Pregled sedmice: Uvrede, misterije i lažne vijesti

U sedmici koja iza nas pisali smo o staroj lažnoj vijesti o brodu u Bermudskom trouglu, slučaju putnika koji je prošao kroz skener za prtljag, o klikbejt naslovima, te o izjavi Bože Ljubića koja je ovog puta pripisana Draganu Čoviću. Preuzeli smo i priču kolega sa “Faktografa”, fact-checking platforme iz Hrvatske koji su pisali o izmišljenom desetogodišnjem džudo prvaku iz Bosne i Hercegovine, te smo se bavili pristrasnim izvještavanjem “Urbanfeniksa”.

Američki satirični portal je objavio članak o brodu koji se misteriozno pojavio nakon 90 godina. Četiri godine nakon objave, “vijest” se još uvijek objavljuje kao magnet za klikove. Tako je na portalu “LikeMag”  2017. godine objavljen članak o brodu koji se, navodno, iznenada pojavio u Bermudskom trouglu 90 godina nakon nestanka. Članak se od tada pojavio na mnogim anonimnim portalima, uvijek sa istim naslovom, a portal “Vesti punkt” objavio ga je 25.4.2019. godine. Opširnije o “misteriji” čitajte u analizi “Bermudski trougao i satira daju lažnu vijest”.

Kolege sa hrvatskog portala “Faktograf” ustanovile su da nije istinita priča o dječaku Vladimiru, koji je navodno “prvi na svijetu u takmičenju iz džudoa” i koji je “već osvojio preko 100 medalja” iako ima samo 10 godina. Pretragom stranice Međunarodne džudo federacije utvrđeno je da mladić po imenu Vladimir Jankov ne postoji među njihovim članovima, a pretraga po fotografiji prema kojoj je nastala ova priča otkrila je da se radi o fotografiji koja dolazi iz Rusije. Više čitajte u analizi “Faktograf: Ne, ovaj dječak nije neotkrivena svjetska džudo senzacija

U aprilu je nekoliko medija objavilo “vijest”, praćenu video snimkom, da je na Arodromu Banja Luka putnik prošao kroz rendgen zajedno sa prtljagom. Članke sa tvrdnjom da se slučaj desio u Banjaluci objavili su “Oslobođenje”, “Nezavisne” i još nekoliko anonimnih portala. Prvo pojavljivanje videa pronašli smo na Facebook profilu ruskog medija “RT” (Russia Today), a u jednom od komentara napisano da je riječ o aerodromu u Dagestanu, no ni ta informacija nije potvrđena. Opširnije čitajte u analizi “Banja Luka ili Dagestan, pitanje je sad”.

Nekoliko anonimih portala objavilo je članak sa tvrdnjom u naslovu koja govori da je bosanskohercegovački pjevač Halid Bešlić završio u zatvoru, propraćenu fotografijom pjevača iza zatvorskih rešetaka. Međutim, tekst članka govori o snimanju spota za pjesmu, koji je snimljen u zatvoru. Iako je vijest o snimanju spota još iz 2015. godine, i dalje služi kao podloga za klikbejt naslove. Opširnije čitajte u analizi “Halid Bešlić nije završio u zatvoru”.

Čitatelji/ke “Raskrinkavanja” su nam prijavili/e nekoliko članaka koje su okarakterisali kao klikbejte i bili su u pravu. Tako je “Slobodna Bosna” sa tri tačke u naslovu izvijestila o dolasku zamjenika direktora CIA u Sarajevo, zatim je Ronaldu pripisana izjava ugostitelja Mihe Obradovića, “Avaz” se u svom naslovu bavio “razmnožavanjem ljudi i vanzemaljaca, dok je portal “Moja Banjaluka” u Facebook objavi izostavila upitnik i umjesto pitanja stavila tvrdnju o radnom vremenu tržnih centara u Banjaluci. Opširnije o ovim člancima čitajte u analizi “Klikbejt naslovi: Od vanzemaljaca do Ronalda”.

Izjava Bože Ljubića iz 2015. godine prvo je pripisana Bakiru Izetbegoviću u članku koji je objavljen u oktobru prošle godine, a u recentnom izdanju lažni mediji su tu istu izjavu pripisali i Draganu Čoviću, prvom čovjeku HDZ BiH. O kojoj je izjavi riječ pročitajte u analizi  “Laž ponavljanjem ne postaje istina”.

“Urbanfeniks” je objavio dva članka napisana kroz prizmu ličnog animoziteta autora/ice. Teško je utvrditi šta je neprofesionalnije i gore u člancima koje je “Urbanfeniks” posvetio Meddžidi Kreso i Aljoši Čampari: ono što je napisano ili to kako je napisano. Riječ je svojevrsnom traču sa listom ličnih uvreda kojim nije mjesto o u medijskom diskursu. Opširnije o “Urbanfeniksu” i načinu izvještavanja koji koristi čitajte u analizi “‘Urbanfeniks’ i uvrede koje koristi”.

(Raskrinkavanje.ba)

Autor: Darko Brkan Objavljeno: 07. 05. 2019 | Zadnji put osvježeno: prije 3 mjeseca

Posljednje objavljene analize

Analiza
PREGLED SEDMICE: Fikcija kao medijski izvještaj

U sedmici koja je iza nas ponovili smo da na ličnoj karti ne postoji broj koji...

Lažna vijest
Pasoši i matura - od šale do suza

Fotografija koja prikazuje 13 osoba koje drže pasoše 13 različitih država,...

Lažna vijest
Lažna vijest
Od horor priče do lažne urbane legende iz Rusije

Priča o navodnom eksperimentu u kom je grupa političkih zatvorenika u SSSR...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Klikbejt
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me