Foto: Raskrinkavanje.ba
Na portalu televizije BN je 28. maja 2026. godine objavljen tekst o emisiji u kojoj su bivši visoki sigurnosni službenici iz Srbije govorili o navodnim opasnostima islamističkog terorizma u BiH, Srbiji i na Kosovu, i o korijenima ovih prijetnji u ratu u BiH ‘90-ih godina.
CIA stvorila Al kaidu u BiH i dalje postoje ti kampovi
CIA je u BiH, tačnije u Sarajevu stvorila Al kaidu, a mnogi njeni članovi, koji su se obučavali baš na tlu BiH su kasnije vršili terorističke akte širom zapadnog svijeta, rekli su u emisiji “Globalno” BN televizije bivši visoki službenici policije i Državne bezbjednosti Srbije Milan Glamočanin i Radoslav Karlo Dulović
Foto: Screenshot/BN TV
U članku su izdvojene i tvrdnje dvojice gostiju u emisiji o tome da su strani borci u BiH dobijali državljanstva Bosne i Hercegovine i da su neki od učesnika terorističkih napada 11. septembra 2001. u New Yorku i Washingtonu, nakon boravka u BiH, bili obučavani na vojnoj akademiji u Engleskoj.
“`91. - `92. godine ovdje na Balkanu je formirana centralna globalna teroristička organizacija Al kaida. U Sarajevu. Dvije hiljade terorista `91. i `92. godine su ubacili Francuzi i Englezi, a Alija im je dao državljanstva. Među njima su bile i obavještajne strukture, koje i dan danas postoje na teritoriji BiH i Republike Srpske.
Sa ovih prostora su mnogi teroristi išli dalje na obuke. Četvorica pilota je u “Krefildu” kod Londona završilo pilotsko-padobransku školu i to su bili odlični studenti. Za trojicu imam pouzdane podatke, a za četvrtog ne baš. Sada se postavlja pitanje, pošto je to bila vojna akademija, kako su ti teroristi završili tu obuku, kako su iz Londona prebačeni u Ameriku i kako su ušli u avione kojima je počinjen napad na kule bliznakinje?
U članku se navodi da je Radoslav Dulović rekao da je današnji muftija u Banjaluci bio muftija u Travniku i da je sarađivao sa “stranim obavještajnim službama i džihadistima”.
Muftija iz Travnika, koji je sada u Banjaluci je svo vrijeme sarađivao sa stranim obavještajnim službama i džihadistima. Sada je glavni muftija u Banjaluci", rekao je bivši visoki službenik Državne bezbjednosti Srbije Radoslav Karlo Dulović.
Članak završava konstatacijom da kampovi za obuku terorista i danas postoje u BiH i u drugim dijelovima regiona sa značajnom muslimanskom populacijom.
Glamočanin i Dulović tvrde da kampovi za obuku terorista i danas postoje na prostoru BiH, Kosova, Sandžaka…
Snimak cijele emisije “Globalno” objavljen je na YouTube kanalu BN Televizije 27. maja 2026. godine.
Osim navoda o terorističkoj prijetnji u BiH, sagovornici su u emisiji iznijeli niz navoda o raspadu Jugoslavije, međunarodnim zavjerama i djelovanju obavještajnih službi, predstavljajući historijske i političke događaje kao dio planiranih procesa kojima upravljaju centri moći izvan regiona.
Šta su činjenice?
Milan Glamočanin i Radoslav Dulović su u medijima obično predstavljeni kao i u emisiji i članku portala BN Televizije. O Glamočaninu se može pročitati da je bio visoki oficir savezne policije u Jugoslaviji i službenik u Državnoj bezbednosti, a o Duloviću se mogu pronaći navodi da se radi o bivšem obavještajcu i stručnjaku za bezbjednost.
Dio u emisiji u kojem Radoslav Karlo Dulović govori o Al -Qaedi u Bosni i Hercegovini počinje od 01:01:10 minute snimka emisije koji je objavljen na YouTubeu. Međutim, tvrdnja da je teroristička mreža Al-Qaeda formirana 1991. i 1992. godine u Sarajevu nema utemeljenja u historijskim činjenicama.
Nastanak i historijat ove terorističke organizacije danas su dobro poznati i dokumentovani. Prema pisanju enciklopedije Britannica, Al Qaeda je militantna islamistička organizacija koju je krajem 1980-ih u Afganistanu osnovao Osama bin Laden. Globalnu pažnju i reputaciju jedne od najpoznatijih terorističkih organizacija stekla je nakon napada 11. septembra 2001. godine u New Yorku i Washingtonu, u kojima je poginulo nekoliko hiljada ljudi.
U početku je djelovala kao logistička mreža za podršku muslimanskim borcima u ratu protiv snaga Sovjetskog Saveza u Afganistanu, pri čemu su članovi regrutovani iz različitih dijelova islamskog svijeta.
