Foto: Shutterstock
Na portalu Informer je 16. juna 2026. godine objavljen članak s izjavama Vojislava Šešelja o genocidu u Srebrenici. U naslovu se navodi da je Šešelj “otkrio šokantnu priču o Srebrenici”.
Ovo niko nije smeo da kaže! Šešelj otkrio šokantu priču o Srebrenici: Srbima je podmetnuta najveća zamka
Foto: Screenshot/Informer
U članku se navodi i sljedeće:
Predsednik Srpske radikalne stranke prof. dr Vojislav Šešelj izjavio je tokom jednog od svojih ranijih televizijskih gostovanja da je Zapad Srbima "podvalio Srebrenicu" kako bi stvorio opravdanje za NATO intervenciju.
Šešelj je govorio o presudama i tumačenjima događaja iz jula 1995. godine, pri čemu se pozvao na izjave Hakije Mehonjića, koji je u vreme ratnih dešavanja bio šef policije u Srebrenici.
(...)
- To svedoči Hakija Mehonjić, šef policije u Srebrenici u toku rata. Izetbegović je sazvao neki veliki sastanak predsednika svih opština Federacije u Sarajevu, a posebno je pozvao predstavnike Srebrenice. Rekao je: "Dragi moji Srebreničani, javio mi je Klinton da pustimo četnike u Srebrenicu da ubiju 5.000 muslimana, pa bi to bio povod za NATO intervenciju". Garantovali su da Muslimani neće braniti Srebrenicu, kako bi Srbi ušli. Muslimani su to jedva prihvatili, ali su oni ubijali žene i decu, a Srbi ne - naveo je Šešelj tokom gostovanja na televiziji Kurir.
Šešeljevo “ranije televizijsko gostovanje” na koje se poziva Informer je iz 2025. godine. On je tvrdnje o zavjeri koja se ticala Srebrenice iznio u gostovanju u emisiji “Puls nedjelje vikend” koja je emitovana na televiziji Kurir 13. jula 2025. godine. Kurir ih je potom objavio u članku istog dana, a tada ih je prenio i Informer.
“Recikliranje” stare priče uoči godišnjice
Vojislav Šešelj je pravnik i predsjednik Srpske radikalne stranke u Srbiji. Na Međunarodnom krivičnom sudu za bivšu Jugoslaviju pravosnažno je osuđen za zločine protiv čovječnosti u slučaju hrvatske zajednice u Vojvodini, ali Sud je zaključio da Tužilaštvo nije dokazalo odgovornost za zločine počinjene u BiH i Hrvatskoj za vrijeme ratova 1990-ih godina.
Šešelj godinama kontinuirano negira genocid u Srebrenici i širi dezinformacije i teorije zavjere o dešavanjima u toj enklavi u ljeto 1995. godine. Suprotno tvrdnjama iz naslova Informera, Šešelj nije “otkrio šokantnu priču o Srebrenici” koju “niko nije smio da kaže”.
On je govorio o Hakiji Meholjiću, ratnom šefu policije i članu ratnog predsjedništva Srebrenice te dugogodišnjem članu SDP-a BiH. Meholjić je preminuo u novembru 2019. Nakon kraja rata 1995. godine, u više je navrata javno govorio da je 1993. godine tadašnji predsjednik Predsjedništva RBiH Alija Izetbegović razmatrao “zamjenu” ili žrtvovanje srebreničke enklave.
Meholjić je u delegaciji iz Srebrenice koja je prisustvovala Bošnjačkom saboru u Sarajevu 1993. godine. Tvrdio je da je tom prilikom Izetbegović rekao da mu je tadašnji američki predsjednik Bill Clinton ponudio da “žrtvuje” Srebrenicu, odnosno da se Vojsci Republike Srpske bude dozvoljeno da zauzme enklavu i ubije nekoliko hiljada ljudi da bi NATO imao povod za vojnu intervenciju. Također je govorio da je Izetbegović predložio “zamjenu” Srebrenice za Vogošću, sarajevsko predgrađe tada pod kontrolom VRS, što je srebrenička delegacija odbila (1, 2, 3).
