2020. u retrospektivi: Dezinformacije o porijeklu novog koronavirusa

Pojavom nove bolesti Covid-19 pojavile su se i tvrdnje o vještačkom porijeklu koronavirusa koji je izaziva, a koje su u nekim slučajevima bile “dokaz” za teorije zavjere o skrivenim namjerama koje stoje iza pandemije. Raskrinkavanje se u svojim analizama bavilo i ovim netačnim tvrdnjama.

Novi koronavirus SARS-CoV-2 u protekloj godini zarazio je preko 77 miliona ljudi, usmrtio 1,7 miliona, te izazvao brojne druge posljedice. Lijek za Covid-19, bolest koju uzrokuje, još uvijek ne postoji, no dobra vijest je što je vakcinacija odnedavno počela, što bi trebalo znatno uticati na smanjenje širenja virusa. 

Već u prvim fazama proučavanja ovog novog koronavirusa naučnici su došli do zaključka da je prirodnog porijekla. Na web stranici medicinskog časopisa Nature Medicine 17. marta objavljeno je istraživanje u kojem je potvrđeno da je virus prirodan, a naučnici su do ovog zaključka došli komparacijom genoma virusa od tada poznatih sojeva. Koronavirusi nisu nepoznanica naučnicima. Zapravo, SARS-CoV-2 je tek jedan od mnogih virusa koji pripadaju ovoj porodici. Ova porodica virusa podijeljena je u četiri skupine, a ukupno sedam virusa imaju mogućnost da zaraze ljude: 229E, NL63, OC43, HKU1, te MERS-CoV, SARS-CoV i SARS-CoV-2, koji izazivaju teške respiratorne bolesti.

Upravo na osnovu genoma alfa i beta koronavirusa koji mogu zaraziti životinje, te usporedbi sekvenci koje nastaju bioinžinjeringom i prirodnim putem, naučnici su uspjeli da zaključe da je ovaj virus prirodan. 

Iako je ova informacija poznata još od marta 2020. godine, dezinformacije o porijeklu virusa SARS-CoV-2 još uvijek su aktuelne. U ovoj analizi donosimo vam najzanimljivije dezinformacije o porijeklu SARS-CoV-2 virusa koje uključuju “mjesto odakle je potekao”, dezinformacije o “elitama” koje su “najavile”, “predvidjele” ili same “učestvovale” u kreiranju virusa, te na koji način su ove dezinformacije dolazile i do domaćih naučnika.

Prva dezinformacija o porijeklu novog koronavirusa o kojoj je Raskrinkavanje pisalo objavljena je 31. januara. Dnevni avaz, a za njim i niz drugih portala, bez ikakve provjere je preuzeo snimak sa opskurne Facebook stranice i pogrešno ga predstavio kao pijacu u kineskom gradu Wuhan, za koju se smatra da je početna tačka širenja koronavirusa. No, snimak koji se dijelio nije nastao u Wuhanu, niti u Kini. Pijaca koja je snimljena zapravo se nalazi u Indoneziji.

Lažna vijest
Ne, ovo nije pijaca sa koje je krenuo koronavirus

Dnevni avaz, a za njim i niz drugih portala, bez ikakve provjere su preuzel...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Demantirano Ispravljeno 31.01.2020

Već na samom početku širenja virusa javile su se špekulacije da je novi koronavirus nastao u laboratoriji. Tako je agencija Tanjug 23. januara izvijestila da postoji mogućnost da je virus napravljen da bi se izazvala “ekonomska šteta” Kini, to jeste da bi se pokrenuo “biološki rat”, čime bi se uništila kineska ekonomija. Tada za ove tvrdnje nisu postojali dokazi, a danas već sa sigurnošću možemo utvrditi da one nisu tačne.

Lažna vijest
Ne, koronavirus nije stvoren u laboratoriji kako bi uništio kinesku ekonomiju

Izvještavajući o 2019-nCoV, što je potpun i tačan naziv “korona” virusa koj...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Manipulisanje činjenicama Teorija zavjere Klikbejt Ispravljeno 07.02.2020

O tvrdnjama da je virus napravljen kao “biološko oružje” pisali smo i u analizi “Koronavirus nije povezan sa kineskim programom biološkog oružja”, a takva jedna verzija došla je i do zastupnice Demokratske fronte u skupštini Kantona Sarajevo Bibije Kerle. U njenoj verziji, virus se pojavio kako bi Kina vratila strane investicije, što je postala dezinformacija da je Kina “zaradila više od 20 milijardi dolara” zbog bolesti Covid-19.

