Foto: Raskrinkavanje.ba
Na portalu 24 Srpska je 13. septembra 2026. godine objavljen članak u kom se izvještava o navodnom non-paperu Evropske komisije u kom je, kako se tvrdi, “analizirana politička upotrebljivost Draška Stanivukovića”. Članak je opremljen naslovom koji glasi:
EKSKLUZIVNO: Brisel razmatrao Stanivukovića kao sredstvo za preoblikovanje Republike Srpske
U članku nije objavljen sam dokument, ali jesu snimci ekrana dijelova ovog navodnog dokumenta, na kojima se vidi da piše da je nastao u avgustu 2026. godine u Briselu te da je upućen kabinetima komesara za proširenje i komesara za ravnopravnost. Kao tema dokumenta navedeno je sljedeće: “Da li Komisija može, ili treba, da ‘podrži’ određenog kandidata na osnovu pretpostavljene LGBTIQ simbolike”.
Foto: Screenshot
Portal 24 Srpska, koji je navodno imao uvid u ovaj dokument, u uvodu članka “objašnjava” sadržaj dokumenta te, između ostalog, navodi:
Dokument Evropske komisije u koji je naša redakcija imala uvid pokazuje da se u Briselu, uoči opštih izbora u BiH, nije razmatralo samo sprovođenje evropskih politika već i politička upotrebljivost konkretnog srpskog političara. U internom non-pejperu analiziran je scenario prema kojem bi Draško Stanivuković, ukoliko nakon izbora postane predsjednik Vlade Republike Srpske, mogao poslužiti kao simbol i sredstvo za dugoročno sprovođenje briselske politike ravnopravnosti i različitosti.
Najvažnije pitanje koje ovaj dokument otvara nije nečiji privatni život. On pripada isključivo pojedincu i ne smije biti osnov za diskriminaciju, politički progon ili javno etiketiranje. Suština je u nečem mnogo ozbiljnijem: zbog čega briselske službe prikupljaju i u političkim analizama bilježe neprovjerene informacije o intimnom životu političara iz Republike Srpske i procjenjuju njihovu moguću upotrebljivost za ostvarivanje evropskih ciljeva?
Dalje se navodi kako se u jednoj od tačaka u navodnom non-paperu tvrdi da je Stanivuković na internom sastanku u Briselu iznosio informacije o svojoj navodnoj seksualnoj orijentaciji:
Posebnu pažnju privlači peta tačka dokumenta, u kojoj se prenose tvrdnje dvojice neimenovanih sagovornika, diplomate jedne države članice EU i predstavnika civilnog sektora, da je Stanivuković tokom susreta u Briselu navodno govorio o svojoj seksualnoj orijentaciji i zatražio da to ne bude javno objavljeno.
Međutim, i sami autori non-pejpera izričito naglašavaju da taj navod nije potvrđen, da ga Stanivuković nije javno iznio i da je suprotan njegovim ranijim javnim stavovima.
Foto: Screenshot
U ostatku “non-papera”, prema tvrdnjama ovog portala, prepričava se hipotetički scenarij “u kojem bi Stanivuković javno potvrdio navedene tvrdnje, nakon izbora dobio mandat za sastav Vlade Republike Srpske i postao, kako se u dokumentu formuliše, prvi otvoreno gej premijer u Republici Srpskoj i BiH”. U takvom bi scenariju, prema navodnim tvrdnjama autora/ki dokumenta, politička klima u RS prema LGBTIQ zajednici i njihovim pravima mogla da se promijeni. Na kraju se, navodno, Evropskoj komisiji ne preporučuje podrška Stanivukoviću.
Portal 24 Srpska svoj članak zaključuje napisima o očuvanju suvereniteta Republike Srpske. Autentičnost dokumenta dovodi se u pitanje tek jednom rečenicom iako je iz ostatka članka jasno da se on predstavlja kao stvaran.
Republika Srpska nije eksperimentalna teritorija evropskih direktorata, niti njene građane treba posmatrati kao stanovništvo čije je stavove potrebno postepeno preoblikovati uz pomoć pažljivo odabranih političkih simbola. Njenog premijera ne biraju kabineti u Briselu, nevladine organizacije ili strane diplomate, nego skupštinska većina proizašla iz volje građana Republike Srpske.
Zato predmet ove priče nije nečija stvarna ili pretpostavljena seksualna orijentacija. Predmet je suverenitet. Ako je dokument autentičan, on pokazuje da se iza zatvorenih vrata evropskih institucija političari iz Republike Srpske ne posmatraju isključivo prema njihovom programu i izbornom legitimitetu, već i prema tome koliko mogu biti korisni za sprovođenje dugoročnih ciljeva Brisela.
Navode o “non-paperu” i njegove navodne dijelove prenijeli su i drugi mediji (1, 2, 3). Pojedini portali prenijeli su ove navode, ali onda i uklonili svoje članke. Jedan od njih je i ATV. Iako se na linku (arhiva) na kom je bio ovaj članak sada ne nalazi ništa, iz rezultata Google pretrage jasno je da je članak postojao.
Foto: Screenshot
Da je na ATV-u postojao ovakav članak, može se zaključiti i iz članka koji je 13. septembra objavljen na portalu 24 Srpska. U ovom se tekstu propituje zašto je ATV uklonio ovaj članak i da li je to “dokaz” da Stanivuković i SNSD sarađuju, a objavljeni su i screenshoti originalnog ATV članka.
