Foto: Raskrinkavanje.ba
Predizborna kampanja za Lokalne izbore 2024. godine počela je 6. septembra. Izbori su zakazani za 7. oktobar ove godine. Raskrinkavanje će u ovom periodu provjeravati tačnost medijskih objava o izbornom procesu, pratiti dezinformacije na društvenim mrežama i pisati o tome kako se izvještava o izborima, strankama i kandidatima/kinjama. Analize o ovim temama dostupne su u rubrici “Razabiranje”. Primjere dezinformacija i manipulacija koje uočite tokom kampanje i za koje želite da provjerimo njihovu tačnost možete nam slati ovdje.
Foto: Raskrinkavanje.ba
Na anonimnim portalima i društvenim mrežama predizborna kampanja počela je i prije zvaničnog datuma. U našoj prvoj analizi u vezi s ovogodišnjim lokalnim izborima pisali smo o anonimnom portalu Banjaluka-24, na kojem se kandidat za gradonačelnika Banjaluke Draško Stanivuković “ukiva u zvijezde” dok se njegova protivkandidatkinja predstavlja u najgorem svjetlu. Više pročitajte na linku ispod.
Preuranjena izborna kampanja na portalu Banjaluka-24: O Stanivukoviću sve najbolje, za Jelenu Trivić samo uvrede
Na portalu Glas Laktaša je prije zvaničnog početka izborne kampanje objavljeno nekoliko tekstova koji afirmativno predstavljaju jedinog kandidata na izborima za gradonačelničku funkciju u tom gradu. Detalje donosimo u analizi na linku ispod.
Portal Glas Laktaša: Medijska promocija jedinog kandidata za načelnika grada
“Deepfake” snimci u kojima su identiteti poznatih ličnosti zloupotrijebljeni u svrhu promocije proizvoda koji se predstavljaju kao lijekovi, te u svrhu promocije nepouzdanih platformi za trgovinu kriptovalutama, ne gube na popularnosti. Tako na društvenim mrežama kruži lažirani intervju s bh. poduzetnikom Edinom Mehićem, objavljen na web stranici koja zloupotrebljava vizualni identitet Avaza. Mehiću se u ovom “intervju” pripisuje promovisanje sumnjive platforme za trgovinu kriptovalutama Ethereon Edge.
Detaljnije o ovom “deepfake” snimku čitajte u analizi na linku ispod.
Nova sumnjiva kripto platforma i novi lažirani intervju za promociju
Facebookom se dijeli i lažni intervju sa Željkom Komšićem u kojem se promoviše sumnjiva platforma za trgovinu kriptovalutama. Komšić je demantovao autentičnost intervjua i bilo kakvu vezu s ovom platformom. Detalje pročitajte u analizi na linku ispod.
Željko Komšić nije promovisao platformu Paragonix Earn
Na Facebooku je objavljen još jedan “deepfake” snimak u kom poznati doktor Emir Solaković navodno promoviše “lijek” protiv parazita. Šta sve ukazuje na to da snimak nije autentičan pročitajte na linku ispod.
Još jedan “deepfake”: Doktor Solaković ne promoviše “svoj lijek” protiv parazita
“Deepfake” snimak na kojem urolog Aleksandar Milošević navodno promoviše metode za liječenje erektilne disfunkcije i povećanje penisa podijeljen je na Facebooku uz link na stranicu nepostojeće “urološke ordinacije”. Činjenice o ovoj temi saznajte u analizi na linku ispod.
Video u kojem urolog “promoviše” rješenje za erektilnu disfunkciju je “deepfake”
Proizvod Okulis promoviše se na Facebooku kao “lijek” za vid u snimku u kojem su zloupotrebljeni likovi Senada Hadžifejzovića i Kemala Dizdarevića. Detalje pročitajte u analizi na linku ispod.
Novi “deepfake”: Senad Hadžifejzović i Kemal Dizdarević ne promovišu Okulis
U sedmici iza nas pisali smo i o nekoliko teorija zavjere. Tako su tvrdnje da je Zemlja ravna ponovno aktuelizovane na društvenim mrežama isječkom iz emisije s YouTube kanala Balkan info. Detalje pročitajte u analizi na linku ispod.
