:

Na samome kraju članka se nalaze izvori podataka koji su korišteni:

Izveštaji koji se pominju u članku:
1.https://www.openvaers.com/covid-data/covid-full-data
2.https://www.openvaers.com/covid-data/covid-full-data

Članak sa identičnim tekstom je prenesen 16.7.2021. i na portalu Borba.

Šta su činjenice?

VAERS ili Sistem izvještavanja o neželjenim događajima nakon vakcinacije (Vaccine Adverse Event Reporting System) je program koji bilježi prijave neželjenih događaja nakon vakcinacije u Americi, sa ciljem identifikacije mogućih nuspojava i njihovog daljeg praćenja radi poboljšanja sigurnosti vakcina. Bilo ko može prijaviti nuspojavu u VAERS, što čini ovaj sistem podložnim manipulacijama. O svemu ovome smo već pisali u analizi Raskrinkavanja od 14.5.2021. godine:

Sistem izvještavanja o neželjenim događajima vakcine (Vaccine Adverse Event Reporting System - VAERS) je sistem koji nadzire sigurnost vakcina koje su odobrene od strane američke Uprave za hranu i lijekove (Food and Drug Administration - FDA). Funkcioniše tako da svako može putem interneta da podnese izvještaj o događajima koji su nastali nakon vakcinacije, a VAERS pohranjuje sve izvještaje. 

(...)

...bilo ko može opisati bilo koji zdravstveni problem nastao nakon vakcinacije, kao “posljedicu vakcine” i to ne mora dokazati da bi isti bio evidentiran u VAERS-u. To ovaj sistem čini podložnim najrazličitijim zloupotrebama, naročito od  antivakcinacijskih “aktivista”. Isti se, stoga, ne smatra pouzdanim izvorom podataka, niti se koristi kao izvor ozbiljnih istraživanja.

OpenVaers je web stranica koja uzima podatke iz VAERS-a i prezentira ih bez jasnih upozorenja od strane američkih Centara za kontrolu i prevenciju bolesti (CDC) o limitiranosti ovih podataka, a koje su prezentirane svakom korisniku VAERSA-u prije nego pristupi podacima. Kolina Koltai, postdoktorand u Centru za informisanu javnost (CIP) pri Univerzitetu Washington, je 3.2.2021. u intervjuu za Vice opisala OpenVaers kao “klasičan primjer dezinformacija”:

To je dekontekstualizacija. Doslovno takve primjere pokazujem na časovima koje predajem. Uzmete malo informacija i uklonite sav drugi kontekst iz njih. To je uobičajeno za gotovo sve dezinformacije koje vidite.  

Podaci i grafikon na kojima se bazira analizirani članak su uzeti sa OpenVaers web stranice. No, iako se navodi da su preuzeti sa VAERS-a, sami podaci koji se nalaze u članku su kontradiktorni oficijelnim brojkama zabilježenim u VAERS-u, a koje je obznanio CDC. U fact-check članku Reutersa o tvrdnji da je preko 12.000 ljudi umrlo od vakcina u Americi se navodi:

U ažuriranom izvještaj od 21. jula 2021. godine na web stranici, američki Centri za kontrolu i prevenciju bolesti (CDC) saopćili su da su primili 6.207 izvještaja o smrtnim slučajevima nakon primanja vakcine protiv COVID-a između 14. decembra 2020. i 19. jula 2021. godine (ovdje). Ali ovi podaci su iznijeti sa jasnim ogradama. Na istoj stranici piše: “Američka Uprava za hranu i lijekove zahtijeva od zdravstvenih radnika da prijavljuju VAERS-u svaku smrt nakon cijepljenja protiv COVID-19, čak i ako nije jasno je li vakcina uzrok.”

Dakle, od samog početka vakcinacije protiv COVID-19 u SAD (14.12.2021.) do 19.7.2021, u VAERS sistem je uneseno 6.207 prijava o slučajevima smrti za koje podnosioci sumnjaju da su uzrokovani neželjenim simptomima nakon vakcinacije. U ovom periodu je dato 338 miliona doza vakcina protiv Covid-19. U analiziranom članku se tvrdi da je “prošle nedjelje” (što bi, uzimajući u obzir datum objave članka odgovaralo periodu od 5. do 11. jula) prijavljeno čak 6.985 smrti nakon vakcinacije. Matematički nije moguće da je zbir prijavljenih smrtnih slučajeva do 11. jula veći od ukupnog broja prijavljenih smrtnih slučajeva u periodu do 19. jula.

Osim ovoga, bitno je se osvrnuti i na sami porast prijavljenih sumnji na nuspojave vakcina u VAERS-u u 2021. godini. S obzirom na to da je u toku proces vakcinacije gotovo cijele populacije, nije čudno da je broj prijava sumnji na neželjene slučajeve veći nego prethodnih godina, kada se redovno vakcinisao fragment populacije. Kada se na sve to doda i činjenica da je vakcinacija protiv Covid-19 u žiži pažnje javnosti, onda porast prijavljenih slučajeva nije nikakvo iznenađenje, već očekivana posljedica dva gore navedena razloga. 

Važno je napomenuti da prijavljeni smrtni slučajevi u VAERS-u nisu i slučajevi potvrđeno uzrokovani neželjenim simptomima nakon vakcinacije.

S obzirom na to da se u analiziranom članku koriste netačni podaci koji znatno uvećavaju broj prijavljenih smrtnih slučajeva u VAERS-u, te da same prijave nisu dokaz uzročno-posljedične veze između vakcinacije i smrti, članku portala Nulta Tačka dajemo ocjenu lažna vijest za tvrdnju da je u sedmici prije 16.7.2021. u SAD “više ljudi preminulo od vakcina protiv COVID-19 nego od samog COVID-19”. Članku portala Borba dajemo ocjenu prenošenje lažnih vijesti.

(Raskrinkavanje.ba)

Autor: Semir Džebo Objavljeno: 04. 09. 2021 | Zadnji put osvježeno: prije 3 sedmicu

Posljednje objavljene analize

Analiza
Pregled sedmice: Klikbejt naslovi, teorije zavjere i protein šiljka

U sedmici iza nas pisali/e smo o manipulativnim klikbejt naslovima pojedini...

Lažna vijest
Ivermektin nije lijek za Covid-19, ali ne izaziva sterilitet kod muškaraca

Antiparazitik Ivermektin ne liječi Covid-19, iako ga antivakcinacijski akti...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Dezinformacija Ispravljeno
Lažna vijest
Dezinformacije lažnog franjevca: Alexis Bugnolo o vakcinama protiv Covid-19

Više od 15.000 interakcija na društvenim mrežama zabilježio je članak u koj...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Pseudonauka Teorija zavjere
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me