Foto: Screenshot
Anonimni izvori i nedostatak dokaza
Najranija dostupna objava “non-papera” u domaćim medijima potječe s portala 24 Srpska. Riječ je o anonimnom portalu na kom su objavljeni i drugi sadržaji u kojima se kritikuje Stanivuković (1, 2, 3). No, na portalu se povremeno prenose i saopštenja PSS-a (1, 2, 3).
Na ovom portalu, kao ni na Facebook stranici istog naziva, na kojoj su takođe ranije objavljivani sadržaji u kojima se Stanivuković nastoji diskreditovati, nema nikakvih informacija o tome u čijem se vlasništvu nalaze i ko na njima kreira i uređuje sadržaje. Prema podacima alata Who is, koji omogućava pretragu domene, web stranica 24srpska.com registrovana je u februaru ove godine. Dakle, tek oko sedam mjeseci prije početka izborne kampanje. Podaci o vlasniku domene su sakriveni.
Foto: Screenshot
Dakle, potpuno anonimni i relativno novi portal navodno je imao uvid u povjerljivi dokument Evropske komisije. Ovaj portal, ni bilo koji drugi izvor, nije objavio sam dokument u cjelovitoj formi, u PDF-u ili u drugom sličnom formatu. Objavljeni su jedino snimci ekrana njegovih dijelova. Stoga nije moguće provjeriti ni bilo kakve dodatne podatke o samom dokumentu, poput vremena njegovog kreiranja.
U dokumentu nema ličnih imena autora/ki ili bilo koga drugog ko bi mogao potvrditi ili negirati njegovu autentičnost ili ponuditi dodatni kontekst o njegovom eventualnom kreiranju.
Evropska komisija, ni bilo koja druga institucija, nije se oglašavala o ovom dokumentu. Budući da je riječ o navodno internom dokumentu, jasno je da je mala vjerovatnoća da bi se uopšte moglo očekivati da on bude dostupan javno. No, način na koji je objavljen i izvor u kom je prvi put učinjen javnim bude sumnju u njegovu autentičnost.
Raskrinkavanje se za komentar o autentičnosti ovog dokumenta obratilo glasnogovornicima/ama Evropske komisije. Iako smo originalno dobili potvrdu da ćemo uskoro dobiti odgovor na upit, do vremena pisanja ove analize on nije stigao. Ukoliko nakon objave dobijemo odgovor koji potvrđuje ili negira autentičnost dokumenta, naknadno ćemo ga uvrstiti u analizi.
“Saopštenje” PSS-a ili još jedan neprovjereni navod?
Nakon objave ovih tvrdnji, pojedini mediji prenijeli su navodno saopštenje Pokreta sigurna Srpska u kom se od Evropske komisije zahtijevaju informacije o autentičnosti dokumenta. Navodno saopštenje objavljeno je 13. septembra na web stranici na domeni sigurnasrpska.info.
Način na koji je napisan tekst objavljen na ovoj stranici navodi na zaključak da je riječ o zvaničnom saopštenju ove stranke. U tekstu se, tako, navodi sljedeće:
Pokret Sigurna Srpska zatražio je od Evropske komisije informacije u vezi sa navodima da je u internom non-pejperu analizirana navodna politička upotrebljivost predsjednika PSS-a Draška Stanivukovića, uključujući i tvrdnje o njegovom privatnom životu.
Zabrinuti zbog činjenice da se predsjednik Pokreta Sigurna Srpska, gospodin Draško Stanivuković, pominje u takvom kontekstu, posebno u jeku predizborne kampanje, od Evropske komisije očekujemo pojašnjenje autentičnosti dokumenta, njegovog porijekla i okolnosti u kojima su nastali navodi o Stanivukoviću.
Posebno nas interesuje da li su evropske institucije zaista razmatrale mogućnost da gospodin Stanivuković, u slučaju dolaska na čelo Vlade Republike Srpske, bude korišćen kao simbol ili sredstvo za sprovođenje određenih političkih i društvenih ciljeva.
Foto: Screenshot
Ipak, ovo saopštenje nije dostupno ni na jednoj zvaničnoj stranici Pokreta sigurna Srpska (1, 2). Ovom smo se pokretu, stoga, obratili upitom o njegovoj autentičnosti. Kako su za Raskrinkavanje potvrdili, saopštenje je lažno.
Jedina zvanična stranica PSS je sigurnasrpska.org i jedina saopštenja koja stižu su sa ovog mejla. Tako da ovo nije naše saopštenje.
PSS smo pitali i za komentar o autentičnosti “non-papera”, no na to pitanje nismo dobili odgovor.
Draško Stanivuković je i ranije bio meta politički motivisanih napada zasnovanih na njegovoj pretpostavljenoj seksualnoj orijentaciji. Raskrinkavanje je tokom ranijih izbornih kampanja pisalo o više različitih portala i stranica s društvenih mreža u kojima se Stanivuković nastoji diskreditovati upravo korištenjem homofobnih narativa i pretpostavki (1, 2, 3, 4).
I u ovom slučaju upravo takvi navodi čine važnu okosnicu “non-papera” iako se u člancima portala koji ga prenose tvrdi da to nije njegova suština. Ipak, objava ovakvog navodnog dokumenta u jeku izborne kampanje može uticati na birače i biračice.
Iako autentičnost samog “non-papera” nismo uspjeli nezavisno potvrditi, pouzdano znamo da je “saopštenje” PSS-a o ovom “non-paperu” lažno. Prvu objavu ovog navodnog saopštenja ocjenjujemo kao lažnu vijest. Druga prenošenja istih navoda ocjenjujemo kao prenošenje lažnih vijesti.
(Raskrinkavanje.ba)