Foto: Magnific.com
Na Telegram kanalu “InfoTeam” je 31. maja 2026. godine objavljen tekst u kom su izlistani navodni sastojci vakcina, predstavljeni kao “otrovi”. Tekst započinje “razgovorom” između dvije osobe, u kojem je slikovito “objašnjena” štetnost niza navodnih sastojaka vakcina. Prema “transkriptu”, jedna osoba kontaktirala je “kontrolu trovanja” pitanjima o nekim sastojcima i dobila odgovor da su u pitanju “otrovi”. Nakon “razgovora”, naveden je poduži spisak koji, između ostalog, uključuje sljedeće:
Ovdje su samo neki od sastojaka cjepiva.
Oni su UBRIZGOVANI vašoj djeci;
Formaldehid/formalin - Visoko toksičan sustavni otrov i kancerogen.
(...)
Aluminijev hidroksid, aluminijev fosfat i aluminijeve soli - neurotoksin. Predstavlja rizik od dugotrajne upale/otekline mozga, neuroloških poremećaja, autoimunih bolesti, Alzheimerove bolesti, demencije i autizma. Ulazi u mozak, gdje ostaje na neodređeno vrijeme.
Thimerosal (živa) - neurotoksin. Uzrokuje oštećenje stanica, smanjuje oksidacijsko-redukcijsku aktivnost, degeneraciju stanica i smrt stanica. Povezan s neurološkim poremećajima, Alzheimerovom bolešću, demencijom i autizmom.
Polisorbat 80 i 20 - Prodire kroz krvno-moždanu barijeru i prenosi aluminij, timerosal i viruse kako bi mogli ući u mozak.
(...)
Fetalni goveđi serum - Dobiven od goveđih fetusa izvađenih iz steonih krava prije klanja.
Ljudske diploidne fibroblastne stanice - pobačene fetalne stanice. Strana DNK ima sposobnost interakcije s našom.
(...)
Kulture stanica ljudskih embrija pluća (od pobačenih fetusa)
Isti se tekst u junu 2026. godine dijelio i na drugim društvenim mrežama. Ovo, pak, nije prvi put da se navedeni “popis” širi online. Objavljen je u maju 2020. godine na portalu Dokumentarac, uz naslov “Koji se otrovi nalaze u sastavu obaveznih cjepiva za djecu?”, kao i u objavama na društvenim mrežama te godine.
Šta je sve manipulativno u navedenom popisu?
Neke od tvari navedenih na listi koja se širi društvenim mrežama zaista se nalaze u vakcinama. No, količine u kojima se nalaze nisu ni približno dovoljne da bi mogle imati štetan uticaj na ljude. U nekim slučajevima, ljudi su prirodno u svom okruženju izloženi čak i znatno većim količinama od onih u vakcinama. Ta ključna informacija manipulativno je izostavljena u pomenutom popisu. Dodatno, tvrdnje da vakcine sadrže neke od ovih sastojaka takođe su nepotpune, jer se neki od njih koriste u proizvodnji, ali nisu dio same vakcine.
Naš partnerski portal Faktograf iz Hrvatske analizirao je dio pomenutog spiska u maju 2020. godine. Manipulativnim tvrdnjama o nekim od navedenih sastojaka bavili su se i brojni mediji i platforme za provjeru činjenica u svijetu (1, 2).
Formaldehid i vakcine
Za formaldehid se u antivakcinacijskom spisku navodi da je “visoko toksičan sustavni otrov i kancerogen”. Raskrinkavanje se u više navrata bavilo netačnim i manipulativnim tvrdnjama vezanim za prisustvo ove tvari u vakcinama (1, 2, 3, 4, 5).
Formaldehid je “sredstvo koje toksin (otrov) tetanusa i difterije pretvara u anatoksin – protein koji više nije toksičan odnosno opasan, ali potiče stvaranje obrambenih protutijela”, objašnjava se na stranici Vakcine. To je upravo razlog zašto se koristi u proizvodnji vakcina. Nakon obrade, formaldehid se uklanja iz vakcine.
“Nakon procesa obrade, formaldehid se uklanja i Europska farmakopeja je vrlo striktna – ne smije ga zaostati više od 0,2mg/mL. Za prosječni volumen cjepiva od 0,5mL to je manje od 0,1mg po dozi”, navodi se na stranici Vakcine.
Formaldehid u velikim količinama jeste opasan i potencijalno karcinogen. Ipak, radi se o dugotrajnim izlaganjima ogromnim količinama. Količine u vakcinama u potpunosti su sigurne i ne mogu imati isti efekat.
