Foto: Envato
Na Facebook profilu “Marko Kraljevic Ponovo Jaše”, koji je, inače, u potpunosti posvećen dijeljenju teorija zavjere, 22. oktobra 2026. objavljen je reel u kojem se negira ili umanjuje uloga virusa u nastanku zaraznih bolesti, dok se simptomi infekcija pogrešno predstavljaju kao dokaz procesa “detoksifikacije”.
Foto: Screenshot/Facebook
U objavi su simptomi prehlade i gripe, poput kašlja, kihanja, povišene temperature, mučnine i proliva, predstavljeni kao mehanizmi kojima tijelo izbacuje navodno nagomilane toksine iz hrane, kozmetike, sredstava za čišćenje, zagađenog zraka i drugih izvora. Istovremeno se sugeriše da se štetne materije godinama nakupljaju u organizmu i da su simptomi koje povezujemo s bolešću zapravo znakovi njegovog čišćenja i oporavka, a ne manifestacija infekcije.
Reel je do datuma pisanja ove analize imao više od 300.000 pregleda i podijeljen je 370 puta.
Šta su virusi i kako se naše tijelo nosi s otrovima iz okoline?
Facebook profil “Marko Kraljevic Ponovo Jaše” popularan je izvor teorija zavjere iz mnogih životnih oblasti, o kojima je Raskrinkavanje i ranije pisalo u analizama koje možete čitati ovdje, ovdje i ovdje.
U reelu s profila “Marko Kraljevic Ponovo Jaše” insinuira se da virusi nisu uzročnici bolesti, odnosno da su simptomi manifestacija “detoksifikacije”. Riječ o teoriji zavjere koja u srži ima vjerovanje da su patogeni poput virusa izmišljeni kako bi farmaceutske kompanije prodavale lijekove. Ova je teorija zavjere već godinama raširena u određenim krugovima na internetu, a Raskrinkavanje je o njoj pisalo u analizama koje možete čitati ovdje, ovdje i ovdje.
Suprotno ovakvim tvrdnjama, postojanje virusa i drugih patogena kao što su bakterije, gljivice i paraziti naučna je i životna činjenica. Riječ je o malim, živim organizmima koji imaju vlastiti DNK, mogu se fizički izlovati iz tijela ljudi ili životinja i vidjeti pod mikroskopom. Ovi organizmi mogu ući u naše tijelo putem usta, nosa ili drugih šupljina ili kroz rane na koži. U tijelu se razmnožavaju.
Bolest se definiše kao svako odstupanje od normalnog funkcionalnog i strukturnog stanja organizma koje nije uzrokovano fizičkom povredom i često uzrokuje određene simptome. Dijele se na komunikabilne i nekomunikabilne, odnosno one koje se prelazne i uzrokovane patogenima i one koje nisu. U komunikabilne bolesti spadaju, recimo, malarija, trovanje hranom i gripa, a u nekomunikabilne dijabetes, rak i genetski nasljedne bolesti.
Tačno je da u naš organizam mogu ući i toksini iz okoline i u određenim količinama naštetiti zdravlju, odnosno uzrokovati bolest. Toksini, kao što su teški metali, mogu kontaminirati zrak, vodu i tlo. Ukoliko u određenim količinama uđu u organizam, mogu fizički ošteti organe, uzrokovati genetske mutacije i određene vrste raka. Bolesti uzrokovane toksinima iz okoline su, dakle, stvarne i spadaju u grupu nekomunikabilnih bolesti.
To, pak, ne znači da virusi i druge vrste patogena nisu stvarni ili da ne mogu uzrokovati bolest.
Ono što je u analiziranom reelu predstavljeno kao “detoksikacija” zapravo opisuje imunološki odgovor na patogene.
Imuni sistem brani se od patogena primarno putem proizvodnje antitijela, proteina koji prepoznaju i neutrališu stranu supstancu u tijelu. U imunološki odgovor također spadaju i simptomi dijelom uzrokovani inflamacijom i nastojanjem imunog sistema da “zarobi” ili izbaci patogen. U njega, u zavisnosti od patogena, spadaju kašalj, kihanje, začepljen nos, povišena tjelesna temperature i groznica ili dijareja i povraćanje.
U nekim slučajevima, kao što je, naprimjer, prehlada, imuni sistem sam može zaustaviti širenje patogena iako zbog toga iskusimo nekoliko dana neprijatnih simptoma. U drugim slučajevima, pak, potrebna mu je pomoć pa ljekari propisuju antibiotike, antiparazitike ili antiviralne lijekove u pokušaju da ubiju patogen prije nego što napravi ozbiljnu štetu u organizmu. U nekim slučajevima i sami simptomi koji su dijelom uzrokovani imunološkim odgovorom mogu imati ozbiljne posljedice na zdravlje. Naprimjer, ekstremna dijareja može dovesti do opasnog nivoa dehidracije i oštećenja crijeva, a vrlo povišena tjelesna temperatura do febrilnih napada, stresa na organima i, u rijetkim slučajevima, oštećenja mozga pa je u nekim slučajevima potrebna medicinska intervencija da se oni zaustave ili kontrolišu.
Kod osoba koje imaju vrlo oslabljen ili nerazvijen imunološki sistem, kao što su, recimo, oboljeli od AIDS-a, čak i “bezopasni” patogeni kao što je prehlada mogu načiniti ozbiljnu štetu u organizmu i imati fatalne posljedice. Iz tog razloga potrebno je imati svijest o tome da su ove bolesti zarazne.
Kada je riječ o toksinima iz okoline, imunološki sistem igra ulogu i u borbi protiv njih, primarno prevencijom ulaska toksina u organizam zahvaljujući barijeri kože, proizvodnji sluzi, želučanoj kiselini i refleksu kašlja. Nekoliko organa zaduženo je za čišćenje toksina iz organizma. Primarnu ulogu u tom procesu igraju metabolički organi: jetra, bubrezi i urinarni trakt, koji ih razgrađuju, neutrališu, filtriraju i izlučuju iz organizma (link).
Ukoliko je izloženost toksinima iz okoline prevelika i tijelo se ne može detoksikovati, može doći do oštećenja organa i bolesti (1, 2).
Dakle, i virusi i toksini iz okoline mogu negativno utjecati na zdravlje i uzrokovati bolesti. Tvrdnja da su simptomi poput kašlja, povišene tjelesne temperature ili stomačnih problema isključivo “detoksifikacija” organizma je netačna.
Teorija zavjere o tome kako su zarazne bolesti i patogeni koji ih izazivaju “izmišljeni” nerijetko se koristi kao argument protiv lijekova i preventivnih sredstava koje dokazano spašavaju živote, kao što su antibiotici i vakcine.
Shodno činjenicama, tvrdnju da patogeni ne uzrokuju bolesti, odnosno da su simptomi virusnih infekcija manifestacija izbacivanja toksina iz tijela, ocjenjujemo kao pseudonauku i teoriju zavjere.
(Raskrinkavanje.ba)