Današnje, Detaljno i Wood work: Prikupljanje klikova manipulativnim recikliranjem vijesti

U svrhu prikupljanja klikova na svoje članke, portali Današnje, Detaljno i Wood work često objavljuju stare vijesti koje čitateljima/kama prikazuju kao aktuelne.

Ocijenjeni članci
Danasnje Manipulisanje činjenicama; Danasnje Manipulisanje činjenicama; Detaljno Manipulisanje činjenicama; Detaljno Manipulisanje činjenicama; Wood work Manipulisanje činjenicama; Wood work Manipulisanje činjenicama;

Pojedini portali se u privlačenju čitatelja/ki koriste strategijom recikliranja starih vijesti i njihovog predstavljanja aktuelnim. Među takvima su portali Današnje, Detaljno i Wood work. Ove tri stranice su povezane i čine farmu portala, što je praksa kojom smo se bavili ranije.

Šta su farme portala i kako djeluju?

Farme portala predstavljaju mreže međusobno povezanih web i Facebook stranica koje linkaju jedne na druge. Posve anonimni portali, iza čijih sadržaja ne stoji nikakva novinarska redakcija, objavljuju veliki broj “članaka” bez stvarne informativne vrijednosti, članaka preuzetih iz drugih medija gotovo u pravilu uz autorske klikbejt naslove, te u potpunosti izmišljene vijesti. Cilj ovakvog djelovanja jeste isključivo ostvarivanje zarade manipulativnim načinima, te su sami portali “zatrpani” reklamama. Detaljnu analizu Raskrinkavanja o načinu djelovanja farmi portala iz 2018. godine možete pročitati ovdje.

Na pomenutim portalima često se objavljuju članci opremljeni senzacionalističkim naslovima, u kojima se implicitno tvrdi da se opisani događaji odvijaju u vrijeme pisanja o njima ili neposredno prije toga. Ovi članci uglavnom donose emotivne ili tragične priče. Apelom na emocije, nastoji se privući što više klikova čitatelja/ki. 

Na portalu Današnje, 13. novembra 2021. godine objavljen je članak u kom se govori o ženi iz Leskovca koju je ujela zmija u spavaćoj sobi. U članku se, između ostalog, navodi:

Dvadesettrogodišnju T. S. iz sela Draškovac kod Leskovca, juče je oko 8 sati ujutru, dok je spavala sa bebom u spavaćoj sobi ujeo smuk, koji se uvukao ispod kreveta.

Ovo se, međutim, nije dogodilo “juče”, odnosno 12. novembra, kako se iz članka zaključuje, već u julu ove godine. Niz medijskih izvještaja iz tog perioda govori o ovom događaju (1, 2, 3). 

Na portalu Današnje, 14. novembra 2021. godine objavljen je članak u kom se govori o ubistvu mladića kod Kraljeva u Srbiji. U članku se navodi da se ubistvo dogodilo “u noći između petka i subote”, čime se stvara utisak da je riječ o aktuelnom događaju. 

U selu Stubal kod Kraljeva u noći između petka i subote došlo je do tuče u porodičnoj proslavi u kojoj je nastradao dvadesetpetogodišnji mladić Nebojša Milenković. 
(...)
Uprkos ogromnim naporima lekara da mu spasu život, mladić je, na žalost, u nedelju ujutro u podlegao povredama

I ovaj događaj se zapravo odvio nekoliko mjeseci ranije, u avgustu 2021. godine, čemu svjedoče i medijski izvještaji iz tog perioda (1, 2, 3).

Istu praksu koristi i portal Detaljno. Na ovom portalu je 15. novembra objavljen članak o smrti dvogodišnjeg djeteta u Aurori, u Sjedinjenim Američkim Državama. U članku se, između ostalog, navodi:

Stravična nesreća dogodila se u nedelju u tržnom centru u Aurori, nedaleko od Denvera, a mališan je u ponedeljak podlegao povredama.

Ni u ovom se slučaju ne navodi koja nedelja ili ponedeljak su u pitanju, te se čitatelji/ke tako dovode u zabludu da je riječ o aktuelnom događaju. Međutim, videosnimak koji je objavljen u članku datira iz jula ove godine, kada se tragedija i dogodila

Na istom portalu je 13. novembra 2021. godine objavljen članak u kom se prenosi navodna “ispovijest” žene koju su drugi roditelji “ismijavali” kada je došla po svoje dijete u školu. U članku se tako navodi:

Pre, ili nakon napornog radnog dana, roditelji se, uglavnom, susreću sa još jednom obavezom – odlaskom po decu u školu, ili njihovim odvoženjem.

