Foto: Envato
Na “zavjerološkom” portalu Nulta tačka je 25. maja 2026. godine objavljen članak ilustrovan slikom francuskog predsjednika Emmanuela Macrona i nereda na ulicama. Naslov članka glasi:
Francuska: Svaki treći stanovnik je stranog porekla
Foto: Screenshot/Nulta tačka
U članku se navodi da je istraživanje u Francuskoj pokazalo da svaka treća osoba u toj zemlji ima “strano porijeklo”.
Svaka treća osoba koja danas živi u Francuskoj rođena je u inostranstvu ili je stranog porekla, pokazuje veliko novo istraživanje Nacionalnog instituta za demografske studije (INED), jedne od najuglednijih francuskih javnih istraživačkih institucija.
Institut opisuje Francusku kao „društvo duboko obeleženo dugoročnom imigracijom“.
Pošto francuska država zabranjuje prikupljanje rasnih i etničkih podataka kroz popis stanovništva, istraživači su koristili druge metode kako bi procenili udeo stanovništva stranog porekla.
Tokom 2019. i 2020. godine intervjuisano je 27.000 ljudi širom Francuske. Rezultati pokazuju da je 13% stanovništva rođeno u inostranstvu, 11% su deca imigranata, a 10% unuci imigranata.
Više od 40% populacije ima neku vezu sa imigracijom, bilo kroz poreklo ili porodične brakove.
Imigracija je uglavnom vanevropska.
Tvrdnja o trećini stanovništva “stranog porijekla” u Francuskoj dijelila se i na Facebooku, uz istu ilustraciju kao iz članka Nulte tačke.
Šta zapravo piše u INED-ovoj studiji?
Članak Nulte tačke odnosi se na studiju koju je 21. maja 2026. godine objavio francuski Nacionalni institut za demografske studije (INED) pod naslovom “Putanje i porijekla: Raznolikost stanovništva i društvena nejednakost u Francuskoj”. Kako je objašnjeno na web stranici INED-a, studija je bazirana na anketi 27.000 ljudi koji predstavljaju različite generacije imigranata i istražuje njihovu integraciju u francusko društvo, uz zaključak da određene ekonomske i društvene nejednakosti i dalje postoje te da se neki imigranti još uvijek suočavaju s diskriminacijom.
Suprotno tvrdnjama iz članka, u studiji se ne tvrdi da je svaki treći stanovnik Francuske “stranog porijekla”. Navodi se da trećina populacije mlađe od 60 godina ima neku porodičnu poveznicu s imigracijom u zadnje tri generacije, a ta brojka raste na 41% stanovnika dobi ispod 60 godina ako se u obzir uzmu ljudi koji imaju poveznicu s imigracijom kroz brak. To znači da 41% populacije mlađe od 60 godina ima nekog člana porodice u zadnje tri generacije ko nije porijeklom Francuz, ili je u braku s nekim ko je “stranog porijekla” ili ima takvog člana porodice unazad tri generacije.
U studiji se navodi da imigranti čine 13% populacije mlađe od 60 godina, što je u Francuskoj definisano kao “osoba koja je rođena kao stranac i u inostranstvu, a boravi u Francuskoj”, bilo da je stekla francusko državljanstvo ili ne.
Suptilna ksenofobna propaganda
Članak objavljen na portalu Nulta tačka ignoriše naziv studije i centralnu temu istraživanja, a to je diskriminacija imigranata i ekonomska i društvena nejednakost u Francuskoj. Ti se pojmovi uopšte ne spominju u članku koji je u potpunosti fokusiran na procenat stanovništva “stranog porijekla”. Uz ilustraciju koja prikazuje nerede na ulicama i ozbiljno lice francuskog predsjednika Emmanuela Macrona, kao i opaske o “vanevropskim imigrantima” i “ogromnim demografskim promjenama”, jasno je da članak nastoji problematizovati prisutnost imigranata ili ljudi koji imaju rodbinske veze s imigrantima u francuskom društvu.
Riječ je o suptilnoj ksenofobnoj propagandi, koja manipulativno prikazanim podacima i selektivnim prikazivanjem činjenica nastoji izgraditi narativ prema kojem “previše” imigracije predstavlja značajan problem u Francuskoj. Ovakvi narativi ključni su dio teorije zavjere o “velikoj zamjeni” i vjerovanju da elite organizovano i strateški “dovode” migrante iz afričkih i azijskih zemalja u Evropu kako bi uništili zapadnu kulturu. Teorija zavjere popularizovana je u desničarskim krugovima 2011. godine, kada je francuski autor Renaud Camus objavio istoimenu knjigu, a proteklih godina sve je više raširena na društvenim mrežama i u političkom diskursu desnog spektra. Uprkos sve većoj popularnosti, ne postoje apsolutno nikakvi dokazi koji bi potkrijepili ovo vjerovanje.
Riječ je o narativu koji se oslanja na rasističke stereotipe i istovremeno ih produbljuje. Pobornici/e ovog vjerovanja su u više navrata počinili/e smrtonosne napade protiv manjina.
Zagovornici/e ove teorije zavjere također često dijele dezinformacije o procentima migrantske populacije u evropskim društvima, stopama kriminala vezanim za ovu populaciju i slično. Mario Bojić, urednik i vlasnik portala Nulta tačka, također je zagovornik teorije zavjere o “velikoj zamjeni” te je na tu temu producirao i dokumentarac u kojem intervjuiše ekstremne desničare iz Austrije i Njemačke.
Raskrinkavanje je u analizi koju možete pročitati ovdje detaljno pisalo o ovom dokumentarcu i dezinformacijama koje se u njemu iznose.
Termin “velika zamjena” spominje se i u članku Nulte tačke. Navedeno je da ovaj termin prihvataju i političari lijevog spektra, konkretno francuski političar Jean-Luc Mélenchon, koji je odlučio preuzeti ovaj izraz od ekstremnih desničara i predstaviti ga na pozitivan način. To, pak, nije dokaz da je plan za “zamjenu” bijelog stanovništva stvaran.
Shodno činjenicama, tvrdnju da je svaki treći stanovnik Francuske “stranog porijekla” ocjenjujemo kao manipulisanje činjenicama.
(Raskrinkavanje.ba)