Foto: Gage Skidmore, Flickr
Na portalu Nulta tačka 27. februara 2025. godine objavljen je članak o navodnom pokretanju istrage u Sjedinjenim Američkim Državama o odgovornosti za “otrovne” tragove koje avioni ostavljaju na nebu. U članku se navodi sljedeće:
Pala još jedna teorija zavere: Tramp naložio FBI-u da istraži toksične hemijske tragove
Videli ste ih – te jezive, geometrijske pruge koje su na nebu, neprirodno precizne, fenomen koji su mejnstrim mediji odbacili u svom nemilosrdnom propagandnom ratu protiv čovečanstva.
Videli su ih i ključni članovi Trampove administracije. Obavešteni su od strane istražitelja na visokom nivou koji su godine proveli otkrivajući istinu. I sada su spremni da deluju. Njihova meta? Elitni umovi koji stoje iza masovnog raspršivanja hemijskih tragova — aluminijuma, barijuma, toksina — truju naš vazduh, manipulišu vremenskim prilikama i jačaju poluge nad globalnom kontrolom.
Tvrdi se i da je “elita” provodila zločine “bacajući toksine na nas odozgo dok mi to udišemo”. Navodi se da se takvo zaprašivanje provodi korištenjem aviona te da su dokaz za to tragovi koji ostaju iza njih.
Kako se u članku portala Nulta tačka navodi, “novopotvrđeni ministar zdravlja Robert F. Kenedi dao je hrabro obećanje tokom predizborne kampanje kada je obećao da će staviti tačku na ono što on naziva zločinom chemtrails-a”.
Tvrdnja da je “Tramp naložio FBI-u da istraži toksične hemijske tragove” dijelila se i na društvenim mrežama (1, 2).
Izmišljeno trovanje “chemtrailsima”
Teorija zavjere o tajnom planu i zaprašivanju stanovništva iz vazduha jedan je od najdugotrajnijih i najraširenijih dezinformativnih narativa globalno. Raskrinkavanje je o ovim tvrdnjama pisalo u nizu analiza.
Zagovornici/e ove teorije zavjere tvrde da je širom svijeta na djelu plan zaprašivanja ljudi iz vazduha različitim hemikalijama ili teškim metalima. Ovaj plan, navodno, provodi se korištenjem aviona. “Dokaz” za njegovo postojanje jesu tragovi koji ostaju iza aviona u preletu. Ove tragove teoretičari/ke zavjere nazivaju “chemtrailsima”, to jeste hemijskim tragovima (eng. chemical trails).
Ipak, dokazi da se to dešava ne postoje. Tragovi koji ostaju iza aviona zapravo su contrailsi – kondenzacijski tragovi nastali susretom toplog i vlažnog vazduha koji ispuštaju avioni s hladnim vazduhom na velikim visinama. Od atmosferskih uslova na visini na kojoj avion leti zavisiće i kako će ovi tragovi izgledati te koliko će dugo na nebu biti vidljivi.
Postojanje takvog plana u tolikoj razmjeri iziskivalo bi zavjeru ogromnog broja ljudi, a naučni konsenzus je da on ne postoji (1, 2).
Da li je Trump naredio FBI-ju da provede istragu?
“Chemtrailsi”, dakle, ne postoje. Tvrdnje da je Trump naredio istragu o njima izvorno su potekle s portala The People’s Voice, gdje su objavljene 26. februara 2025. Riječ je o stranici koja učestalo širi različite dezinformacije i teorije zavjere, o kojima su u više navrata pisali i Raskrinkavanje, ali i drugi izvori (1, 2, 3, 4, 5).
Ove su tvrdnje na našem govornom području objavljene na portalu Nulta tačka, nekredibilnom izvoru informacija, koji je ocijenjen u više od 150 analiza portala Raskrinkavanje.
Tvrdnju da je “Tramp naložio FBI-u da istraži toksične hemijske tragove” već su analizirale platforme za provjeru činjenica Raskrinkavanje iz Crne Gore i Istinomer iz Srbije, zaključivši da za takve navode ne postoje dokazi. Slične tvrdnje da je Trump “objavio rat chemtrailsima” analizirala je i platforma Logically Facts, koja je također zaključila da su neutemeljene.
Ne postoje javno dostupni izvještaji o tome da je Trump naložio takvu istragu FBI-ju, odnosno američkom Federalnom birou za istrage (1, 2, 3, 4). Navode o takvoj naredbi nije moguće pronaći ni na nalogu aktuelnog američkog predsjednika na njegovoj mreži Truth Social, koju intenzivno koristi.
“Dodatno, Trampova administracija nije donijela nijedan zakon koji se odnosi na kemtrejlse, niti je bilo ikakvih predsjedničkih odluka ili saopštenja koji bi potvrdili takvu intervenciju”, ističe se u pomenutoj analizi portala Raskrinkavanje (.me). Informacija o sličnoj istrazi nema ni na zvaničnoj stranici FBI-ja.
Trump i teorije zavjere
Dakle, Trump nije naredio FBI-ju da provede istragu o “toksičnim hemijskim tragovima”, ali treba istaći da članovima njegove administracije, a ni njemu samom, nije strano zagovaranje različitih teorija zavjere i pseudonaučnih tvrdnji (1, 2, 3, 4, 5, 6). Konkretno, Robert F. Kennedy Jr., kog je Trump postavio na čelo Ministarstva zdravlja i socijalnih usluga (HHS), poznat je po protivljenju vakcinaciji. Kennedy Junior je prije imenovanja na funkciju “chemtrailse” nazvao zločinom koji će zaustaviti.
Propagiranje ove dokazane teorije zavjere u SAD-u ima i realne posljedice budući da je u nekim od saveznih država u proceduri legislativa koja na neki način tretira ovo pitanje, piše CNN. Kako se u članku ovog medija objavljenom 25. marta 2025. godine ističe, oni koji vjeruju u zavjeru o postojanju “chemtrailsa” sada imaju “platformu od šefa američkog Ministarstva zdravlja i socijalnih usluga”.
Kako CNN dalje navodi, “u objavi na X-u od nedelje [24. marta] Kennedy je tvrdio da su države krenule da ‘zabrane geoinženjering klime zasipanjem naših građana/ki, naše vode i pejzaža toksinima. Ovo je pokret koji svaki MAHA treba da podrži. HHS će učiniti svoj dio.’ MAHA se odnosi na Kennedyjev pokret Make America Healthy Again [Učinimo Ameriku zdravom opet].”
Dakle, visokopozicionirani zvaničnici Trumpove administracije jesu propagirali ovu teoriju zavjere. Ipak, ne postoje dokazi da je Trump izdao naredbu kakva se opisuje u pomenutom članku.
Shodno navedenom, tvrdnja da je “Tramp naložio FBI-u da istraži toksične hemijske tragove”, objavljenu u članku portala Nulta tačka, dobija ocjenu lažna vijest. Druge objave ove tvrdnje dobijaju ocjenu prenošenje lažnih vijesti.
(Raskrinkavanje.ba)