Foto: Doug Kerr, Flickr
Na portalu Fakti je 19. januara 2026. godine objavljen članak u kojem se tvrdi da “bjesni građanski rat” u američkoj saveznoj državi Minnesoti, iza kojeg stoji “duboka država” oličena u guverneru Minnesote Timu Waltzu i gradonačelniku Minneapolisa Jacobu Freyju. Insinuira se da je ovaj “građanski rat” novi pokušaj da se s vlasti nelegalno svrgne predsjednik Donald Trump. Članak je opremljen sljedećim naslovom.
U američkoj državi Minesoti građanski rat besni nedeljama i - već ima žrtava
Prenijeli su ga portali In4s, Inter magazin i Pravda.
Šta se dešava u Minnesoti?
U članku portala Fakti navode se sljedeće tvrdnje:
MINISTARSTVO pravde SAD pokrenulo je istragu protiv guvernera Minesote Tima Volca i Džejkoba Freja, gradonačelnika Mineapolisa njenoj najvećeg grada. Obojica su marionete duboke države, očigledni saradnici korumpiranih zvaničnika i uništitelji Amerike. U toj državi američkog Srednjeg zapada, građanski rat besni nedeljama. I već ima žrtava.
(...)
Trampov cilj nije da spase Ameriku, već bar da je unormali, vraćajući joj nekadašnji ideološki sjaj i ekonomsku moć. Za sada, otpor njegovim postupcima (pa čak i rečima) ne govori o „pluralizmu i slobodi“, već o činjenici da su se Sjedinjene Države, na 250. godišnjicu postojanja približile kolapsu svoje državnosti. Teško je reći da li će Amerikanci uspeti da se odmaknu od ponora u koji ih vuku oni koji čine duboku državu i rade za nju.
Januar 2026. u Minneapolisu, najnaseljenijem gradu američke savezne države Minnesote, obilježili su intenzivni protesti građana/ki protiv agenata Imigracijske i carinske službe SAD-a (eng. Immigration and Customs Enforcement Agency, ICE). Povod za ove proteste je incident koji se dogodio 7. januara 2026. godine u kojem je agent ICE-a vatrenim oružjem usmrtio 37-godišnju američku državljanku Renee Good. Tenzije u gradu bile su na visokom nivou i prije ovog događaja, jer je ICE tamo početkom januara intenzivirao svoje pretrese. Situacija je dodatno eskalirala 24. januara 2026. godine, kada je agent ICE-a vatrenim oružjem usmrtio Alexa Prettija, američkog državljanina. Pretti je, prema trenutno dostupnim informacijama, također učestvovao u protestima i snimao aktivnosti ICE-a te pokušao pomoći sugrađanki na koju je bačen suzavac. Nekoliko agenata ICE-a oborilo ga je na tlo i pronašlo na njegovom tijelu pištolj (za koji je navodno imao dozvolu), te ga je jedan od njih ustrijelio. Zvaničnici/e Trumpove administracije tvrde da je ubistvo počinjeno u samoobrani te da je Pretti bio naoružan i da je predstavljao ozbiljnu prijetnju agentima. Snimci s mjesta događaja, pak, doveli su u pitanje ove navode, s obzirom na to da se na njima vidi da Pretti nije držao pištolj u ruci te da je jedan od agenata izvadio pištolj iz držača prije nego što je drugi upucao Prettija u leđa. Nakon ovog događaja, protesti su se dodatno intenzivirali.
Tvrdnje da je riječ o “građanskom ratu” koji organizuje “duboka država” slažu se sa širim narativom koji potječe direktno iz Trumpove administracije, a čiji je cilj demonizovati bilo kakvu vrstu neslaganja s njegovim politikama. Ovaj narativ prisutan je još od Trumpovog prvog mandata (2017–2020) te se redovno upotrebljava protiv opozicije bilo da je riječ o članovima/icama Demokratske stranke, bilo o građanima/kama, organizacijama i medijima koji kritikuju postupke njegove vlasti (1, 2, 3, 4).
U stvarnosti, dokazi da postoji neka “duboka država” koja orkestrira proteste i nezadovoljstvo američkog naroda kako bi svrgnula Trumpa ne postoje. Predstavljanje Donalda Trumpa kao nekog samotnog borca za pravdu koji se obračunava s društvenim elitama koje iz sjene rade protiv njega je apsurdna, s obzirom na činjenicu da Trumpa trenutno finansijski ili politički podržavaju neki od najbogatijih i najutjecajnijih pojedinaca i organizacija u SAD-u, uključujući i multimilijardere Elona Muska, Jeffa Bezosa i Petera Thiela i organizacije poput Heritage Fondacije (1, 2, 3).