Takav dan prepun stresa imala je i jedna žena koja je ispričala kakvu je neprijatnost doživela.

Ona je tokom jučerašnjeg dana bila u centru pažnje, jer je dugo radila drugu smenu pre nego što je pokupila svoje dete u školskom dvorištu.

Ipak, ova priča je zapravo objavljena u septembru, te se nije odvijala “tokom jučerašnjeg dana”. Članak je originalno objavio list Mirror iz Ujedinjenog Kraljevstva ,14. septembra 2021. godine. 

Istom strategijom koristi se i treći povezani portal iz ove farme, Wood work. Ponovo bez naglašavanja datuma, u članku objavljenom 14. novembra 2021, koji govori o ubistvu u Srbiji, navodi se da se ono dogodilo “u noći između subote i nedelje”. 

Petnaestogodišnji Danijel S. je u noći između subote i nedelje čekićem naneo smrtonosne povrede svom dedi Sretenu Alijeviću (69).

I ovaj događaj se desio više od mjesec prije objave članka, tačnije, početkom oktobra 2021. godine, čemu svjedoče i brojni medijski napisi o njemu (1, 2, 3). 

Na istom portalu je 16. novembra 2021. godine objavljen članak o saobraćajnoj nesreći u Aranđelovcu, u Srbiji, u kojoj je život izgubio jedan maloljetnik. U članku se, između ostalog, navodi:

Teška saobraćajna nesreća koja se dogodila u sredu ujutru na magistralnom putu Aranđelovac‒Orašac, u kojoj je tragično nastradao maloletni Vuk Baškalović (17), uzdrmala je sve meštane ovog šumadijskog grada.

Ipak, ova saobraćajna nesreća dogodila se u julu 2021. godine (1, 2, 3), a portal Wood work, nenaglašavajući u svom članku o kojoj “srijedi” je riječ, navodi čitatelje/ke na pogrešan zaključak da je riječ o aktuelnoj vijesti. 

Šta je specifično kod ove farme portala?

Raskrinkavanje je o farmi portala koju čine Današnje, Detaljno i Wood work opširno pisalo u analizi iz marta 2021. godine, koju možete pročitati ovdje. Kako je u ovoj analizi objašnjeno, vlasnički podaci za ove portale nisu dostupni. Zbog činjenice da izgledaju gotovo identično, da koriste iste Facebook stranice za objave svojih članaka, te da neki od njih koriste i isti AdSense nalog, može se zaključiti da je riječ o povezanim portalima. 

Specifičnost ove farme portala jeste činjenica da linkovi članaka ne odgovaraju njihovom sadržaju. Naime, iz linkova članaka objavljenih na ovim portalima moglo bi se zaključiti da je u njima riječ o automobilima ili o kriptovalutama. Taj utisak stiče se i pregledom početnih stranica ovih portala, na kojima članke analizirane ovom prilikom nije moguće pronaći. 

Slika: Početna strana portala Wood work, 16.11.2021. 

Dakle, portali u ovoj farmi koriste se nizom različitih manipulativnih strategija. Na njima se iz dana u dan objavljuje značajan broj novih članaka, među kojima se često nađu i “reciklaže” zastarjelih, emotivnih, nerijetko tragičnih vijesti. 

Shodno činjenicama, analizirane članke u kojima se stare vijesti predstavljaju kao aktuelne na način da se izostavlja vrijeme kad su se događaji zaista odigrali ocjenjujemo kao manipulisanje činjenicama

(Marija Ćosić i Emir Zulejhić, Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Marija Ćosić Objavljeno: 19. 11. 2021 | Zadnji put osvježeno: prije 1 sedmice

Posljednje objavljene analize

Lažna vijest
Ne, u Kanadi ne odvode djecu nevakcinisanih roditelja

Na društvenim mrežama kruži neutemeljena tvrdnja da u Kanadi “odvode djecu...

Lažna vijest Teorija zavjere
Dezinformacija
Klikbejt naslovi o Dodikovom “poniženju” u Rusiji

Izvještavajući o odgovoru Ruske Federacije na pismo dva člana Predsjedništv...

Dezinformacija Klikbejt
Lažna vijest
Joe Biden “zaražen koronom” samo u klikbejt naslovu

Portal Slobodna Bosna je u naslovu svog članka ustvrdio da je predsjednik S...

Lažna vijest Klikbejt
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me