Foto: Raskrinkavanje.ba
Vanredni parlamentarni izbori u Srbiji održat će se u nedjelju, 25. oktobra 2026. godine. Za 250 mjesta u Narodnoj skupštini Srbije bore se kandidati više partijskih i nepartijskih lista. Među najistaknutijim su lista vladajuće Srpske napredne stranke (SNS) i nepartijska Studentska lista, proizašla iz višemjesečnih protesta nakon pada nadstrešnice novosadske željezničke stanice 2024. godine.
U kontekstu ovih izbora, na jednom X profilu je 10. oktobra 2026. godine podijeljena fotografija na kojoj je Ilija Srdanović, kardiolog iz Novog Sada i predvodilac Studentske liste na predstojećim izborima. On je na fotografiji u društvu bicikliste, a obojica rukama prave gest koji simbolizuje dvoglavog orla i povezuje se s albanskim nacionalnim identitetom.
Foto: Screenshot/X
Slika je dijeljena i na Instagramu, Facebooku i TikToku (1, 2, 3, 4, 5, 6). Neke od ovih objava imale su stotine interakcija.
Šta su činjenice?
Fotografija na kojoj Ilija Srdanović i biciklista navodno pokazuju simbol albanskog dvoglavog orla nije autentična; generisana je pomoću vještačke inteligencije (AI). Analiza alata Hive Moderation pokazala je da je vjerovatnoća da je fotografija generisana vještačkom inteligencijom veća od 95%.
Fotografija na kojoj Ilija Srdanović i biciklista navodno pokazuju simbol albanskog dvoglavog orla nije autentična; generisana je pomoću vještačke inteligencije (AI). Analiza alata Hive Moderation pokazala je da je vjerovatnoća da je fotografija generisana vještačkom inteligencijom veća od 95%.
Foto: Screenshot/Hive Moderation
Analiza elemenata fotografije pomoću alata Hive Moderation ukazuje na to da je fotografija generisana jednim od modela kompanije OpenAI. Dodatna provjera fotografije putem OpenAI-jevog alata za verifikaciju potvrdila je te nalaze.
Foto: Screenshot/OpenAI Verify
Objavama ove fotografije bavio se i novosadski fact-checking portal Fake News Tragač. Analiza ovog portala ukazuje na to da na samoj fotografiji postoje nelogičnosti i greške koje pravi vještačka inteligencija, kao što je, naprimjer, pogoršan kvalitet slike. Također, na izmijenjenoj slici biciklist nosi zahvalnicu na kojoj piše “zavadnici”, a ne “zahvalnica”. Portal Fake News Tragač bavio se analizom raznih AI manipulacija koje su iskorištene za diskreditaciju političkih protivnika tokom kampanje za vanredne izbore u Srbiji 2026. godine.
Osim toga, redakciji ovog portala naknadno se javio biciklist koji se nalazi na fotografiji s Ilijom Srdanovićem i dostavio originalnu fotografiju na kojoj on i prvi kandidat na Studentskoj listi pokazuju tri prsta, a ne dvoglavog orla.
Implicirajući da je fotografija autentična te da Srdanović pokazuje ovaj simbol, u objavama na društvenim mrežama nastoji se sugerisati njegova nelojalnost Srbiji, s obzirom na to da pokazivanje dvoglavog orla u dijelu srbijanske javnosti ima negativne konotacije.
Shodno navedenom, najraniju objavu fotografije na kojoj Ilija Srdanović i biciklista pokazuju simbol albanskog dvoglavog orla ocjenjujemo kao lažnu vijest, a kasnije objave s ovom slikom kao prenošenje lažnih vijesti.
(Raskrinkavanje.ba)