U Kini nije izgrađena nova bolnica za samo 2 dana

U Kini nije za 2, ni za 5 dana izgrađena nova bolnica. U pitanju je objekat koji je već odavno u izgradnji i koji je u maju trebao biti novootvoreni klinički centar, međutim zbog koronavirusa su vlasti ubrzale završne radove na jednom dijelu i osposobile ga za svega 2 dana. 

Ocijenjeni članci
24 sata hr Lažna vijest; Dezinformacija; Klix Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Demantirano; Ekskluziva Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Buka Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Hayat Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Visoko.co.ba Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Zenit Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Dunav Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Otisak Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Demantirano; Slobodna Bosna Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Dnevni List Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Noizz Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Info-KS Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Kodex Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Danas Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Ka5an Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Poslovni hr Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Ekspresno Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Sarajevska Sehara Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; BiH vijesti Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Centralna Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija; Sandzaklive Prenošenje lažnih vijesti; Dezinformacija;

Na portalu 24 sata je 28. januara objavljen članak čiji naslov govori da je Kina “izgradila novu bolnicu” za “samo dva dana”. Članak su uskoro prenijeli mnogi portali u regiji. Kao izvor vijesti je naveden Daily Mail

Kinezi izgradili novu bolnicu za zaražene u samo dva dana?!
Vlasti u Wuhanu su zbog sve većeg broja oboljelih od misterioznog viruza izgradili novu bolnicu s 1000 kreveta. U petak su lokalne vlasti naredile gradnju na području koje je bilo potpuno prazno. Bolnica se dizala nevjerojatnom brzinom. Danas je već bolnica radila punom parom, piše Daily Mail.
Fotografije prikazuju gradilište s preko trideset kopača i deset buldožera koji su kopali područje od  25.000 kvadratnih metara.

Fotografija priložena u članku prikazuje mašine koje izvode radove:

Dan kasnije je i portal Klix objavio članak na ovu temu, gdje je kao izvor naveden Metro. Za razliku od 24 sata, Klix u svom naslovu tvrdi da je nova bolnica “izgrađena za samo 5 dana”: 

Kinezi za samo pet dana izgradili novu bolnicu za zaražene koronavirusom
Vlasti u Wuhanu su zbog sve većeg broja oboljelih od koronavirusa izgradili novu bolnicu s 1.000 kreveta za samo pet dana. U petak je počela gradnja na području koje je bilo potpuno prazno.
Bolnica se dizala nevjerovatnom brzinom, a danas je već radila punom parom.
Kako piše Metro, odmah nakon izgradnje počeli su protekle noći primati pacijente.
(...)
Ovo zemljište je prvobitno bilo namijenjeno za otvaranje bolnice u maju, ali suočeni sa brzim širenjem koronavirusa novi objekat je izgrađen u rekordnom roku.
Jučer je ova bolnica imala vodu, struju i internet za pacijente.

Pored snimka i fotografija gradilišta, u članku objavljenom na Klixu našla se i fotografija bolnice koja je, navodno, izgrađena za 5 dana.

Da li je u Wuhanu zaista iz temelja izgrađena nova bolnica za dva ili pet dana?

Iako je tačno da se u Kini velikom brzinom izgrađuju novi medicinski objekti namjenjeni suzbijanju virusa 2019-nCoV, tvrdnja da je u roku od dva ili pet dana izgrađena potpuno nova bolnica u gradu Wuhan je netačna. I u jednom i u drugom slučaju se radi o pogrešnom prevodu članaka iz stranih izvora, koji govore o više različitih bolnica.

Prva bolnica o kojoj se govori i u članku Daily Mail-a i Metro-a je Medicinski centar distrikta Dabie, čija je izgradnja počela mnogo ranije, dok je kraj radova bio planiran za maj 2020. godine. Zbog vanrednih okolnosti, kineske vlasti su odlučile ubrzati završetak radova na jednom dijelu prostranog objekta, kako bi što prije postao funkcionalan za pacijente zaražene koronavirusom. Bolnica jeste preuređena za 2 dana, tako da je od prazne zgrade napravljen funkcionalan klinički centar, ali nije u ovom roku “izgrađena na području koje je bilo potpuno prazno”. 

U opisu snimka televizije CGTN (China Global Television Network) se, tako, može pročitati:

Nakon dvodnevnog rada, radnici i volonteri su pretvorili Medicinski centar distrikta Dabie od prazne zgrade u medicinski objekat za hitne slučajeva sa 1.000 kreveta. Prva grupa pacijenata oboljelih od koronavirusa prebačena je u ovu ustanovu oko 10:30 uveče, 28. januara 2020. Medicinski centar se nalazi u Huanggangu, prefekturi u centralnoj kineskoj provinciji Hubel.