Postupke Imigracijske i carinske službe u 2025. godini, koji su uslijedili nakon što je Trump započeo program masovnih deportacija nedokumentovanih (ali i dokumentovanih) imigranta, mnogi/e Amerikanci/ke smatraju kontroverznima. Do sada je u racijama zabilježeno više nasilnih incidenata koji su rezultirali povredama ili pogibijom imigranata, ali i američkih državljana/ki. Legalnost pojedinih deportacija i uslova u kojima se drže privedene osobe u više su navrata dovođene su u pitanje. Trideset i dvije osobe preminule su u imigracijskim pritvorima. Kontroverzna je i činjenica da je obuka novih agenata znatno skraćena i da, za razliku od drugih policijskih i vojnih sastava, agenti ICE-a, dok obavljaju aktivnosti, nose maske i ne pokazuju nikakve identifikacione dokumente.
Anketa javnog mnijenja koju su 15. januara objavile poznata analitička kompanija YouGov i Američka unija za građanske slobode pokazala je da svega 37% Amerikanaca/ki djelimično ili u potpunosti podržava aktivnosti ICE-a. Slične rezultate imale su i druge ankete na ovu temu provedene na reprezentativnom uzorku američke populacije.
“Pranje” imidža ekstremista i stara izmišljotina o izbornoj prevari
Članak portala Fakti osvrće se i na incident iz januara u kojem je učestvovao “aktivist” Jake Lang.
Rulja je zamalo rastrgla na komade Džejka Langa, aktivistu MAGA i poznatog Trampovog pristalicu koji je odležao četiri godine zatvora zbog podrške 47. predsedniku SAD.
Ovaj pasus manipulativno predstavlja Jakea Langa i događaje u Minneapolisu. Jake Lang je ekstremno desničarski influencer i neonacista koji je učestvovao u upadu Trumpovih pristalica na Capitol Hill 6. januara 2021. godine. Nakon što je s drugima ušao u zgradu američkog parlamenta, Lange je pretukao policajca bejzbolskom palicom, zbog čega je četiri godine proveo u pritvoru. Nakon što je preuzeo drugi predsjednički mandat u januaru 2025. godine, Trump je pomilovao mnoge učesnike/ce u ovim događajima, uključujući i Langa.
Lang je u januaru došao u Minneapolis i 17. januara organizovao skup podrške ICE-u na kojem je planirao spaliti Kur’an i umarširati u naselje s velikom populacijom ljudi somalijskog porijekla.
Skupu se pridružilo svega nekoliko osoba, ali je prisutno bilo i nekoliko stotina kontra demonstranata koji su nastojali da mu onemoguće govor i gađali ga grudvama i balonima napunjenim vodom. Nakon izvjesnog vremena, tenzije su počele rasti i činilo se da bi stvari mogle eskalirati. Ali su, prije nego što se to desilo, Langa “spasili” jedan mladić, koji ga je izvukao iz mase demonstranata, i dvije žene, koje su ga pustile u auto na semaforu iako nisu ni znale o kome je riječ. Mladić je bio Afroamerikanac, a jedna od žena u autu je imigrantkinja i transrodna žena (1, 2).
Nakon ovih događaja, Lang se oglasio na društvenim mrežama tvrdeći da je “linčovan” i vrijeđajući somalijsku zajednicu. Tvrdio je i da je uboden nožem za vrijeme skupa, ali nijedan medij nije uspio potvrditi da se to zaista dogodilo (1, 2).
Dakle, Lange nije tek konzervativac koji je zatvoren jer je “podržavao” Trumpa, već učesnik u napadu na državnu instituciju, koji je nanio fizičke povrede policajcu na dužnosti. Iako je jasno da su ga za vrijeme njegovog skupa u Minneapolisu kontrademonstranti/kinje fizički napali/e (uglavnom grudvama i balonima s vodom), okvalifikovati taj događaj kao da su ga “zamalo rastrgli” moglo bi se opisati kao preuveličavanje.
U članku se također navodi da su predsjednički izbori 2020. godine, na kojima je Trump izgubio od Joea Bidena iz Demokratske stranke, bili pokradeni te da se “duboka država”, personofikovana u političkim elitama, sada “sveti Trumpu” za njegovu pobjedu na zadnjim izborima. Tvrdnje o “izbornoj prevari” 2020. godine, koje je širio sam Trump, činjenično su opovrgnute nebrojeno puta do sada, a o tome je Raskrinkavanje već pisalo u analizama koje možete pročitati ovdje, ovdje i ovdje.