Lažna vijest
Kako je ruski “fejk” iz 2014. stigao do Bibije Kerle i Dragana Marinkovića-Mace

Priča o tome da su vlasti u Kini iskoristile epidemiju koronavirusa za brzu...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Teorija zavjere Demantirano 10.03.2020

Penzionisana hrvatska pedijatrica Nada Jurinčić također je iznosila neprovjerene i nelogične tvrdnje vezane uz porijeklo i širenje virusa SARS-CoV-2. Ova doktorica tvrdi da je virus SARS-CoV-2 ustvari virus influence, ali da su ga “svjetski skriveni moćnici preimenovali u SARS-Covid-19 da od poznatog naprave nepoznato”, te da na taj način plaše ljude. 

Pseudonauka
Teorije dr. Nade Jurinčić o širenju i porijeklu SARS-CoV-2 nisu istinite

Nekoliko domaćih i regionalnih portala početkom aprila je objavilo članak u...

Pseudonauka Teorija zavjere Demantirano 16.04.2020

“Povezanost” tzv. elite i moćnika sa pandemijom Covid-19 najviše se odrazila na dezinformacije o Geogreu Sorosu i Billu Gatesu. Za Geogrea Sorosa tvrdilo se da je “vlasnik instituta za virologiju u Wuhanu” iz kojeg je navodno “pobjegao” virus SARS-CoV-2, a da je Gates “uložio” tri milijarde dolara u ovaj virus. Portali su dijelili i dezinformaciju da je profesor Charles Lieber, koji predaje na Harvardu, uhapšen jer je “virus proizvodio i prodao Kinezima”, o čemu smo pisali u analizi “Profesor s Harvarda nije uhapšen zbog novog koronavirusa”.

Lažna vijest
George Soros nije vlasnik instituta za virologiju u Wuhanu

Niti je George Soros vlasnik Instituta za virologiju u Wuhanu, niti je SARS...

Lažna vijest Teorija zavjere 06.04.2020

Lažna vijest
Šta Bill Gates jeste i nije rekao o "bilionima" i virusu?

Antivakcinacijski pokret već godinama, pa čak i decenijama, proizvodi teori...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Teorija zavjere 20.04.2020

Sa društvenih mreža do portala - tako se može opisati put tvrdnje da je Tasuku Honjo, japanski ljekar i dobitnik Nobelove nagrade, navodno izjavio da “koronavirus nije prirodan” i da su “svi laboratorijski tehničari (u Wuhanu, op.a.) umrli”. Honjo je demantovao da je ikada izjavio takvo nešto, no ova dezinformacija je uprkos tome dobila značajnu pažnju. 

Lažna vijest
Japanski nobelovac Tasuku Honjo nikad nije rekao da “koronavirus nije prirodan”

Sa društvenih mreža do portala-tako se može opisati put vijesti o tome da j...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Demantirano 01.05.2020

Nakon Honje, francuski naučnik i nobelovac Luc Montagnier izjavio je da je virus koji izaziva Covid-19 stvoren u laboratoriji. Rekao je da se nije siguran s kojim ciljem je virus “proizveden”, ali da je “moguće da se radi o segmentima HIV-a i da se tragalo za vakcinom za AIDS”. Činjenice utvrđene svim dosadašnjim naučnim istraživanjima, ipak, pokazuju da nije u pravu.

Lažna vijest
Francuski nobelovac griješi: Nema naučnih istraživanja koja dokazuju da je SARS-CoV-2 stvoren u laboratoriji

Francuski naučnik, Luc Montagnier, izjavio je da je virus koji izaziva COVI...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Dezinformacija Demantirano Ispravljeno 29.04.2020

Uprkos nedostatku činjenica, tvrdnje da je virus SARS-CoV-2 “modificiran”, te da su dva dobitnika Nobelove nagrade to potvrdila, došle su i do infektologinje i članice naučnog tijela Ministarstva zdravstva Kantona Sarajevo za praćenje pandemije Covid-19 Sajme Dautović. Ove tvrdnje Dautović je iznijela tokom gostovanja u “Centralnom dnevniku” FACE TV-a, a u gostovanju spominje i pseudoarheologa Semira Osmanagića.