Na Prvom bošnjačkom saboru u Sarajevu 1993. godine diskutovalo se o Ženevskom mirovnom paketu, koji je predviđao podjelu Bosne i Hercegovine na tri etnonacionalne republike. Ovaj plan je odbačen. Dokumenti CIA-e s kojih je 2017. godine skinuta oznaka tajnosti zabilježili su da je Slobodan Milošević 1993. godine (u kontekstu dogovora o sklapanju mira) u pregovoru sa zapadnim zemljama predložio “zamjenu” enklava u istočnoj Bosni pod kontrolom ARBiH s opštinama u okolini Sarajeva pod kontrolom VRS. U dokumentima se navodi da je taj prijedlog proslijeđen Izetbegoviću, koji ga je odbio nakon što se konsultovao s delegacijama iz Srebrenice i Žepe. U ovim dokumentima nema pomena o nekom planu predloženom vlastima u Sarajevu da “dozvole” ulazak VRS u Srebrenicu.
Takvoj tezi ne idu u prilog ni dokumenti u kojima su zabilježene interne komunikacije u američkoj administraciji, a s kojih je 2020. godine skinuta oznaka tajnosti. Dokumenti bilježe telefonske razgovore u kojima tadašnji američki predsjednik Bill Clinton drugim zapadnim liderima izražava razočaranje jer ARBiH nije uspjela odbraniti Srebrenicu, a pokazuju i namjere američke administracije da izvrši pritisak na vlasti u Sarajevu da nakon pada Srebrenice odustanu od teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine i naprave dodatne ustupke rukovodstvu bosanskih Srba, što je naišlo na otpor (link).
Hakija Meholjić nije negirao genocid u Srebrenici, u kojem su stradali i članovi njegove porodice, niti je abolirao političko i vojno rukovodstvo Republike Srpske odgovornosti za taj zločin. Kritikovao je bošnjačko rukovodstvo zbog navodnog odustajanja od Srebrenice i neadekvatne vojne podrške, koja je, iz njegove perspektive, omogućila da genocid bude počinjen (1, 2, 3). Ipak, njegove se izjave redovno koriste za “potkrepljivanje” narativa koji negiraju genocid u Srebrenici i predstavljaju se kao “činjenice” i “dokaz” da VRS nije odgovorna za zločine ili da kvalifikacija genocida nije tačna, jer je pad enklave bio “namješten”. Pojedini mediji kontinuirano decenijama promovišu ovakve narative i daju medijski prostor osobama poznatim po negiranju genocida, kao što je Šešelj. Detaljnije o manipulativnim i neprofesionalnim taktikama pomoću kojih se negatorski narativ “održava” u medijskom prostoru čitajte u analizi Raskrinkavanja ovdje.
Uprkos glasinama iz ratnog i poratnog perioda, kao i kritikama upućenim bošnjačkom političkom i vojnom rukovodstvu, dugotrajne i mukotrpne istrage i sudski procesi utvrdili su činjenice o zločinima u Srebrenici i oko Srebrenice u julu 1995. godine, kao i odgovornost za genocid.
Šta su činjenice o genocidu u Srebrenici?
Zločini koje je Vojska Republike Srpske počinila u Srebrenicu na ljeto 1995. godine okarakterisani su kao genocid presudama Međunarodnog krivičnog suda za bivšu Jugoslaviju, Međunarodnog suda pravde i Suda Bosne i Hercegovine.
Vojska Republike Srpske preuzela je kontrolu nad Srebrenicom 11. jula 2026. godine u operaciji “Krivaja 95” po naređenju Radovana Karadžića. Operacija je bila dio šireg plana za eliminaciju bošnjačkog stanovništva iz enklava Srebrenica i Žepa, izloženog u dokumentu “Direktiva 7”.
Nakon što je VRS ušla u Srebrenicu, hiljade ljudi potražilo je zaštitu u bazi UN-a u obližnjim Potočarima. Istovremeno, u strahu da neće biti zaštićeni ukoliko odu u Potočare, između 10.000 i 15.000 dječaka i muškaraca pokušali su pješke kroz šumu doći do Tuzle, grada koji je bio pod kontrolom ARBiH. Već 12. juna, VRS u Potočarima odvaja dječake i muškarce, a žene i djecu autobusima i kamionima prisilno premješta u Kladanj, koji je također bio pod kontrolom ARBiH. Mnogobrojni muškarci iz kolone u šumi bivaju zarobljeni i, zajedno s onima koji su izdvojeni u Potočarima, ubijeni u masovnim egzekucijama, koje su trajale od polovine jula do početka augusta. U septembru i oktobru te godine, VRS, u saradnji s lokalnim vlastima, izmješta njihova tijela iz masovnih grobnica i premješta ih u sekundarne grobnice u pokušaju da prikriju zločin (link).
