Foto: Raskrinkavanje.ba
Na Facebooku je 9. marta 2026. godine objavljen videosnimak sahrane s brojnim sanducima prekrivenim zastavama Izraela. U opisu snimka tvrdi se da prikazuje sahranu izraelskih žrtava rata. Snimak je podijeljen u kontekstu američko-izraelskog rata protiv Irana, koji je počeo 28. februara 2026. godine.
Foto: Screenshot/Facebook
Objava je ostvarila više od 1.300 interakcija na Facebooku, a videosnimak je pogledan više od 160.000 puta.
Kadar iz snimka podijeljen je na Facebooku i 20. marta, uz opis u kojem se tvrdi da je prethodnog dana u Izraelu ubijeno 126 izraelskih vojnika, uključujući visoke oficire i jednog zvaničnika Mossada. U objavi se navodi da kadar prikazuje jednu od sahrana ubijenih vojnika.
Foto: Screenshot/Facebook
Šta su činjenice?
Videosnimak sanduka prekrivenih izraelskim zastavama ne prikazuje stvarni događaj. Napravljen je pomoću vještačke inteligencije koju je razvila kompanija Google. Nije napravljen ni u vrijeme rata u martu 2026. Dijelio se još u julu 2025. godine.
Kadar iz ovog videosnimka analizirao je portal AFP Provera činjenica u tekstu objavljenom 1. aprila 2026. godine. Njihova analiza pokazala je da je kadar uzet iz snimka podijeljenog na TikToku 5. jula 2025. godine. Taj je snimak podijeljen na Facebooku u martu 2026, uz tvrdnje da prikazuje sahranu izraelskih žrtava rata.
Foto: Screenshot/TikTok
Snimak je na TikToku podijeljen uz opis na arapskom jeziku, u kojem se govori o iransko-izraelskom ratu 2025. godine. Podijeljen je nakon završetka sukoba, koji je ponio ime “dvanaestodnevni rat”.
Vizuelne nedosljednosti tipične za sadržaj kreiran vještačkom inteligencijom, poput deformisanih lica, nestajanja ili preklapanja ljudi i neprirodnih pokreta, odaju da se ne radi o autentičnom snimku. Dodatno, analiza alata SynthID Detector kompanije Google (ugrađen u AI model Gemini) potvrdila je da je napravljen pomoću vještačke inteligencije.
Foto: Screenshot/Google Gemini
Analiza alata SynthID pokazala je da se vizuelni elementi napravljeni pomoću vještačke inteligencije kompanije Google nalaze cijelom dužinom videosnimka sahrane.
Prema podacima koje je 6. aprila 2026. objavio američki NBC, do tada je više od 3.400 ljudi ubijeno u nešto više od mjesec dana sukoba na Bliskom istoku. Podaci zamjenika ministra zdravstva kažu da je u Iranu ubijeno više od 1.900 ljudi, a u Libanu najmanje 1.400. U Izraelu su poginule 23 osobe. NBC je izvijestio i da je poginulo 13 američkih vojnih lica.
Nakon početka rata krajem februara 2026. godine, na društvenim mrežama podijeljen je značajan broj dezinformativnih i manipulativnih sadržaja o sukobu, naročito izmijenjenih ili pogrešno predstavljenih snimaka i fotografija, kojima smo se već više puta bavili (1, 2, 3, 4, 5).
Shodno navedenom, Facebook objavu AI snimka sahrane koji je predstavljen kao autentičan ocjenjujemo kao lažnu vijest. Objavu s kadrom iz snimka, uz tvrdnju da prikazuje stvarni događaj, ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti.
(Raskrinkavanje.ba)