Foto: Raskrinkavanje.ba
Krajem jula 2026. godine špansku enklavu Ceuta u sjevernoj Africi preplavile su desetine hiljada migranata koji su prešli granicu iz susjednog Maroka, što je dovelo do haotične situacije u Španiji i rezultiralo desetinama pogibija migranata.
Među vijestima o ovim događajima, na Facebook, Instagram i Threads nalozima portala Vojvodina uživo je 31. jula 2026. godine objavljen videosnimak na kojem desetine ljudi prolaze kroz otvorenu kapiju, uz tvrdnju da prikazuje marokanske graničare koji namjerno puštaju migrante da pređu na špansku teritoriju.
Na najnovijem snimku jasno se vidi kako marokanski graničar otvara kapiju i svesno propušta desetine ilegalnih migranata direktno ka španskoj graničnoj ogradi u Seuti.
Ovakvi prizori izazivaju burne reakcije i dodatno podstiču tvrdnje da marokanska država direktno koordinira i olakšava masovni prelazak na teritoriju Španije.
Foto: Screenshot/ Facebook
Snimci koje je Vojvodina uživo objavila na Facebooku i Instagramu su do datuma pisanja ove analize imali gotovo milion pregleda.
Šta prikazuje video?
Ministarstvo unutrašnjih poslova Španije je 31. jula 2026. godine saopštilo da je prethodnog dana oko 50.000 ljudi ušlo iz Maroka u Ceutu, špansku teritoriju na sjeveru Afrike. Gotovo svi, oko 48.000, vraćeni su u Maroko, a oko 70 ih je poginulo prelazeći granicu. Ovi događaji bili su predmet intenzivnog medijskog izvještavanja i izazvali su burne reakcije u javnosti, ali i među zvaničnicima drugih država. Španjolske vlasti naglasile su da migranti u Ceuti (koja se nalazi u Africi) ne mogu preći na evropski kontinentalni teritorij bez pokazivanja dokumenata na policijskim punktovima i da šengenska zona nije ugrožena ovim incidentom (1, 2, 3).
Povodom ovoga, Evropska unija sazvala je hitan sastanak zemalja članica kako bi se diskutovalo o migracijama i zaštiti granica.
Uzrok ovog masovnog dolaska migranata predmet je spekulacija. Španski premijer Pedro Sánchez okrivio je organizacije koje se bave trgovinom ljudima, tvrdeći da su uzrokovale krizu proširivši dezinformaciju da je španski Vrhovni sud donio odluku kojom zabranjuje vraćanje migranata koji su doputovali morskim putem u Španiju u njihove zemlje porijekla. Dezinformacije koje su ovakve organizacije dijelile na društvenim mrežama navedene su kao krivac za krizu i u saopštenju marokanskog Ministarstva unutrašnjih poslova 3. augusta 2026.
Mnogi analitičari, pak, sugerisali su da je kriza izazvana političkim “igrama” između Maroka i Španije. Naime, Ceuta je, zajedno s afričkom enklavom Melilla, pod španskom kontrolom još od 16. vijeka. Riječ je o jedinim kopnenim granicama koje EU ima s Afrikom. Maroko ne priznaje špansku kontrolu nad ovim enklavama i zvanično ih naziva okupiranim teritorijama. Enklave su u više navrata bile izvor diplomatskih tenzija između ovih dviju država. Smatra se da je Maroko namjerno olabavio kontrolu nad granicom s Ceutom kao odgovor na činjenicu da je Sánchez nedavno posjetio Alžir, s kojim Maroko ima zategnute odnose zbog pitanja nezavisnosti regije Zapadna Sahara, koja se nalazi u Maroku. Marokanski/e zvaničnici/e su, pak, negirali/e da je to slučaj, a organizacije koje se bave ljudskim pravima tvrdile su da je marokanska policija koristila vodene topove i pucala u zrak kako bi spriječila prelazak migranata u Ceutu (1, 2, 3, 4).
Snimak “graničara koji pušta migrante”, pak, nema veze s ovom krizom. Nije uopšte nastao ove godine.
Proteklih se dana dijelio i u objavama na drugim jezicima, o čemu je pisao fact-checking portal Lead Stories u analizi 31. jula 2026. godine. Kako je u njoj objašnjeno, riječ je o snimku iz 2021. godine nastalom na istoj granici. Izvorno je objavljen 18. maja 2021. godine na X profilu Sindicato Unificado de Policía (Ujedinjene policijske snage), uz tvrdnju da prikazuje incident na granici u Ceuti.
Foto: Screenshot/X
Te se godine desila diplomatska kriza između Maroka i Španije nakon što je Španija primila lidera pokreta za nezavisnost Zapadne Sahare Brahima Ghalija na liječenje. U maju je nekoliko hiljada migranata prešlo iz Maroka u Ceutu, a rasprostranjeno je bilo uvjerenje da je Maroko namjerno umanjio kontrolu granica kao politički potez protiv Španije. Odnosi između dviju zemalja normaliziovali su se 2022. godine, kada je Španija odlučila podržati stav Maroka po pitanju Zapadne Sahare, što je zauzvrat narušilo španske odnose s Alžirom, koji podržava nezavisnost ove regije.
Shodno činjenicama, objave starog videa na kojem graničar pušta migrante da iz Maroka prelaze u Ceutu, uz navode da prikazuje situaciju iz jula 2026. godine, ocjenjujemo kao manipulisanje činjenicama.
(Raskrinkavanje.ba)