Antarktik nije “ledeni zid” iza kojeg se prostire “beskonačna Zemlja”
Na društvenim mrežama dijeli se snimak koji navodno prikazuje čudesno arheološko otkriće ostataka drevne civilizacije u blizini Kanarskih ostrva. Koristi se kao “dokaz” za apsurdnu teoriju zavjere o “blatnoj poplavi” koja je zakopala čitavu planetu prije 300 godina. Snimak je nastao korištenjem vještačke inteligencije. Činjenice čitajte u analizi na linku ispod.
Teorija zavjere o “velikoj blatnoj poplavi” i izmišljenoj historiji
Navodi da je današnji američki zdravstveni sistem prevara jer se ne bavi izlječenjem bolesti već njihovim “upravljanjem” poslužili su kao osnova za predavanje autora Raymonda Francisa tokom prezentacije njegove knjige 2015. godine. Ove neutemeljene tvrdnje dijele se na društvenim mrežama u kratkom isječku tog predavanja, implicirajući “prevaru” u modernoj medicini. Detalji su u analizi na linku ispod.
Viralna priča o “prevari” zvanoj zdravstveni sistem je još jedna teorija zavjere
Mladi fudbaler iz Urugvaja preminuo je nekoliko dana nakon što je kolabirao na terenu.
Teoretičari/ke zavjere njegovu su smrt neutemeljeno povezali/e s izmišljenim trendom “iznenadnih smrti” uzrokovanih vakcinama protiv Covid-19. Detalje pročitajte u analizi na linku ispod.
Neutemeljeno povezivanje smrti mladih sportista sa vakcinacijom
Teorija zavjere o “šupljem Mjesecu” zasnovana je na pogrešnom tumačenju rezultata eksperimenata koje su izveli astronauti koji su sletjeli na njegovu površinu. Činjenice donosimo u storyju na linku ovdje.
Foto:Raskrinkavanje.ba
Društvenim mrežama ponovo se dijeli video u kome se tvrdi da su globalne krize poput pandemije Covid-19 i klimatskih promjena zapravo prevare iako su ove globalne prijetnje dokumentovane i objašnjene. Više pročitajte na linku u analizi ispod.
Povratak teorije zavjere o globalnim krizama kao “prevarama”
Potpuno neutemeljeni navodi da je američka svemirska agencija NASA “potvrdila” plan o depopulaciji planete do 2025. godine dijele se na društvenim mrežama. Činjenice o tome kakav je dokument korišten za ovu teoriju zavjere čitajte u analizi na linku ispod.
NASA nije izložila “plan za masovno izumiranje” u prezentaciji
Još jedna teorija zavjere o kojoj smo pisali odnosni se na video u kojem se tvrdi da je moderni školski sistem osmišljen početkom 20. vijeka kako bi pravio “robove” kojima je lako manipulisati. Osim što su takve tvrdnje netačne, one podrivaju povjerenje u obrazovanje. Detaljnije čitajte u analizi na linku ispod.
Teorija zavjere protiv obrazovanja: Moderne škole nisu “fabrike robova”
Pobornici/e teorije zavjere o “režiranju” majmunskih boginja pronašli su novi “dokaz” u skulpturi za koju tvrde da je nedavno postavljena u New Orleansu. Skulptura nema nikakve veze s majmunskim boginjama, stara je više od tri decenije, a na istom mjestu stoji barem 17 godina.
Detalje možete čitati u našoj analizi na linku ispod.
Tri decenije stara skulptura nije “dokaz” za teoriju zavjere o majmunskim boginjama
Najava novih pravila za ulazak u EU prikazana je na društvenim mrežama i u teorijama zavjere tako da su ova pravila napravljena za ograničavanje slobode putovanja ili zatvaranje u “digitalni tor”.
Kakva će se pravila primjenjivati od novembra pročitajte ovdje ili u našem storyju ovdje.
Foto: Raskrinkavanje.ba
Satirični članak o francuskom predsjedniku Emmanuelu Macronu koji “pokušava saznati da li je na Vulinovom spisku” nepoželjnih osoba prije dolaska u Srbiju prenesen je na nekim portalima bez napomene da se ne radi o pravoj vijesti. Detaljnije čitajte u analizi na linku ispod.
Satira o Macronu i “Vulinovom spisku” objavljena kao druge stvarne vijesti
(Raskrinkavanje.ba)