Kada su se Sovjeti povukli iz Afganistana 1989. godine, organizacija se raspršila, ali je nastavila da se protivi onome što su njeni lideri smatrali korumpiranim islamskim režimima i stranom (tj. američkom) prisustvu u islamskim zemljama. Sa sjedištem u Sudanu tokom određenog perioda početkom 1990-ih, grupa je na kraju ponovo uspostavila sjedište u Afganistanu (oko 1996. godine) pod pokroviteljstvom talibanskih snaga.
Učešće američke obavještajne agencije CIA u finansijskoj podršci i naoružavanju islamističkih boraca u Afganistanu (mudžahedini) koji su se borili protiv sovjetske invazije započete 1979. godine dokumentovano je kao tajna operacija “Cyclone”. Ova podrška dala je vjetar u leđa istaknutim ličnostima poput Osame bin Ladena, koji će kasnije postati vođa Al-Qaede. Međutim, iako su dokumentovane pomoć i podrška mudžahedinima u Afganistanu, koje će poslije dovesti do stvaranja Al Qaede, ne postoje dokazi da je CIA osnovala ovu terorističku mrežu.
Al-Qaeda u BiH?
Tvrdnja da su strane vlade “ubacile” dvije hiljade stranih boraca u BiH 1991. ili 1992. godine nije tačna. Tokom rata u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine u zemlju je došao određeni broj stranih boraca koji su djelovali u okviru Armije RBiH putem jedinice El-Mudžahid. Nekoliko desetaka došlo je 1992. godine, nakon početka rata, navodi se u članku BBC-ja o ovom fenomenu iz 2015. godine. Značajnije prisustvo mudžahedina zabilježeno je 1993. godine. Dio njih imao je kontakte s međunarodnim islamističkim mrežama, a u nekim izvorima navodi se i povezanost pojedinih s Al Qaedom.
Nakon rata, neki strani borci ostali su u BiH, a nekima su vlasti u Sarajevu dodijelile državljanstva i putne dokumente, naprimjer, Arapima koji su oženili državljanke BiH ili se nisu mogli sigurno vratiti u matične zemlje. Kasnije su pokrenute provjere i revizije tih državljanstava, a dio njih je i oduzet.
Nakon terorističkih napada 11. septembra 2001. godine, pojačana je međunarodna pažnja na osobe koje su tokom rata stekle državljanstvo BiH. Te je godine u Sarajevu uhapšeno šest državljana alžirskog porijekla s bosanskohercegovačkim dokumentima pod sumnjom da su planirali napad na Ambasadu SAD-a. Iako su sudovi u BiH zaključili da nema dovoljno dokaza za njihovo krivično gonjenje, oni su predati američkim vlastima, koje su ih prebacile u Guantanamo Bay na Kubi.
U istom periodu, vlasti u BiH pokrenule su reviziju ratnih i poslijeratnih naturalizacija. Prema podacima koje je početkom 2002. godine objavila Evropska komisija, državljanstvo je oduzeto od 94 osobe za koje je utvrđeno da su ga stekle neregularnim postupkom tokom rata, dok su nastavljene provjere naturalizacija u poslijeratnom periodu.
U izvještaju američke Komisije za 11. septembar navodi se da su Khalid al-Mihdhar i Nawaf al-Hazmi, dvojica otmičara u napadima 2001. godine, ranije boravili na ratištima tokom 1990-ih, uključujući i BiH 1995. godine. Njih dvojica učestvovala su u otmici aviona koji se zabio u zgradu Pentagona u Washingtonu, ali nisu bili piloti.
Osim ove dvojice, izvještaj Komisije navodi i da je Khalid Sheikh Mohammed, jedan od ključnih organizatora nekih od najpoznatijih terorističkih operacija Al-Qaede, uključujući napade 11. septembra, boravio 1992. godine na teritoriji Bosne i Hercegovine. On je u vrijeme napada 11. septembra bio u Pakistanu, gdje je i uhapšen 2003. godine.
Tvrdnje da su četvorica pilota koja su upravljala otetim avionima u napadima 11. septembra boravila na teritoriji Bosne i Hercegovine i da su pilotsku obuku prošla u Londonu nisu tačne. Biografske crtice četvorice pilota dobro su dokumentovane. Nisu se borili u BiH, a pilotsku obuku imali su u SAD-u, ne u Ujedinjenom Kraljevstvu.
Prvim avionom koji se zabio u Svjetski trgovinski centar (WTC) u New Yorku upravljao je Mohamed Atta. Drugim avionom upravljao je Marwan al-Shehhi. Avionom koji se srušio u polje u Pensilvaniji nakon pobune putnika upravljao je Ziad Jarrah. Avionom koji se zabio u Pentagon upravljao je Hani Hanjour.
Muftija banjalučki
U članku se navodi da su gosti u emisiji govorili o vezama banjalučkog muftije sa stranim obavještajnim agencijama i “džihadistima”. Nisu ponuđeni neki dokazi za ove veze, a za banjalučkog muftiju rečeno je da je ranije bio travnički muftija. Međutim, današnji banjalučki muftija Ismail ef. Smajlović rođen je u Zvorniku, a u biografiji dostupnoj na stranici Islamske zajednice u BiH ne može se naći nikakvo radno iskustvo koje je vezano za travničko muftijstvo.