Lažna vijest
Virus SARS-CoV-2 nije “modificiran”, niti su to potvrdila “dva nobelovca”

Gostujući u Centralnom dnevniku FACE TV, članica naučnog tijela Ministarstv...

Lažna vijest Prenošenje lažnih vijesti Dezinformacija Teorija zavjere Ispravljeno 29.07.2020

Semir Osmanagić bio je izvor niza netačnih tvrdnji o SARS-CoV-2 virusu, krećući od toga da “negativni joni” mogu izliječiti virus, pa do ponavljanja tvrdnji Montagniera da je virus stvoren laboratorijski tako što su u njega ubačene sekvence HIV-a i malarije, o čemu smo pisali u ovoj analizi. No, Osmanagić nije stao na ovome, te je nastavio širiti laži tvrdnjama da se radi o “usavršenoj agresivnoj koroni”.

Lažna vijest
“Arheolog” Osmanagić ponovo tumači pandemiju

Semir Osmanagić nastavlja širiti lažne vijesti putem različitih bh. medija....

Lažna vijest Pseudonauka Teorija zavjere 02.11.2020

Nažalost, nebuloze o porijeklu virusa došle su od još jedne doktorice, Šahzije Mrkonje, koja je u Facebook statusu tvrdila da je Covid-19 “izgleda muškog roda” i da su u koronavirus dodali “kakvog muškog virusa, začinjeno sa kakvom hemijom ili čak nešto što privlači elektromagnetne talase, možda i kakvog otrova što utiče na koagulaciju”. Naravno, ni ove tvrdnje nisu tačne, o čemu smo pisali u analizi:

Lažna vijest
Neistine o porijeklu virusa i hirurškim maskama sa prividom doktorskog autoriteta

Iako opovrgnuti već niz puta, navodi o vještačkom porijeklu virusa te navod...

Lažna vijest Pseudonauka Teorija zavjere 23.11.2020

Krajem novembra, pojedini portali su izvijestili da rezultati istraživanja šangajskog instituta ukazuju kako je novi koronavirus “možda nastao u Srbiji”. Metodološki upitna studija, koja je u međuvremenu povučena, zapravo identifikuje indijski potkontinent kao moguće rodno mjesto virusa SARS-CoV-2.

Manipulisanje činjenicama
Kineska studija o porijeklu koronavirusa je upitna i ne tvrdi da je virus nastao u Srbiji

Krajem novembra pojedini portali su izvijestili da rezultati istraživanja š...

Manipulisanje činjenicama Ispravljeno 07.12.2020

Bosanskohercegovački glumac Emir Hadžihafizbegović je za portal Dnevni avaz govorio o svom iskustvu sa koronavirusom SARS-CoV-2. Hadžihafizbegović tvrdi da je virus definitivno napravljen u laboratoriji, a da tvrdnja bude još bizarnija, rekao je da je ovo “brižno pripremani džin u sotonskim laboratorijima”:

Teorija zavjere
Teorije Emira Hadžihafizbegovića o virusu “napravljenom u sotonskim laboratorijama”

U razgovoru za Dnevni avaz, bh. glumac Emir Hadžihafizbegović je izjavio da...

Teorija zavjere 20.08.2020

(Raskrinkavanje.ba)

Autorica: Amina Čeliković Objavljeno: 25. 12. 2020 | Zadnji put osvježeno: prije 3 mjeseca

Posljednje objavljene analize

Dezinformacija
Walmart nije otpustio radnike zbog “mogućeg širenja virusa”

Na društvenim mrežama dijele se netačne tvrdnje da je američki trgovinski l...

Dezinformacija Teorija zavjere
Manipulisanje činjenicama
Posljednji mužjak sjevernog bijelog nosoroga uginuo je u martu 2018. godine

Smrt posljednjeg mužjaka sjevernog bijelog nosoroga, koji je uginuo 2018. g...

Manipulisanje činjenicama
Dezinformacija
Prošlogodišnja vojna vježba Ruske Federacije iskorištena za klikbejt naslove

Vojna vježba oružanih snaga Ruske Federacije u Beringovom moru iz augusta 2...

Dezinformacija Klikbejt
Raskrikavanje.rs Istinomjer.ba Analiziraj.ba NewsMavens.com Raskrinkavanje.me