Foto: Raskrinkavanje.ba
Na Facebooku se dijeli “deepfake” videosnimak sa Sebijom Izetbegović u kojem se promoviše proizvod Prostatin kao lijek protiv prostatitisa. Snimak je vještački kreiran, a Izetbegović takav proizvod nikad nije reklamirala. Detalje čitajte u analizi na linku ispod.
“Deepfake”: Sebija Izetbegović ne preporučuje Prostatin
Korisnicima/ama Facebooka javlja se reklama za proizvod KetoMAX+. Promoviše se kao preparat za mršavljenje koji je izmislila studentkinja iz BiH. Studentkinja i informacije o ovom proizvodu posve su izmišljene. Više o ovome čitajte u analizi na linku ispod.
Izmišljena studentkinja u priči o “formuli za mršavljenje” KetoMAX+
Snimak okupljanja članova Motociklističkog udruženja američkih ratnih veterana dijeli se uz netačne tvrdnje da prikazuje “armiju veterana” koja se organizuje i raste u kontekstu političke polarizacije i mogućih sukoba u Sjedinjenim Američkim Državama. Detalje pročitajte u analizi ispod.
Viralni snimak ne prikazuje mobilizaciju “armije” američkih veterana
Priča da je uz pomoć kovanice moguće onesposobiti mehanizam zaključavanja automobila – i tako ga otuđiti – urbana je legenda. Dokazi da se takva krađa desila ne postoje, a detalje o ovoj temi čitajte u analizi na linku ovdje ili u našem storyju na linku ovdje.
Foto: Raskrinkavanje.ba
Uz objašnjenje da se ne mogu prodati jer su izgrebani, na Facebooku se mjesecima dijele fotografije bicikala koji će navodno biti poklonjeni svima koji komentarišu objavu i zahvale se. Radi se o još jednoj prevarnoj taktici i mamcu za one koji se nadaju poklonu. Detalje čitajte u analizi ispod.
Lažno darovanje na Facebooku: Bicikli na poklon ne postoje
Vahidin Katica, specijalista ginekologije i akušerstva na Kliničkom centru Univerziteta u Sarajevu (KCUS), počeo je raditi i u jednoj privatnoj bolnici, koja je to podijelila i s pratiteljima/cama na društvenim mrežama. Nekoliko portala je nakon ove informacije objavilo članke u kojima se netačno tvrdi da je Katica napustio KCUS. Više o ovome čitajte u analizi ovdje.
Ove je godine 11. juli prvi put obilježen kao Međunarodni dan refleksije i sjećanja na genocid u Srebrenici. Uoči i nakon usvajanja Rezolucije o Međunarodnom danu sjećanja u Generalnoj skupštini Ujedinjenih nacija, BiH i regiju preplavile su političke kampanje dezinformacija o Rezoluciji i samom srebreničkom genocidu. Više čitajte u analizi Raskrinkavanja ovdje.
Iako su činjenice o masakrima na sarajevskoj pijaci Markale utvrđene i poznate, negiranje ovih zločina u politici i u medijima i dalje je prisutno. Mit o “režiranim Markalama” koristi se i za negiranje ruskih zločina u Ukrajini. Neki mediji tako ove zločine nazivaju “ukrajinske Markale”, aludirajući na to da su podmetnuti ruskoj vojsci kao što su “Markale” podmetnute Vojsci Republike Srpske. Više o primjerima ovog revizionizma čitajte u analizi ispod.
Dvostruko negiranje zločina u sintagmi “ukrajinske Markale”
Izvještavajući o atentatu na Donalda Trumpa, desetine portala iz regiona objavile su fotografije i snimak navodnog atentatora. Ipak, mnogi su umjesto stvarnih fotografija 20-godišnjeg Thomasa Matthewa Crooksa, koji je 13. jula pucao na Trumpa, objavili fotografije internetskog trola koji nije povezan s napadom. Detalje čitajte u analizi.
Dvadesetšestogodišnji golman reprezentacije Crne Gore Matija Šarkić preminuo je u junu. Uzrok njegove smrti nije saopšten. Smrt ovog nogometaša iskorištena je za širenje mita o “iznenadnim smrtima” mladih sportista nakon vakcinacije protiv Covid-19. Nema nikakvih dokaza da se to dešava ni da takav trend postoji, a opovrgli su ga i zdravstveni autoriteti. Detalje pročitajte u analizi ispod.
Smrt Matije Šarkića neosnovano pripisana vakcinaciji protiv Covid-19
Snimak na kome se rastopljeni bakar preliva preko pljeskavice, naizgled bez efekta, podijeljen je na Facebooku kao dokaz da je “brza hrana” neuništiva i neprobavljiva. U snimku je zapravo prikazan fizički fenomen koji nastaje pri kontaktu tečnosti i nekog predmeta koji je znatno hladniji ili topliji od nje. Detalje čitajte u analizi na linku ispod.
Snimak rastopljenog metala na pljeskavici nije dokaz neprobavljivosti “brze hrane”
Teorija zavjere o turbomlaznim motorima kao “generatorima besplatne energije” za čiji rad nije potrebno aviogorivo pokušava se dokazati pričom o “penzionisanju” supersoničnog aviona Concorde. Činjenice o ovome možete čitati u analizi Raskrinkavanja ovdje ili u našem storyju ovdje.
Foto: Raskrinkavanje.ba
Snimak muškarca koji govori da je piramida ishrane osmišljena da “uzrokuje sve bolesti” i tako potakne prodaju lijekova viralan je na društvenim mrežama. O tome šta je piramida ishrane i šta su činjenice o osobi sa snimka čitajte u analizi na linku ispod.
Besplatna reklama za američkog prevaranta: Piramida ishrane nije nikakva “zavjera protiv zdravlja”
Snimak volutus oblaka, zabilježen u Kazahstanu prije nekoliko godina, na Facebooku se dijeli uz tvrdnje da prikazuje “chemtrailse” ili umjetno “sijanje oblaka”. Ovi oblaci nastaju prirodnim procesima, a detalje pročitajte u analizi ispod.
Volutus oblaci nisu ni “chemtrailsi” ni umjetni fenomen
Sugestivne objave o stanovnicima/ama Kine koji/e prefarbavaju krovove plavom bojom jer znaju tajnu koju ostatak svijeta ne zna dijele se na društvenim mrežama u kontekstu prošlogodišnjih požara na otoku Maui na Havajima. Tada su bile popularne teorije zavjere da su požare izazvali laseri i da su objekti plave boje na otoku Maui bili pošteđeni vatre. Zašto su zapravo plavi krovovi popularni u Kini i šta su činjenice o ovim objavama pročitajte u analizi na linku ispod.
Stanovnici/e Kine ne farbaju krovove u plavo zbog tajne koju ostatak svijeta ne zna
(Raskrinkavanje.ba)