No, još jedna ključna informacija koja je izostavljena iz pomenutih objava jeste da je navedena količina formaldehida koju ljudi dobiju primitkom vakcine značajno manja od one koju prirodno stvaramo sami ili dobijamo iz okoline. Ova količina je manje od 1% onoga što se prirodno nalazi u tijelu, a ljudski organizam je se sigurno rješava.
Aluminijum i vakcine
U pomenutom popisu dalje se problematizuje prisustvo aluminijuma u vakcinama: “Aluminijev hidroksid, aluminijev fosfat i aluminijeve soli - neurotoksin”. Ovaj sastojak predstavljen je kao rizik za razvoj, među ostalim, Alzheimerove bolesti, demencije i autizma. Tvrdnje o aluminijumu u vakcinama Raskrinkavanje je takođe analiziralo i ranije (1, 2, 3, 4).
Aluminijum, to jeste neka njegova jedinjenja, zaista se koristi u pojedinim vakcinama, poput vakcina protiv hepatitisa, tetanusa i velikog kašlja. U vakcinama se najčešće koriste dva spoja: aluminijum fosfat i aluminijum hidroksid. Imaju funkciju adjuvanata koji pospješuju stvaranje imunog odgovora kod ljudi.
Trenutna istraživanja ne daju dokaze da aluminijum u vakcinama ima efekat na zdravlje ljudi. Slično kao u slučaju formaldehida, količine koje su prisutne u vakcinama nisu ni približno dovoljne da bi bile štetne. Na stranici Vakcine navodi se sljedeće:
“Moći ćete pročitati ili čuti kako je količina aluminijuma koji djeca prime preko vakcina u toku prve godine života veliki razlog za zabrinutost ili da ne postoje studije koje dokazuju da aluminijum nije štetan. Međutim, rizik je veoma mali, a studije i pregledi itekako postoje [2]. Količina aluminijevih soli u vakcinama iznosi oko 2 mg, a samog aluminijuma oko 1 mg, a to nisu ni približne potencijalno toksične količine. Ako se beba hrani formulama, može ingestirati 38 mg aluminijuma, a preko hrane bazirane na soji čak 117 mg aluminijuma (oba broja se odnose na prvih 6 mjeseci života). DTaP po dozi sadrži < 0.33 do < 0.625 mg aluminijuma, a DTaP/IPV/Hib vakcina manje od 0.35 mg aluminijuma po dozi.
Velika danska studija objavljena 2025. je potvrdila kako aluminijum, odnosno spojevi aluminijuma u vakcinama, ne povećavaju rizik za autizam, astmu niti hronične bolesti.”
Ni tvrdnja da aluminij predstavlja rizik od Alzheimerove bolesti i demencije nije potpuno tačna. Kako različiti kredibilni izvori navode, do sada je proveden veliki broj naučnih studija, no nijedna od njih nije uspjela pouzdano utvrditi da li aluminijum doprinosi razvoju ovih bolesti (1, 2).
Polisorbat 80, živa i vakcine
Kao i u slučaju formaldehida i aluminijuma, drugi sastojci vakcina koji se pominju u analiziranim objavama, poput polisorbata 80 i timerosala (žive), nisu štetni u onim količinama u kojima se tamo nalaze. Raskrinkavanje je ranije analiziralo i tvrdnje vezane za oba ova sastojka (1, 2, 3, 4, 5, 6).
Polisorbat 80 ima ulogu u stabilizaciji u vakcinama, a sličnu funkciju ima i u pojedinim vrstama hrane, gdje se koristi kao emulgator. No, količine koje se koriste u vakcinama izuzetno su male.
Na stranici Vakcine navodi se sljedeće:
“Porcija sladoleda (1/2 zdjele – ok, vi možda pojedete više sladoleda) može sadržavati oko 170.000 mikrograma polisorbata 80. U dozi vakcine ga ima znatno manje oko 25-50 mikrograma, u ovisnosti od vakcine”. Ovaj sastojak nije štetan, ne slabi imunološki odgovor i nije kancerogen.
Kada je riječ o živi, važno je znati da postoji više vrsta žive, a da ona koja se koristi u vakcinama nije toksična.
“U životnoj sredini postoje dvije vrste žive, navodi se na blogu Fondacije za pronalazak lijeka protiv Alzheimerove bolesti (Alzheimer’s Drug Discovery Foundation) Cognitive Vitality, u kojem autorica, doktorica Betsy Mills, razobličava mitove o vakcini protiv gripa. Kako se navodi na blogu, metil-živa se nagomilava u tijelu i što je više ima, sve je opasnija i toksičnija. Etil-živa se bezbjedno uklanja iz tijela. Objašnjeno je da neke vakcine sadrže etil-živu, ali izuzetno male količine i u obliku tiomersala”, objasnilo je Raskrinkavanje u analizi o ovoj temi, koju možete pročitati ovdje.