U analizi Raskrinkavanja iz 2023. godine objašnjeno je na osnovu čega je Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju ove zločine okvalifikovao kao genocid:
Međunarodni krivični sud za bivšu Jugoslaviju ustanovio je, van razumne sumnje, da je Vojska Republike Srpske u julu 1995. godine ubila između sedam i osam hiljada bošnjačkih muškaraca i dječaka, da je većina njih ubijena u masovnim egzekucijama, da se ubistva nisu desila impulsivno, već da su bila rezultat isplanirane i koordinisane operacije, te da su ona bila čin genocida. Sud je zločin okvalifikovao kao genocid na osnovu dokaza koji jasno pokazuju da je VRS sistematično pogubila hiljade muškaraca i prisilno premjestila oko 25.000 ljudi, znajući da će to dovesti do nestanka bošnjačke populacije s područja Srebrenice. Namjera da se bošnjačko stanovništvo u Srebrenici uništi, prema mišljenju Suda, ogledala se i u činjenici da su uništeni bošnjački domovi i centralna džamija. Sud, je dakle, na osnovu dokaza zaključio da je VRS ubila vojno sposobne muškarce s namjerom da uništi zajednicu Bošnjaka u Srebrenici.
Članak portala Detektor iz 2021. godine osvrće se na mnogobrojne dokaze o genocidu u Srebrenici prezentovane na sudu:
U jednoj od najvećih presuda, kojom su osuđeni članovi Glavnog štaba VRS-a, Drinskog korpusa, Zvorničke brigade i MUP-a RS-a u predmetu “Popović i ostali”, saslušano je ili su na drugi način uvedeni iskazi 315 svjedoka te je predočeno više od 5.300 materijalnih dokaza.
Više od 180 svjedoka je saslušano tokom suđenja Zdravku Tolimiru, bivšem komandantu za obavještajno-bezbjednosne poslove Glavnog štaba VRS-a koji je zbog genocida osuđen na doživotnu kaznu zatvora, te je predočeno oko 3.500 materijalnih dokaza.
Sudski postupci u Haagu su u prosjeku trajali po četiri godine, sa izuzetkom Karadžića i Mladića, koji su u konačnici, osim za genocid, osuđeni i za druge zločine počinjene u ostalim gradovima i općinama u BiH.
Tokom svog obraćanja na godišnjicu genocida 11. jula ove godine, predsjednik Međunarodnog mehanizma za krivične sudove (MMKS) Theodor Meron je kazao da su činjenice utvrđene u Haagu “toliko blizu pojmu naučno utvrđenog stanja koliko je to ljudski moguće”.
“Svaki zaključak je donesen van razumne sumnje a donijeli su ga iskusni pravnici sa svih strana svijeta. Poslije nedavnog izricanja drugostepene presude u predmetu ‘Mladić’, genocid u Srebrenici sada je kao takav potvrdilo čak 34 sudija iz 29 zemalja na pet različitih kontinenata”, rekao je Meron, koji je naglasio kako su činjenice mukotrpno istraživane, rigorozno provjeravane te potvrđene u brojnim predmetima u kojima se došlo do zaključka da se u Srebrenici desio genocid, “što je zaključak do kojeg je došao i Međunarodni sud pravde”.
Dakle, dokazi da je genocid u Srebrenici isplaniralo i izvršilo političko i vojno rukovodstvo Republike Srpske su mnogobrojni. Nasuprot tvrdnjama o “podmetnutom” zločinu kao opravdanju za NATO intervenciju stoje hiljade materijalnih dokaza, svjedočenja i presude sudova. Ovakve tvrdnje oslanjaju se i na činjenicu da su snage NATO-a izvele kampanju protiv položaja bosanskih Srba, koja je počela 30. augusta 1995. godine. Iako su zločini u Srebrenici doprinijeli odluci da udari na položaje VRS budu izvedeni, operacija je uslijedila nakon masakra na sarajevskoj pijaci Markale, kada je granata ispaljena s položaja VRS ubila nekoliko desetina građana/ki.
Shodno činjenicama, tvrdnju da su zločini u Srebrenici dozvoljeni da bi NATO imao opravdanje za intervenciju protiv VRS ocjenjujemo kao teoriju zavjere.
(Raskrinkavanje.ba)