Foto: Freepik
Na Instagram stranici Put prirodnog zdravlja 13. jula 2025. godine objavljen je reel na engleskom jeziku u kojem neimenovani muškarac tvrdi da je visok nivo holesterola u krvi dobar i da štiti od raka, srčanih bolesti i moždanog udara. Tvrdi da je idealan nivo holesterola 222 i da ljudi čiji nivo holesterola iznosi samo 120 sigurno imaju rak.
Foto: Screenshot/Instagram
Snimak se dijelio i na drugim Instagram, Facebook i Threads nalozima u julu, augustu i septembru 2025. godine (1, 2, 3).
Šta su činjenice?
Muškarac koji govori na snimku je kontroverzni i pokojni američki stomatolog Hal Huggins. Praktikovao je tzv. alternativnu stomatologiju i 1996. oduzeta mu je stomatološka dozvola zbog opasnog zanemarivanja pacijenta. Isječak u kojem Huggins govori o visokom holesterolu kao obrambenom mehanizmu organizma potječe iz njegovog obraćanja na konferenciji organizacije pod nazivom Međunarodna akademija biološke stomatologije i medicine (IABDM) iz 2009. godine.
Holesterol je lipid koji se nalazi u svim ćelijama tijela i koji je neophodan za proizvodnju hormona, vitamina D i supstanci potrebnih za varenje hrane. Osim što ga tijelo samo proizvodi, holesterol dolazi i iz hrane poput mesa, sira i jaja. Ipak, ukoliko je količina holesterola u tijelu prevelika, on u kombinaciji s drugim supstancama formira plak koji se taloži u krvnim sudovima i može dovesti do niza zdravstvenih problema.
Postoje tri vrste holesterola u tijelu: lipoprotein visoke gustoće (HDL), poznat kao “dobri holesterol”, lipoprotein niske gustoće (LDL), poznat kao “loši holesterol”, te lipoprotein vrlo niske gustoće (VLDL), koji se također naziva “lošim” holesterolom. Naime, HDL nosi holesterol iz određenih dijelova našeg tijela do jetre koja ga se rješava. LDL i VLDL doprinose kreiranju plaka u krvnim sudovima.
Visoki nivoi HDL-a u tijelu su dobri, dok visoki nivoi LDL-a i VLDL-a i plak koji stvaraju u krvnim sudovima mogu uzrokovati krvne ugruške, srčani udar, moždani udar, bolesti karotidne arterije i periferne arterijske bolesti. Visok holesterol uzrokovan je primarno načinom života, kao što su ishrana bogata zasićenim mastima, manjak fizičke aktivnosti, pušenje, pretjerano konzumiranje alkohola i stres. Osim toga, na nivoe holestrola u organizmu utječe i genetika, druga zdravstvena stanja, poput dijabetesa, kao i određeni lijekovi.
Normalne vrijednosti ukupnog holesterola u krvi iznose od 3,10 mmol/l do 5,5 mmol/l. Normalni nivoi HDL-a iznose 1,03-1,55 mmol/L, a LDL-a 1,55-4,53 mmol/L. U SAD-u nivoi holesterola mjere se mjernom jedinicom miligram po decilitru (mg/dl), pa tako normalni nivoi ukupnog holesterola iznose do 200 mg/dl, pri čemu bi HDL idealno trebao biti viši od 60 mg/dl, a LDL ispod 100. Nivo ukupnog holesterola od 222, koji Huggins navodi kao “idealan”, zapravo nosi rizik od zdravstvenih tegoba.
Njegove tvrdnje da visok holesterol “štiti” od raka neutemeljene su. Google pretragom nismo uspjeli pronaći konkretne dokaze za to. S druge strane, pronašli smo nekoliko studija u kojima se tvrdi upravo suprotno – visok holesterol povećava rizik od određenih vrsta raka te pomaže ćelijama raka da prežive (1, 2, 3).
Dakle, suprotno Hugginsovim tvrdnjama, visok ukupni holesterol može uzrokovati ozbiljne zdravstvene probleme i nije nikakav “zaštitnik od raka”.
Shodno činjenicama, tvrdnju da visok nivo holesterola u krvi štiti od raka, srčanih bolesti i moždanog udara, objavljenu na Instagram stranici Put prirodnog zdravlja, ocjenjujemo kao pseudonauku i lažnu vijest. Druge objave ocjenjujemo kao pseudonauku i prenošenje lažnih vijesti. Tvrdnju da je idealni nivo ukupnog holesterola u krvi 222 mg/dl ocjenjujemo kao dezinformaciju.
(Raskrinkavanje.ba)