Da je sam objekat već bio izgrađen kada su započeli hitni radovi, pokazuju i snimci iz 2018. godine sa Baidu Maps stranice, kineske verzije Google Maps sistema, a koje su u svojim analizama priložili fact-checking portali Teyit iz Turske i Newtral iz Španije. 

Ove su informacije bile dostupne već i u naslovu članka koji je objavio Daily Mail:

U Kini otvorena prva bolnica za koronavirus nakon su što radnici i volonteri proveli  dva dana pretvarajući praznu zgradu u medicinski centar od 1.000 kreveta dok je ukupan broj smrtnih slučajeva porastao na 133 (Daily Mail)

Identične pogrešne tvrdnje o tome da je “nova” bolnica “izgrađena” za 2 ili 5 dana pojavile su se i u medijima širom svijeta, a o njima su pisale naše partnerske organizacije, članice Međunarodne mreže za provjeru činjenica (IFCN). Kroz rad više od 60 organizacija iz preko 30 zemalja, pod IFCN-ovim heštegom #CoronaVirusFacts je objavljeno više od 200 analiza, među kojima su i one o netačnim tvrdnjama da je nova bolnica izgrađena za dva/pet dana, kojom su se bavile kolege/ice iz Kazahstana, Šri Lanke, Španije i Turske

Druga bolnica o kojoj je pisao Daily Mail je “poljska bolnica” Leishanshan u distriktu Jiangxia, koja se zaista gradi “iz temelja”. Većina fotografija i video snimak izgradnje, koje su Klix i 24 sata priložili u člancima, prikazuju upravo gradilište ove bolnice koja se i dalje ubrzano gradi. 

https://www.youtube.com/watch?v=UoErujrHgAI&feature=youtu.be&t=4

Izgradnja ovog medicinskog objekta se pomno prati i na internetu uz live prenos građevinskih radova, te niz snimaka koji se svakodnevno objavljuju na različitim kanalima. Uz snimak objavljen 2.2.2020, navedeno je da se završetak radova očekuje 5. februara, a prihvatanje prvih pacijenata 6. februara.  

Treća bolnica koja se spominje u člancima objavljenim na portalima Metro i Daily Mail je još jedna montažna bolnica Huoshenshan, izgrađena, kao i bolnica Leishanshan, po ugledu na privremenu bolnicu koja je u Pekingu podignuta 2003. prilikom epidemije SARS-a. Fotografije gradilišta ove dvije bolnice su u člancima 24 sata i Klixa pogrešno prikazane kao gradilište Medicinskog centra distrikta Dabie, za koji je rečeno da je izgrađen za 2 (ili 5) dana.

Tako su i Klix i 24 sata, a za njima i brojni drugi mediji (Hayat i HIT televizije, portali Ekskluziva, Slobodna Bosna, Buka, Visoko, Centrala, Sandžak live, Dunav, Zenit, BH vijesti, Otisak, BiH vijesti, Ekspresno, Sarajevska sehara, Kodex, Noizz, Info-ks) zapravo predstavili tri različite bolnice kao jednu, koja je “u potpunosti izgrađena” za 2, odnosno 5 dana. 

Zbog činjenice da su korištene foografije i video snimci više različih bolnica, a koji su predstavljeni kao jedna, sve članke u ovoj analizi ocjenjujemo kao dezinformaciju.

Zbog eksplicitne tvrdnje da je “za dva dana izgrađena nova bolnica”, članak portala 24 sata ocjenjujemo i kao lažnu vijest, dok će svi ostali portali za to dobiti ocjenu prenošenje lažne vijesti

S obzirom da je portal Klix objavio i ispravku pod naslovom”Kinezi dovršavaju bolnicu za zaražene koronavirusom, otvorenje planirano 3. februara", članak ovog portala ocjenjujemo i kao demantirano

Raskrinkavanje je kontaktiralo sve portale koji su objavili navedene članke, a do objavljivanja ove analize odgovor smo dobili od portala Otisak, koji je članak uklonio i za to dobio ocjenu demantirano

(Raskrinkavanje.ba)

Autor: Emir Zulejhić Objavljeno: 03. 02. 2020 | Zadnji put osvježeno: prije 4 mjeseca

Posljednje objavljene analize

Lažna vijest
CDC nije "znao da će izbiti pandemija" u novembru prošle godine

Oglas za posao u američkom CDC-u, u Facebook objavama lažno je predstavljen...

Lažna vijest Manipulisanje činjenicama Teorija zavjere
Lažna vijest
Ne, “cijena testa na COVID-19 u Njemačkoj” nije 18,73 eura

Korisnici društvenih mreža i pojedini portali objavili su sliku računa na n...

Lažna vijest
Lažna vijest
Pseudoljekar o Bill Gatesu, vakcinama i čipovanju

U jednoj od brojnih verzija priče o “čipovima u vakcinama” koje su se širil...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Dezinformacija Manipulisanje činjenicama
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me