Konspirativni ton
U razgovoru tokom emisije na BN televiziji dominirao je izrazito konspirativan narativ. Dulović je iznosio tvrdnje da su i “prva” i “druga” Jugoslavija bile projekti s unaprijed određenim “rokom trajanja” te da je raspad socijalističke federacije planiran decenijama ranije. Kao argument naveo je povjerljive obavještajne dokumente koji su navodno ukradeni u Švicarskoj 1987. godine i za koje tvrdi da su sadržavali plan raspada Jugoslavije i imena domaćih političara povezanih sa stranim službama. U istom kontekstu tvrdio je i da se na sastancima u Davosu odlučuje o sudbini država te da je Turska projektom “zelene transverzale” nastojala obnoviti svoj uticaj na Balkanu.
Ove tvrdnje su u emisiji iznijeli bivši pripadnici državnih sigurnosnih službi, pa su prihvaćene bez propitivanja kao “insajdersko” znanje. Takav okvir može doprinijeti stvaranju utiska vjerodostojnosti kod publike. Ali za tvrdnje u razgovoru nisu ponuđeni provjerljivi dokazi.
Takva interpretacija događaja poslužila je i kao uvod u tvrdnje o postojanju ozbiljne islamističke terorističke prijetnje u Bosni i Hercegovini. Riječ je o narativu koji se godinama pojavljuje u dijelu medijskog i političkog prostora, i koji BiH prikazuje kao žarište radikalizma i sigurnosnu prijetnju regionu i šire. Međutim, takvi navodi su većinom preuveličani i nemaju utemeljenje u stvarnoj sigurnosnoj situaciji.
U analizi Raskrinkavanja o tvrdnjama Dževada Galijaševića da su svi teroristički napadi u svijetu povezani s BiH, objavljenoj u novembru 2025. godine, o saradnji protiv takvih prijetnji u BiH navedeno je sljedeće:
Od 2006. godine, Vijeće ministara BiH svakih pet godina usvaja novu Strategiju Bosne i Hercegovine za prevenciju i borbu protiv terorizma, a 2020. godine na snagu je stupio Sporazum o međusobnom pružanju pomoći i operativnoj suradnji u borbi protiv terorizma između svih policijskih agencija u BiH. Operativne grupe i odjeli za borbu protiv terorizma u državnoj i entitetskim policijskim agencijama djeluju već decenijama. Ove grupe provodile su antiterorističke akcije poput “Damaska” 2014. godine, kada je SIPA u više gradova uhapsila 16 osoba osumnjičenih za terorizam i vrbovanje za ISIL, ili “Svjetlosti” 2010, kada su policijske snage sprovele do tada najveću poslijeratnu policijsku akciju u Gornjoj Maoči.
Svi bh. državljani koji su se vratili sa sirijskog ratišta krivično su procesuirani, a žene i djeca vraćeni su u svoje lokalne zajednice.
Tvrdnje da u BiH postoje kampovi za obuku terorista nisu tačne. To je 2015. godine potvrdio tadašnji ministar sigurnosti BiH Dragan Mektić, a 2024. godine profesor Fakulteta kriminalistike, kriminologije i sigurnosnih studija Armin Kržalić. Isto su rekli iz Evropskog policijskog ureda (EUROPOL) u izvještaju o terorističkim aktivnostima i trendovima na području Evrope iz 2023. godine. U dijelu izvještaja koji se odnosi na Zapadni Balkan (Bosna i Hercegovina, Srbija, Crna Gora, Albanija, Sjeverna Makedonija i Kosovo) navedeno je da ne djeluju velike terorističke ili nasilno ekstremističke organizacije. Umjesto toga, prisutni su pojedinci i manje lokalne grupe koje nisu hijerarhijski strukturisane, ali ostvaruju kontakt i razmjenu sličnih sadržaja s povezanim grupama u inostranstvu putem interneta.
Shodno navedenom, tvrdnju iz gostovanja u emisji “Globalno” da je Al-Qaeda formirana u Sarajevu 1991. ili 1992. godine ocjenjujemo kao lažnu vijest i teoriju zavjere. Iste ocjene dajemo tvrdnji da su četvorica pilota u otetim avionima 11. septembra 2001. godine prethodno bila u BiH na ratištu i da su pilotsku obuku završila u blizini Londona.
Tvrdnja da je banjalučki muftija bio muftija u Travniku dobija ocjenu lažna vijest. Istu ocjenu dobija tvrdnja da u BiH postoje kampovi za obuku islamističkih terorista. Iste tvrdnje objavljene u članku televizije BN dobijaju ocjene prenošenje lažnih vijesti i teorija zavjere.
(Raskrinkavanje.ba)