U analizi objavljenoj 25. septembra 2024. godine objašnjeno je sljedeće:
Navodi o “zavjeri” protiv Trumpa i “krađi” izbora temeljito su opovrgnuti još 2020. godine. Više od 50 tužbi za izbornu prevaru koje je podnio Trumpov pravni tim odbačene su kao neosnovane na desetinama američkih federalnih i državnih sudova. Među sudijama/sutkinjama koji/e su odbacile tvrdnje bili/e su i oni/e koje je Trump imenovao na te pozicije. Nezavisni eksperti, kao i zvaničnici/e iz Republikanske i Demokratske stranke, također su, nakon istrage, zaključili da nije bilo izborne prevare (link).
Dakle, ne postoje nikakvi dokazi da su izbori 2020. godine “pokradeni”, baš kao što ne postoje ni dokazi da iza protesta u Minnesoti stoji “duboka država” koja se nastoji Trumpu osvetiti za njegovu pobjedu.
Ubistvo Renee Good
U članak o “građanskom ratu” u Minnesoti, portal Fakti uključio je i pasus o smrti Renee Good, čiji se značaj umanjava na iznimno degutantan način:
Nesrećna samohrana majka, Rene Gud, koju je pre deset dana ubio službenik Službe za imigraciju i carinu, a koja je, kako se ispostavilo, bila aktivistkinja dva odbora posvećena ometanju sprovođenja federalnog zakona, nikoga nije zanimala. Samoj Gud, ispranog mozga borbom „svega dobrog protiv svega lošeg“, nakon dva heteroseksualna braka, namenili su ženu za „porodičnu partnerku“ – i sve se idealno namestilo. Gud je postala ikona borbe (ili rata) sa Trampom. Sve rubrike „progresa“ su popunjene: samohrana majka, žrtva „toksične muškosti“ i tako dalje.
Renee Good bila je 37-godišnja Amerikanka, nagrađivana pjesnikinja, udovica američkog ratnog veterana i majka troje djece. Nakon što je 7. januara 2026. godine odvela svog 6-godišnjeg sina u školu, našla se u središtu incidenta kada je njen automobil blokirao cestu vozilu u kojem su se nalazili agenti ICE-a. Good i njena životna partnerka učestvovale su u mirnom protestu protiv ICE-ovih racija. Jedan od agenata iz vozila je za vrijeme incidenta ustrijelio Good u glavu tri puta dok je sjedila za volanom.
Nedugo potom, javni/e zvaničnici/e, uključujući predsjednika Trumpa i sekretarku za domovinsku bezbjednost Kristi Noem, tvrdili su da je Good “teroristkinja” koja je “pregazila” ili “pokušala pregaziti” agenta ICE-a svojim automobilom, da ju je on upucao u samoodbrani te je pretrpio teške tjelesne povrede i jedva preživio (1, 2, 3).
Ipak, videi (arhiva ovdje) s mjesta događaja postali su viralni na društvenim mrežama u narednim danima i na njima se vidi da agent ICE-a nije bio pregažen autom (nejasno je da li ga je automobil uopšte dotakao) i sudeći prema vrlo maloj brzini kojom se kretala i smjeru u kojem su bili okrenuti točkovi njenog automobila, činilo se da Good pokušava otići, a ne pregaziti agente. Uprkos tome, agent ju je upucao u glavu tri puta. Nakon prvog pucnja, auto je naglo krenulo naprijed, a na snimku se može vidjeti kako se on ubrzano kreće prema njemu i puca još dva puta s boka automobila.
Zbog stvari prikazanih na videu, na kojima se može čuti i kako neimenovani agent nakon pucnjave Good naziva “jebenom ku*kom”, te činjenice da je agent koji ju je upucao normalno hodao i vozio nakon pucnjave, osporavajući tvrdnje o “teškim tjelesnim povredama”, građani/ke Minneapolisa zahtijevaju odgovornost i transparentnu istragu. Mnogobrojne ličnosti tvrde da upotreba smrtonosne sile, prema onome što se moglo vidjeti na snimku događaja, nije bila neophodna ni legalna (1, 2, 3).
Shodno navedenom, tvrdnje da je proteste u Minneapolisu organizovala “duboka država” ocjenjujemo kao teoriju zavjere. Tvrdnju da su američki predsjednički izbori 2020. godine “pokradeni” ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti. Tvrdnju da je Jake Lange bio zatvoren jer je podržavao Donalda Trumpa ocjenjujemo kao manipulisanje činjenicama.
(Raskrinkavanje.ba)