Foto: Raskrinkavanje.ba
Kako su izvijestili mediji na našem jeziku pozivajući se na portale iz Slovenije, dijelovi ove zemlje pogođeni su jakim nevremenom polovinom aprila 2026. Jak vjetar i grad zahvatili su sjeverni i središnji dio Slovenije 18. aprila u mjestima Slovenj Gradec, Žalc, Prevalj i Velenje.
Dva dana nakon ovog nevremena, na Facebooku je podijeljena slika na kojoj je ispisano sljedeće:
Španjolske vlasti priznale: Tehnike prskanja za manipulaciju vremenskim prilikama koriste se diljem svijeta
Nevrijeme u Sloveniji je u opisu ove objave dovedeno u vezu s navodnim manipulisanjem vremenskim prilikama.
Foto: Screenshot/Facebook
Objava je do vremena pisanja ove analize imala skoro 600 reakcija, nešto manje od 100 komentara i podijeljena je oko 250 puta. Ista slika podijeljena je na još jednom Facebook nalogu, uz navode da se radi o “službenoj potvrdi manipulisanja klimom”.
Izmišljeno priznanje
Navod o “priznanju” vlasti u Španiji da se “tehnike prskanja” koriste za modifikaciju vremenskih prilika u svijetu preuzet je iz naslova članka koji je objavljen 19. aprila 2023. godine na portalu Epoha. U članku se tvrdi da je španska državna meteorološka služba Agencija Estatal de Meteorología (AEMET) “priznala” u objavi na blogu 10. aprila te godine da se manipulacija vremenskim prilikama provodi u brojnim zemljama Ovo je “priznanje” u članku predstavljeno kao potvrda teorije zavjere o tzv. chemtrailsima, odnosno zaprašivanju hemikalijama i otrovima iz aviona. Pobornici/e ove teorije zavjere vjeruju da su bijeli tragovi koje avioni ostavljaju na nebu zapravo “chemtrailsi”, odnosno hemikalije ili teški metali i otrovi kojima se namjerno zaprašuje stanovništvo.
Foto: Screenshot/Epoha
U članku se tvrdi da su iz AEMET-a “potvrdili” da je ispuštanje hemikalija za modifikaciju vremenskih prilika, poput srebrnog jodida, natrijevog hlorida ili suhog leda, “vjerovatno raširenije nego što se dosad znalo”.
Međutim, blog španske meteorološke agencije o kojem govori članak portala Epoha ne sadrži neko takvo “priznanje”. AEMET je 10. aprila 2023. objavio članak o umjetnoj modifikaciji vremenskih prilika (esp. ALGUNAS CONSIDERACIONES SOBRE LA MODIFICACIÓN ARTIFICAL DEL TIEMPO) u kojem je, između ostalog, razmatrana tehnika “zasijavanja oblaka”, odnosno proizvodnje padavina pomoću određenih hemikalija. Prvi eksperimenti s ovom tehnikom počeli su 1947. godine. “Zasijavanje oblaka” vrši se letjelicama ili topovima i generatorima s tla. Supstance koje se koriste u ove svrhe najčešće su ugljikov dioksid i srebreni jodid.
Glavni cilj “zasijavanja oblaka” najčešće je povećanje padavina ili sprečavanje štete od grada, ali rezultati ovih poduhvata često su vrlo skromni, teško mjerljivi i naučno upitni u pogledu toga koliko se njima zapravo može spriječiti suša ili slična nepogoda, navedeno je u članku.
Autori su jasno istakli da tehnike za uticaj na vremenske prilike postoje, ali imaju ograničen domet i ne mogu uzrokovati velike nepogode ili značajne klimatske promjene. U članku je naglašeno da AEMET “ne učestvuje ni u kakvoj vrsti operativnih projekata za vještačku modifikaciju vremena” te da “zasijavanje oblaka” ne treba miješati s kondenzacionim tragovima aviona (contrails). Upravo su kondenzacioni tragovi, koji nastaju kad se izduvni gasovi iz avionskih motora sretnu s hladnim zrakom na velikim visinama, često predstavljeni kao “chemtrailsi” u objavama na društvenim mrežama. Raskrinkavanje je o ovoj teoriji zavjere pisalo u nizu analiza (1, 2, 3, 4).
U analizi koju možete čitati ovdje pisali smo o tome kako se “zasijavanje oblaka” povezuje s vjerovanjem u “chemtrailse”.
Portal Epoha često objavljuje dezinformacije i teorije zavjere o klimatskim promjenama, “chemtrailsima”, pandemiji Covid-19 i slično. Raskrinkavanje je dosad analiziralo desetine tvrdnji objavljenih u člancima ovog portala.
Ranija “priznanja” pripisana AEMET-u
Slični navodi o “priznanju” španske agencije da se “zaprašivanje” i modifikacija vremenskih prilika odvijaju u toj zemlji dijelili su se na drugim jezicima i prije članka Epohe. Platforma Factly je u martu 2024. analizirala takve navode. Ustanovili su da potječu još iz 2015. godine, kad je španski član Evropskog parlamenta ustvrdio da su četiri uposlenika AEMET-a priznala da vlada provodi manipulacije vremenskim prilikama zbog turizma i poljoprivrede i da “zaprašuje” neke regione spojevima kao što su srebreni jodid i olovni dioksid. Evropski parlament je iste godine odgovorio na ovo pitanje i potvrdio da ne postoje dokazi da Španija izvodi geoinženjering s ciljem izmjene klime.
Isto je 2024. godine zaključila i platforma The Quint u analizi navoda o “priznanju” španske agencije.
Raskrinkavanje se junu 2022. bavilo netačnim tvrdnjama da je španska vlada “priznala” da je “prskala građane ‘chemtrailsima’” pod maskom vanrednog stanja izazvanog pandemijom Covid-19.
Teorije zavjere o klimi
Navodi da ekstremne vremenske prilike koje su se dešavale u regionu nisu prirodne pojave, nego rezultat namjernog ljudskog djelovanja dijelile su se i ranije. Raskrinkavanje se ovakvim tvrdnjama bavilo u nekoliko analiza (1, 2, 3, 4, 5).
Ekstremni vremenski uslovi, kao što je bio grad u Sloveniji, često na društvenim mrežama podstaknu širenje tvrdnji o modifikaciji vremena, “chemtrailsima”, HAARP-u i sličnim “alatima” koji se navodno koriste da izazovu nepogode. Ovakve tvrdnje paradoksalno grade širi narativ koji negira klimatske promjene uzrokovane ljudskim aktivnostima i njihov uticaj na vremenske prilike. Ekstremni vremenski uslovi postojali su i ranije, ali analize pokazuju da su se njihova razmjera i učestalost intenzivirale upravo pod uticajem klimatskih promjena (1, 2). Klimatske promjene, pokazuju to različiti dokazi, imaju određeni uticaj na pojavu i razmjere ekstremnih vremenskih prilika, kao što su toplotni talasi, ekstremne padavine, poplave, suše ili požari (1, 2, 3). Traženje krivca za ozbiljne nepogode u nekim tajnim programima modifikacije vremena, u “chemtrailsima” i slično, zapravo skreće pažnju s klimatskih promjena uzrokovanih ljudskim aktivnostima kao stvarne opasnosti.
Negiranje klimatskih promjena jedan je od najčešće prisutnih dezinformacijskih narativa globalno (1, 2).
Shodno navedenom, tvrdnju da su španske vlasti priznale da se manipulacija vremenskim prilikama izvodi “zaprašivanjem” širom svijeta ocjenjujemo kao manipulisanje činjenicama i teoriju zavjere.
(Raskrinkavanje.ba)