Foto: Raskrinkavanje.ba
Krajem jula i početkom augusta 2026. godine, mediji su intenzivno izvještavali o migrantskoj krizi kad je nekoliko desetina ljudi prešlo granicu između Maroka i španske enklave Ceuta u sjevernoj Africi. Ovo je rezultiralo značajnom humanitarnom i sigurnosnom krizom, te političkim napetostima između Maroka i Španije.
Događaj je pokrenuo i širenje dezinformacija o ovoj krizi i o migrantima na društvenim mrežama. Raskrinkavanje je do sada analiziralo neke od njih (1, 2, 3, 4).
Na Facebooku je 31. jula 2026. godine objavljen reel o migrantskoj krizi u Ceuti. Snimak koji traje 15 sekundi navodno prikazuje vojnike koji bacaju svinjsko meso na pridošlice jer im je bilo “zabranjeno da koriste oružje”.
Ludilu nema kraja. Tokom invazije Marokanaca na špansku Seutu, vojsci je zabranjeno da koristi silu i oružje pa se vojnici brane bacajući svinjetinu na imigrante.
Foto: Screenshot/Facebook
Na snimku se vidi oklopno vozilo na kojem je velikim bijelim slovima ispisano “odred slanina” (eng. “Bacon Squad”).
Foto: Screenshot/Facebook
Do vremena pisanja ove analize, objava je imala 197.000 pregleda na Facebooku.
Šta su činjenice?
Snimak vojnika koji gađaju migrante u Ceuti svinjetinom dijelio se u objavama na drugim jezicima na nekoliko društvenih mreža (1, 2, 3). Obrnuta pretraga kadrova iz snimka pokazuje da je prvi put objavljen 30. jula 2026. godine na platformi X. Podijelio ga je korisnik “Dr. Clown, PhD”. Ipak, ne radi se o autentičnom snimku - napravljen je uz pomoć vještačke inteligencije (AI). Ovo je navedeno i u prvoj objavi snimka.
Foto: Screenshot/X
Ovaj korisnik na platformi X je istog dana napisao da je snimak napravljen na Yapperu, platformi za kreiranje AI sadržaja.
Foto: Screenshot/X
Osim ovih napomena da se ne radi o autentičnim scenama iz Ceute, sam snimak pruža nekoliko indikacija da se radi o AI sadržaju. Pokreti ljudi na snimku nisu prirodni; meso koje vojnici “bacaju” na migrante “leti” veoma sporo; udovi muškaraca na snimku “nestaju” pa se vraćaju u sljedećem kadru itd.
Foto: Screenshot
Foto: Screenshot
Snimkom se bavila i platforma za provjeru činjenica AFP Fact Check u analizi objavljenoj 6. augusta 2026. godine. U AFP-u su koristili alat Hive Moderation koji je procijenio vjerovatnoću da se radi o AI snimku na 99,7%.
Foto: Screenshot/Hive Moderation; AFP FactCheck
Mediji nisu izvijestili da se desio sličan incident sa sigurnosnim snagama i migrantima u Ceuti.
Događaji u Ceuti potakli su brojne dezinformacije a mnoge od njih su obojene ksenofobnim i antimigrantskim motivima. Snimak vojnika koji “gađaju” migrante iz Maroka svinjetinom reflektuje brojne stvarne incidente u kojima su muslimanske zajednice targetirane u ksenofobnim napadima. Ovi napadi su često usmjereni na mjesta molitve, kao što je to bio slučaj sa svinjskim glavama ispred džamije u Parizu u septembru 2025. godine, ili u Oxfordu u augustu iste godine.
Raskrinkavanje se bavilo ksenofobnim i antimigrantskim narativima o krizi u Ceuti u nedavnoj analizi netačnih tvrdnji na društvenim mrežama da su “islamske organizacije” proizvele krizu.
Shodno činjenicama, objavu na Facebooku u kojoj je AI snimak vojnika koji bacaju svinjsko meso na migrante prikazan kao stvarna scena iz Ceute ocjenjujemo kao lažnu vijest.
(Raskrinkavanje.ba)