Timerosal, koji se koristi u vakcinama, nije štetan. Dostupna istraživanja nisu pokazala opasnosti ovog sastojka po zdravlje. Dodatno, živa se više ne koristi u vakcinama za djecu, suprotno navodima u pomenutoj objavi.
Fetalni goveđi serum i vakcine
Tvrdnje da se fetalni goveđi serum nalazi u gotovo svim vakcinama analizirao je u novembru 2025. godine Faktograf. Kako je u ovoj analizi objašnjeno, “fetalni goveđi serum (FBS) nusproizvod je mesne industrije dobiven iz krvi fetusa teleta. Riječ je o najčešće korištenom dodatku za rast stanica u laboratorijskim kulturama jer je bogat izvor proteina, elektrolita, lipida, ugljikohidrata, hormona, enzima i drugih nedefiniranih sastojaka koji su neophodni za podržavanje rasta stanica. Koriste ga brojni akademski i industrijski laboratoriji u svrhu uzgoja stanica u kontroliranim uvjetima”.
Prikupljanje seruma vrši se uz propisane mjere kontrole. Ovaj serum koristi se, dakle, u razvoju vakcine, dok se u finalnoj vakcini on nalazi tek u izuzetno maloj količini. Iz hrvatske Agencije za lijekove i medicinske proizvode (HALMED) za Faktograf su naveli da su, “zahvaljujući višestrukim postupcima pročišćavanja, tragovi FBS-a u gotovom cjepivu nemjerljivi i iznose znatno manje od 1ng po dozi, daleko ispod europskog sigurnosnog limita od 50 ng”.
Postoje dileme vezane za etiku korištenja ove tvari, jer ona podrazumijeva invanzivnu proceduru nad životinjama. No, on se u razvoju pojedinih vakcina koristi godinama iako postoje određene brige u naučnoj zajednici oko njegovog korištenja.
Budući da se koristi samo u razvoju te da ga u finalnom proizvodu gotovo nema, kao i da postoje strogi standardi vezani za njegovo korištenje, FBS nema dokazane štetne efekte na ljude mikroskopskim unosom putem vakcina.
Ćelije fetusa i vakcine
U pomenutom popisu tvrdi se i da vakcine sadrže “pobačene fetalne stanice” te, s tim u vezi, da “strana DNK ima sposobnost interakcije s našom”. Dodatno se navodi i da su među sastojcima i “kulture stanica ljudskih embrija pluća (od pobačenih fetusa)”.
Tvrdnje da vakcine sadrže ćelije abortiranih fetusa često se dijele antivakcinacijskim krugovima. Raskrinkavanje je o njima pisalo u više navrata (1, 2, 3, 4).
U osnovi, u proizvodnji pojedinih vakcina koriste se ćelijske linije dobijene iz embrionalnih ćelija prije više desetljeća, koje su od tada više puta klonirane. Ćelijske linije izolovane su još tokom 1960-ih godina iz tkiva nekoliko abortiranih fetusa. Abortusi nisu nastali u svrhu pravljenja vakcina, a izolovane ćelije do danas su višestruko umnožavane u laboratorijskim uslovima.
Njihovo korištenje značajno je za razvoj vakcina protiv virusa koji su specifični samo za ljude, jer virus mora da bude u živoj ćeliji kako bi se “razmnožavao”. Stoga se takvi virusi za potrebe pravljenja vakcina uzgajaju u kulturi ljudskih ćelija.
One se ne nalaze u finalnom produktu, već se koriste u procesu proizvodnje nekih vakcina. Vakcine se tokom pravljenja temeljno pročišćuju te se u njima ne nalaze “pobačene fetalne stanice”. Stoga u vakcinama koje primaju ljudi nema ni strane DNK koja može biti priznata kao ljudska DNK.
Odobrene vakcine uopšteno su veoma sigurne. Prošle su relevantna istraživanja i ne smatraju se štetnim za ljude. Tvrdnje da su vakcine opasne dio su narativa veoma snažnog antivakcinacijskog pokreta, popularnog globalno.
Dakle, popis navodnih sastojaka vakcina manipulativan je na više nivoa. U “priči” s početka objave ovi se sastojci netačno predstavljaju kao “otrovi”. Budući da u predstavljanju sastojaka vakcina poput formaldehida, aluminijuma, polisorbata 80 i žive objave izostavljaju ključni kontekst o njihovoj količini i štetnosti, one dobijaju ocjenu manipulisanje činjenicama.
Navode da vakcine sadrže “pobačene fetalne stanice” ocjenjujemo kao dezinformaciju.
(Raskrinkavanje.ba)